şükela:  tümü | bugün soru sor
  • siyenpiler olarakta anılan ilk çağda orta çağda var olan türklerin batıya göçlerine neden olan sarı ırk. sonraları çinlilerin hakimiyetine girmelerini engelleyememişlerdir.
  • jean-paul roux'ya göre baykal gölü kökenli ve türkçe konuşan bir halktır.
  • (bkz: t'opa kuei)
  • enteresan gelenekleri varmış. mesela tahta geçen kişinin annesi, etkilemesin diye hemen öldürülürmüş.
  • büyük hun imparatorluğu'nun dağılmasından sonra çin'de kurulan türk devletlerinden birisidir.
    tabgaç çin'in kuzeyinde kalan toprakların ismidir ve burada kurulan devlet de adını topraklardan almıştır.
    bu bilgiye ilk ulaşacağımız kaynaktonyukuk'un kendi adına dikilmiş abidelerinde tabgaç'da doğduğunu ve tabgaç'ın da türk bodununa bağlı olduğunu söylemiştir.
    kaşgarlı mahmut da divan-ı lugati't-türkde tabgaçdan çin'in 4 bölgesinden biri olduğunu ve kuzey çin'in adı olarak tawgaç ismini kullanarak bahsetmiştir.

    tabgaçların türklüğünden de biraz bahsedecek olursak.
    bu durum enn sağlam dayanak olarak kaşgarlı mahmud'a dayandırılmıştır. divan-ı lugati't-türk'de tabgaçdan bahsederken türklerin yaşadığı yer olarak bahsetmiştir.
    yine çin kaynaklarında topa diye bahsedilen bölgede kurulan devletten hunların bir devamı olarak bahsedilmiştir.
    aslında tabgaçlar da kendilerinden öyle bahsediyorlardı.
    ilk hükümdarlarını mete han olarak kabul etmişlerdi ve bunun yanı sıra kurt ve göç efsanelerinin de varlığı önemli kanıtlardandır.
    ayrıca dilleri ve gelenekleri itibariyle türk töresinin vücut bulduğu bir türk devletidir.

    türk milliyetçiliğinin de ilk örneklerinden birisini bu devletin tarihinde görebiliriz.
    5.yüzyılda devletin sınırlarını genişletmesiyle beraber iç içe olduğu çin kültürüyle yakınlaşması ve hatta idari kanattan budizm'in yayılmaya başlaması halk arasında çok büyük tepkilere yol açtı ve çıkan isyanlarınn bastırılması sürecinde çıkan savaşlar ve sonrasında ki uygulanan politikalar devletin ikiye bölünmesiyle sonuçlanmıştır.
    doğu kanadı çin etkisiyle yok olurken, milliyetçi batı kanadı ise diğer türk devletlerine katılmıştır.
  • milattan sonra 385-550 yılları arası kuzey çin'de hüküm süren devlettir.tabgaçlar'ın türk,tunguz veya moğol mu olduğu konusu hala tartışma konusudur.

    tabgaçlar'ın münasebette oldukları 328 kavim vardır .çin yıllıklarına göre bir çin erkeği ile hun kadının evlenmesinden çoğalmışlardır.hunlarda ana egemenliği esas alındığı için çinli sayılmazlar.

    kaşgarlı mahmut tabgaçlar'ın ''türkler'in o bölgere yerleşen bir kabilesinin ismi olduğunu'' söyler.

    genellikle göktürk döneminde tabgaçlar,çin'i göstermek için kullanılırdı.kendi kültürlerini kaybetmiş yani çinlileşmiş türkler için kullanılmıştır.

    karahanlılar döneminde devletin yönetici kesiminde ''tafgaç,tabğaç,tamğaç han'' gibi unvanlar kullanılmıştır.

    ünlü çin dili uzmanı prof. dr. wolfram eberhard, tabgaçlar'ı türk dairesinde saymıştır ama ''to-ba'ları her ne kadar türk kavimleri arasında saydımsa da, bundan emin olmaktan uzağım '' diye belirtmiştir.

    eberhard,tabğaçlar'ın 119 kabilesini incelemiş ve bunlardan 39 tanesinin menşei hakkında bilgi vermiştir.

    bu 39 kabileden 20 tanesi hsien-pi(proto-moğol) kabilelerinden veya onların yakın akrabası olan tu-yuhun'lardandı.

    başka bir tanesi yine proto-moğol kabilelerinden vu-huan'lara mensuptur.

    3 kabile ise h'yung-nu'lara yani hunlara mensuptur.

    7 kabile ise eberhard'ın hiç şüphesiz türk olarak saydığı gav-çığ'lere mensuptur.

    6 kabile ise yine moğol asıllı juan juanlar'a mensuptur.

    1 kabile yüe-cı'lara mensuptur.

    tek bir kabile tunguzlar'a mensuptur.buna istinaden tabğaçlar'ın tunguz kökenli olmadığını söylememizde bir sakınca yoktur.

    bu kabileler'in menşeinden tabğaçlar'ın moğol kökenli olduğu daha ağır basmaktadır ama eberhard bu dağılımın siyasi değişimin neticesi olabileceğini söyleyip tabğaçlar'ın,bu iki gruptan hangisine mensup olduğunu kesin olarak söylememektedir.

    prof. dr paul pelliot'a göre konuştukları dil kati suretle tunguz dili değildir.demiştir.

    k.şiratori,tabğaçlar'ı moğol olarak kabul etmiştir.

    prof.dr peter golden,tabğaçlar'ın kullandığı bazı kelimelerin kökenini inceleyerek hsien-pi yani moğol kökenli olduklarını aralarında türk unsurların da bulunduğunu söylemiştir.( 7 adet kelime)
  • orhun yazıtlarında çinden bu isimle bahsedilir. türkçe konuşan bir millettir. daha sonradan çinin hakimi olmuş ve göçebe kültürünü kaybedip çinlileşmişlerdir
  • budizmin en çok etkilediği ve asimile olarak yok olan devlet.
  • (bkz: nazırlar meclisi) adı altında hükümdara danışmanlık yapan bir kurumları vardır.
  • ms 400'lerin sonuna doğru çin'e damga vuran türk devleti.