şükela:  tümü | bugün
  • 8 ağustos 1928'de anıtın açılışının ardından eserin heykeltraşı pietro canonica şunları söyledi:
    "anıtı yapmadan önce kurtuluş savaşı'na ve gazi ile arkadaşlarına ait hemen hemen bütün fotoğrafları inceledim. anıtta görülen büyük kapının bir tarafı, türkiye'yi kurtuluş savaşı sırasında canlandırmaktadır. önde gazi ve ardında askerler bulunmaktadır. gazi'nin sağ tarafında ayakları dibinde duran bir kadın vardır. kucağında çocuğu ile titreyen bu kadına gazi, 'yağmur yağmasına rağmen niçin örtüyü üzerine almadığını' soruyor. kadın ise sükunetle örtüyü kaldırarak bombaları gösteriyor ve bunların ıslanmaması için örtüyü üstüne almadığını söylüyor."

    "kapının öte tarafında da cumhuriyetin ilanı canlandırılmaktadır. burada önde gazi, cumhurbaşkanı kıyafetiyle, ardında da milli mücadele'de kendisine en çok yardımı dokunmuş olan ismet paşa ve fevzi çakmak paşa vardır. kapının iki tarafında da türkiye'nin iki alayını canlandıran birer asker ile bayrak vardır. üst kısmının bir yönünde ağlayan, diğer yönünde gülen birer türk insanı vardır."
  • osmanlı imparatorluğu yerini türkiye cumhuriyetine bıraktıktan sonra eğitim, hukuk, insan hakları, vergi politikaları gibi pek çok konuda yeni yollar çizildi. sanat da yolu yeniden çizilen alanlardan biriydi. çağdaşlık ve millilik ana prensip olarak belirlenerek sanat konusunda batı tarzına kapılar açılmış oldu. bu bir diğer anlamıyla yenilik demekti. bu bağlamda pek çok adım atıldı. bunlardan bazıları; milli kütüphanenin açılması, devlet tiyatrolarının kurulması, dolmabahçe sarayı içerisine resim heykel müzesi'nin açılması, ankara'da devlet konservatuvarı'nın açılması, ayasofyanın ve topkapı sarayı'nın müze olarak halka açılması, türk dili tetkik cemiyeti'nin kurulması gibi.. bu listede sıralananlar, türkiye cumhuriyeti vatandaşlarını güzel sanatlar ile buluşturmanın ilk adımıydı. tüm bu adımlar mimaride, resimde, heykelcilikte, tiyatro, opera ve müzik gibi sahne sanatlarında karşılık buldu ve türk eserleri batı ile harmanlanarak yada batı’dan devşirilerek türkiyeye yepyeni eserler kazandırıldı.

    işte taksim cumhuriyet anıtı da o çizilen yeni yolun ilk sonuçlarından biriydi. çünkü osmanlı yönetimi ve halkı bazen dini, bazen örfi nedenlerle heykelcilikten hep uzak durdu. her ne kadar sultan abdülaziz ilk adımı atmayı denemiş olsa da kendisi bile halkın tepkisinden çekindiği için kendisi için yapılan heykeli gün yüzüne çıkartamadı.

    işte taksim cumhuriyet anıtı bu kısıtlı bakış açısını yıkmak için de yapıldı.

    heykeli zaten kabaca bilmeyen yok sanırım. genelde hep önünde bekleniyor ama pek incelenmiyor kanımca. taksim'in ikinci en popüler buluşma noktasında. her istanbullunun önünden en az 1 kere beklediği ama çoğunun hakkında pek fikrinin olmadığı anıt heykel.

    heykel 1928 yılında pietro canonıca tarafından roma'da yapılmış. heykelin kendisi bronz, kaidesi ise mermerden. kaidesi ile birlikte yaklaşık 4 metre uzunluğunda.

    heykel bildiğiniz üzere 4 cepheden oluşuyor ve her birisinin farklı bir anlamı var.

    birinci yüzde ülkenin düşmanlardan kurtulunmasından sonrası tasfir edilmiş. bu yüzden eserde mustafa kemal atatürkün halkın ve askerlerin arasında gösterilmiş.

    ikinci yüzde cumhuriyetin ilanı bir grup ile tasfir edilmiş. mustafa kemal atatürk sivil bir kıyafet ile cumhur başkanı olarak görünmekte.

    üçüncü ve dördüncü yüzlerde zaferi ellerindeki bayraklar ile ilan eden askerler bulunmakta. aynı zamanda bir yüzünde yüzü kapalı, diğerinde ise yüzü açık kadın bulunmakta. biri türkiyenin cumhuriyetten önceki halini, diğeri cumhuriyetten sonraki aydınlık yüzünü ifade ediyor.

    devletin imkanlarını kullanmamak için istanbul bedeliyesi önderliğinde bankalar, şirketler ve esnaftan bağış toplanarak italyada yaptırılan heykele bir de mimar sinan güzel sanatlardan yarışma sonucunda karar verilerek sabiha ziya isminde stajyer bir öğrenci eşlik etmiş ki heykelin en tepesindeki yuvarlak içinde minik bir portresini görmeniz mümkün.

    heykelin yapımı 1.5 yıl sürmüş ve istanbula getirilerek 23 günde taksim’deki yerine yerleştirilmiş. anıtın içine oturacağı havuz mali sıkıntılar nedeniyle inşa ettirilememiş. anıt 1928’da dönemin tbmm başkanı kazım özalp ile yaklaşık 30.000 kişinin eşlik ettiği bir tören ile açılmış.

    https://seyler.eksisozluk.com/…et-anitinin-hikayesi
  • taksim cumhuriyet anıtı'na saldırı ikinci bir gezi'yi kışkırtmaya yöneliktir. aynı şekilde fatih tezcan'ın atatürk'e hakaretlerini artırması, birilerinin çok sıkıştığını gösteriyor. salgın sürecindeki beceriksizlikleri, ekonomik krizin derinleşmesi; bu sorunları birilerinin üstüne yıkmak istiyorlar. sokağa çıkma yasağında kameraların her açıdan gördüğü meydanda, polislerin gözü önünde anıtı karalamak başka nasıl açıklanabilir? bölgede görev yapan polislerin de açığa alınıp soruşturulmaları gerekir, tarikatlara yakınlıkları var mı? diye. neden müdahale etmediler? diye. anıtın önünde bildiri okumaya kalksan anında biterler yanında. belli ki tertip var.
  • taksim cumhuriyet anıtı üzerinde iki adet kadın figürü de bulunur. bu figürler portre şeklindedir. abidenin iki tarafında en üst kısma oldukça yakındır. birisi mutlu, diğeri mutsuz bir ifade ile tasvir edilmiştir.

    bu kabartmalardan mutsuz olan, yani peçeli, sadece gözleri görünen kadın figürü yeni yapılan taksim camii tarafına bakmakta iken, mutlu olan, yani peçesini açıp güler yüzle gökyüzüne bakan ise atatürk kültür merkezi tarafına bakmaktadır.

    edit: yazmamışım. bu iki kadın figürü, cumhuriyet öncesi türk kadını ile cumhuriyet sonrası türk kadınını temsil etmektedir.
  • bu anıtla ilgili olarak ''taksim anıtı, başlangıçta atatürk’ün şahsı için düşünülmüş olup bütün yazışmalarda bu böyle geçtiği gibi, para toplamak için bastırılan makbuzların başında da bu belirtilir. italyan mimar canonica bu nedenle atatürk dışındaki heykellerin kimliklerinin belli olmasına fazla önem vermemiş ve/veya bu konuda yazılı bir açıklama bırakmamış olabilir.

    anıtta yer alan heykellerin kimlere ait olduğuna dair hiçbir resmi belge hatta anı dahi olmadığından öne sürülen çelişkili iddialar şehir efsanesi olmaktan öteye geçemez. özellikle anıtta rus generallerin yer almış olması mümkün değildir.''
  • taslakları, çizimleri, etüdleri, hatta döküm modelleri roma'da, borghese parkındaki canonica müzesinde bulunur. son derece etkileyici bir müzedir. girişi ücretsizdir. türk evladı için şehrin görülmesi gereken ilk beş poi'si içindedir.

    roma'ya "en overrated şehir" damgası vuran sığırların kaçı gitti ki buraya ? bak halen geçmedi öfkem bu tiplere...