şükela:  tümü | bugün
  • kişinin taşınmaz bir malı teminat gostererek bir yükün, borcun altına girmesidir. sınırlı ayni haklar kapsamındadır. gayrimenkul mukellefiyeti de denir.
  • türk medeni kanunu md 839 ile md 849 arasında incelenmiş olan bir sınırlı ayni haktır.
  • bir taşınmaz malikinin, yalnız o taşınmaz sorumlu olmak üzere, diğer bir kimseye bir şey yapmaya veya vermeye yükümlü tutulmasıdır.
  • bir taşınmaz malikini yalnız o taşınmazla sorumlu olmak üzere diğer bir kimseye bir şey vermek veya yapmakla yükümlü kılar. irat senedi ve kamu hukukuna ilişkin taşınmaz yükleri saklı kalmak koşuluyla, taşınmaz yükünün konusu ancak yüklü taşınmazın ekonomik niteliğinden doğan veya yararlanan taşınmazın ekonomik ihtiyacını karşılayan bir edim olabilir. taşınmaz yükü; alacaklıya yükümlüye karşı hiçbir kişisel alacak hakkı sağlamaz; sadece alacağını yüklü taşınmazın değerinden elde etme yetkisi verir. örneğin portakal satıcısının portakalı satacagına dair portakal bahçesi üstünde kurduğu yüktür.
    edit: üst entiri de ki yazılanı tekrar etmişim maksat konu bütünlüğü mazur görün efendim.
  • (bkz: #8565962)
    yukarıdaki tanım sanırım biraz eksik olmuş, zira 'kişinin taşınmaz bir malı teminat göstererek bir yükün' denilmek suretiyle herhangi bir taşınmaz malı teminat göstererek herhangi bir yükün altına girmesi gibi anlaşılıyor, ancak olması gerektiğini düşündüğüm şudur : söz gelimi x’nın bir domates tarlası, y’nin de bir salça fabrikası olsun. x ile y arasında yapılan sözleşmeye göre her yıl x 1 ton domatesi y ye vermeye borçlanıyor. y de domatesleri sadece x’den almayı taahhüt ediyor. y domates alma işini güvence altına almak istiyor, x de domates tarlasını teminat olarak gösteriyor. bu taşınmaz yükü olur. taşınmaz yükünde teminat olarak gösterilen taşınmaz, verme borcunun doğrudan konusunu teşkil etmek zorundadır. x teminat olarak domates tarlasını değil de, evini teminat olarak gösterse bu ipotek olur, taşınmaz yükü olmaz.
  • türk medeni kanunu 839.maddesinde tanımlanmıştır. buna göre taşınmaz yükü, bir taşınmazın malikini "yalnız o taşınmazla sorumlu olmak üzere " diğer bir kimseye birsey vermek veya yapmakla yükümlü kılar. aynı maddenin 2.fıkrasında hak sahibi olarak bir başka taşınmazın maliki de gösterilebilir denmek suretiyle hak sahipliğinin eşyaya bağlı bir biçimde belirlenebilmesinin önü açılmıştır. yapılabilmesi tapu kütüğünde tescil şartına bağlanmıştır. kamu hukukundan doğan taşınmaz yükleri ve irat yani bedelin sürekli şekilde ödendiği durumlar hariç olmak üzere taşınmaz yükünün konusu sadece yüklü taşınmazın ekonomik niteliğinden doğabilir veya yararlanan taşınmazın ekonomik ihtiyaçlarını karşılayan bir edim olabilir.
    tapudan yapılacak terkin işlemi ile veya yüklü olan taşınmazın tamamen yok olmasıyla sona erer. tamamen sona ermede tapuda ayrıca terkin isteminde bulunulması gerekmiyor. peki hangi hallerde biz terkin isteminde bulunabiliriz? kanun bunları da da saymak suretiyle belirtmiştir. feragat, yükten kurtulma ve diğer sona erme sebepleri taşınmazın malikine hak sahibinden terkini isteme yetkisi verir. diğer taraftan yükümlü kişi de sözleşmede belirtilen hallerde terkini isteyebilir. burada sözleşmede belirtilmese bile alacaklı kişi sözleşmeye uymuyorsa ve taşınmaz yükünün kurulmasının üzerinde 30 yıl gectigi durumlarda terkin isteminde bulunabilir.
    ayrıca belirtmek gerekir ki taşınmaz yükü zamanaşımına tabi değildir. çünkü zaten 39 yıllık süreler gibi süreler öngörülmüştür.
    taşınmazın maliki değişebilir. bu durma yeni malik taşınmaz yükünün yeni yükümlüsü olur.
  • taşınmaz yükü gereğince taşınmaz maliki, taşınmazı teminat oluşturmak üzere, yük alacaklısına karşı bir yapma veya verme edimini yerine getirmekle yükümlü olur. taşınmaz yükü, çift karakterli bir haktır. taşınmaz yükünün bir yüzünü edim borcu oluşturur. bu edim borcu yapma veya verme edimidir. yapmama, kaçınma edimleri taşınmaz yükünün içeriğini oluşturmaz. edim borçlusu yüklü taşınmazın malikidir. yüklü taşınmaz el değiştirdiği takdirde yeni malik yasa gereğince borç ile yükümlü hale gelir. bu yönüyle taşınmaz yükü eşyaya bağlı borç niteliğindedir. yüklü taşınmaz maliki borcunu yerine getirmezse, taşınmaz yükü sahibi yüklü taşınmazı paraya çevirterek alacağını elde edebilir. başka bir deyişle yüklü taşınmaz, eşyaya bağlı borcun teminatıdır. bu yönüyle taşınmaz yükü ayni hak niteliğindedir.

    kaynak: tensip
  • yök ulusal tez merkezi verilerine göre, hakkında hiçbir yükseklisans veya doktora tezi yazılmayan bir sınırlı ayni hak türü. sınırlı ayni haklar; irtifak hakları, taşınmaz yükü ve rehin hakkı diye 3'e ayrılır. taşınmaz yükü o kadar sikimsonik ve uygulaması olmayan bir haktır ki, bir irtifak hakkı türü olan intifa hakkı ile ilgili kitaplar bulunurken, bu sınırlı ayni hak türü hakkında ancak birkaç cılız makale bulabilirsiniz. uygulaması yok denecek kadar az olduğu için yargı kararı da kısıtlıdır. feodal dönemden kalma bir haktır, günümüz medeni kanunlarında boşuna yer kaplar.