şükela:  tümü | bugün sorunsallar (1)
  • hisselerin oldukça yükseldiği anlarda sabrınızın taş gibi olması gereken yatırım türü. şöyle ki; 1 senede 2 katına çıkan, yani maliyetime göre %100 kar bırakan hisselerim var. bir yanım diyor ki “sat, sonra tekrar bakarsın”... ama sabırlı yanım diyor ki “saçmalama, daha 9-10 sene satmayacaksın”.

    kazanmaya başladığınızı gördükçe sabrınız test edilecek, işte o an geldiğinde sakın satmayın, sabredin, bu uzun bir yolculuk...
  • yaklaşık 10 yıldır hedefinde ilerlemekte olduğum yatırım şekli. tabi ki ilk başladığım zaman tam anlamıyla amacım bu değildi fakat geçen yıllar içinde avantajını görüp, portföyümün omurgasını temettü hisseleriyle oluşturmaya devam ettim.

    1) öncelikle temettü nedir?
    temettü, şirketlerin o sene ettikleri karın belli bir kısmını, yönetim kurulu onayıyla, hissedarlarına dağıtmasıdır. temettü "kar payı" demektir.

    2) şirketler enayi mi? neden halka para ödüyor?
    bir şirket düşünün. mesela colbert çimento. colbert çimentonun ortaklık yapısı şöyle olsun

    51% colbert holding
    29% singapur yatırım ajansı
    20% halka açık (borsada işlem gören)

    colbert çimento mesela 2019'da 1.25 milyar tl net kar etti ve bu yönetim kurulu toplantısında bu karın 80%'inin temettü olarak dağıtılmasına karar verildi.

    1.25 milyar tl net karın 80%'i, yani dağıtılacak kar olan 1 milyar tl'nin 51%'i ana ortak olan colbert holding, 29%'u singapur yatırım ajansına giderken kalan 20% bizlere, yani borsadaki yatırımcılara gider.

    yani şirketler temettü öderken aslında sadece biz yatırımcılara değil, ortaklarına da temettü öderler.

    gerçek bir örnek üzerinden gidersek, tüpraş'ı düşünün. sahibi koç holding. ama ömer koç, tüpraşın finans müdürüne gidip "ordan bana 100 milyon ateşle moruk" diyemiyor, diyemez... bu yüzden şirketler, ana ortaklarına nakit akışı sağlamak için de temettü vermek zorunda.

    3) şirketler ne kadar temettü ödüyor?

    bu noktada temettü verimi kavramını basitçe anlatmam lazım. mesela bir hisse var ve fiyatı 20 tl. o şirket o sene 2 tl temettü verme kararı alırsa temettü verimi 10% olur.

    şirketlerin ve sektörlerin temettü verimleri farklıdır ve o seneki kar miktarlarına bağlıdır. fakat şahsım adına 5% ila 10% arası temettü gayet iyi ve kabul edilebilirdir.

    4) ben bankadan zaten 12-18% mevduat faizi aliyorum. neden 5%-10% getiri için temettü yatırımı yapayım ki?

    gene kendimle ilgili bir örnek ile açıklamak istiyorum. ben 9 yıl kadar önce tüpraşı aldığımda fiyatı 43 tl idi. şimdi kayıtlardan baktım tüpraş o sene yaklaşık hisse başına 3.9 tl temettü ödeme kararı almış. yani kabaca 9% temettü verimi olmuş.

    hesap kolaylığı olması açısından, diyelim ki o zaman tanesi 43 liradan 1000 tüpraş almış olayım. bana maliyeti 43.000 tl.

    o sene hisse başına 3.9 tl temettü dağıttığı için banka hesabıma (brüt-net hesabını atlıyorum) 3900 tl temettü yatırıldı.

    peki aradan geçen 9 sene de ne oldu? tüpraş 2019'da nerdeyse 145 tl fiyata yükseldi ve geçen sene hisse başına 12tl temettü dağıttı. siz tüpraşı 120 tl den almış olsaydınız 12 tl size kabaca 10% temettü verimi ifade ediyor, oysa ben 43 tl den aldığım için benim için geçen sene 27% temettü verimi oldu.

    yani 1.000 hissemin değeri en zirve zamanın 145.000 oldu ve banka hesabıma temettü geliri olarak 12.000 tl yatırıldı.

    yani tüpraş geçen sene başlangıçta yatırdığım paranın 27% sini bana kar payı olarak verdi ki. bunun yanında ana param 43tl den 145 tl seviyelerine kadar 300% büyümüş oldu. belki bundan 10 sene sonra tupras 250 tl olacak ve hisse başına 25 tl temettü verecek.. neden olmasın?

    bu örneğimiz, temettü yatırımının uzun vadede çok ama çok karlı olduğunu göstermekte.

    6) kazandığım temettüleri çatır çatır yemeli miyim?

    yiyebilirsiniz ama yememeniz daha doğru olur çünkü dananın kuyruğu burda kopuyor. tüpraşı aldığımız sene 9-10 sene önce. her sene ortalama 10% temettü geliri elde ettik ya? bunlarla tekrar tüpraş hissesi aldığımızı düşünelim.

    başlangıç paramız aklınızda olsun 1.000 adet hisse ve 43.000 tl...ilk sene 3.900 tl temettü geldi ve bu parayla tekrar tüpraş aldık. kabaca hisse sayımız 1.100 oldu. bir sonraki sene gene 10% daha arttırdık sonraki sene gene 10%.

    10 senenin sonunda elimizde yaklaşık 2200-2300 adet tüpraş hissesi oluyor....

    yani 10 sene önce 43 tl den 1.000 adet tüpraş alan birisi, 2019'da 12.000 tl temettü (nakit kar payı) alırken, 10 senedir aldığı her temettüyle, tüpraş hisse sayısını 10% arttıran bir arkadaş toplamda 2.300 adet hissesine karşılık 27.600 tl temettü geliri elde etti.

    temettü emekliliğinin sistemi tam olarakta budur. sadece doğru hisseleri bulup, temettü almak değil. o temettüleri tekrar sisteme dahil ederek, emekli olmayı düşündüğünüz zamana kadar temettü gelirlerinizi maksimize etmek.

    5) her temettü veren hisse iyi midir?almalı mıyız?

    hayır. zaten bu kadar kolay bir formül olsa herkes zengin olurdu. düzgün yönetilen, yatırım yapan, karını arttıran ve borçlansa da borçlarını kapatan şirketler tercih edilmelidir. zaten çok kısa bir araştırma sonucunda piyasada bilinen düzgün temettü hisselerine ulaşabilirsiniz.

    burdaki kilit noktalardan biri de asla tüm yatırımınızı tek bir hisseye yapmamak. portföyünüzün büyüklüğüne göre en az 4 ila 10 arası hisse seçip riskinizi dağıtmak en güzelidir. zira şirketler kötü yıllar geçirebilir, ülke olarak kötü yıllar geçirebiliriz. doğal olarak dağıtılacak bir kar olmazsa, şirketler de o sene temettü ödememeyi tercih edebilir. o yüzden her zaman riski yaymak en doğrusudur.

    edit:

    talep üzerine dolar getirisi ile karşılaştırmam istendi. bu karşılaştırmayı yaparken farkettim ki tüpraşı aslında ilk aldığım maliyet daha da düşükmüş. yıllar içinde eklemelerim sonucu maliyetim yükselmiş. bazı bankalar temettü ödemeleri sonrası hisse fiyatından o miktarı düşüp ilk maliyeti revize ederken benim kullandığım garanti bankası malesef bunu yapmıyor. neyse karlılaştırmamıza dönersek:

    2014'te ortalama dolar kuru 2.18 tl imiş. başlangıçtaki 43.000 tl birikimimiz ile 19.724 amerikan doları aldık.

    2014'ten bu yana dolar faizleri çok değişmiş. kimi zaman 2% kimi zaman 4.5% seviyeleri görülmüş. ben hesap kolaylığı olması açısından 3.5% olarak kabul edeceğim.

    2014'teki 19.724 dolarımız 2019 yılında, sadece dolar faizi geliriyle 23.425 dolara karşılık geliyor. bunun 2019 ortalama dolar kuru ile (5.67 tl) çarpımı sonucunda karşımıza çıkan miktar 132.819 tl etmekte. hadi diyelim feci bir yatırımcısınız ve dolarınızı tam 7 tl den, en tepesinden satabildiniz. o zaman da 163.975tl etmektedir.

    bunu yukarıdaki 6 numaralı maddedeki hesabımızla (temettülerin çatır çatır yenmeyip her sene temettülerle tekrar hisse senedi alındığı) karşılaştırırsak

    2.300 adet tüpraş hissemiz olmuştu elimizde. 2019'da gördüğü maksimum rakam olan 145 tl ile çarparsak 335.000 tl etmektedir.

    yani uzun vadede temettü yatırımcılığı, dolar getirisini de yeniyor gibi gözükmektedir.

    (bkz: ytd)
  • türkiye kredi iflas takası primi 250 gibi uçuk rakamların altına bile bir türlü düşemezken ve hala dünyanın en riskli 4. ülkesi olduğumuzu gösterirken, tüik verileri iyice güvenilirliğini yitirmişken, hukuk bitmişken, bu yüzden ülkeye yabancı yatırımcı gelmezken.. hangi geleceğe güvenerek yapıldığını merak ettiğim yatırım türü.

    bu ülkeyi hala 90ları yaşıyor olarak mı düşünüyoruz?
    cidden soruyorum. yani "evet ülke batsa, akp tüm piyasayı çökertse, döviz uçsa.. da temettü emekliliği çok iyi bir yatırım olmaya devam eder" diyebilmek mümkün mü?

    ben artık bunun pek mümkün olmadığını düşünüyorum
    (bkz: borsa istanbul/#89608161)
  • dedikodulara binaen bir kaç kelam etmemizin gerekli olduğu tasarruf yöntemi.
    dünyanın gelişmiş ülkesi amerika birleşik devletleri tahvil alımına yönlendirmek için halkın temettüsünden vergi alır. sonucu amerikalıların tasarruf iştahına ket vurarak, dünyanın en tasarrufsuz insanı yapar onları.
    ülkemizde ise tasarruf açığı var ve devlet politikası tasarrufa insanları alıştırmak gayesinden ilerlerken temettüden verdi alınma haberler tüm tasarruf sahiplerini üzecektir. buna bende dahil üç kuruşluk temettümden vergi alındıktan sonra bir firmaya neden milyarlarımı bağlayayım ki.
    amerikalılar bizden zenginler bir şekilde tasarruf etmeselerde yaşıyorlar. çocuklarına güzel bir gelecek inşaa edebiliyorlar.
    biz ülke olarak yönetim olarak daha çok temettü dağıtımı için çözümler aramalıyız ki halk dolaylı olarak tasarrufu öğrensin.
    eğitim ortalaması yükselen bir ülke bes ile değil temettü ile birikim yapabilir.
  • beklediğin yaşa gelince toplam 500bin tl'lik hisse senedi havuzun olsa ve yıllık ortalama %5 verim elde etsen temettülerden, aylık 2083 tl bir gelir elde ediliyor. yatırımın her türlüsü iyidir ama çok beklentiyi artırmamak lazım gibi.
  • borsaya dair bos beles tipler tarafindan isgal edilmemis bakir bir baslik bu. buradaki yazarlarin ve yazilarin kalitesi sozluk ortalamasinin bayagi ustunde. ben de nacizane bir canli ornek saglayarak bu basliga katki saglamak istedim.

    burada tuttugum hisseleri, alis maliyetimi, temettu getirilerimi paylasip her yil duzenli olarak guncelleyip yayinlamayi planliyorum. boylelikle elimizde teorik hesaplamalar yerine canli bir ornek olsun istiyorum. kariyla zarariyla bir gunce tutup seffaf bir sekilde paylasacagim.

    elimde temettu emekliligi kapsaminda 20 adet (baslangicta 25 idi) hisse var. oncelikle bunun ideal bir rakam olmadigini ve kimseye de tavsiye etmedigimi belirteyim. 5 ile 10 arasi cesit hisse turu ideal olandir. fakat ben kisisel olarak biraz acgozluyum ve ucuz buldugum her seyi aliyorum.

    ozellikle tarihi cokuslerin yasandigi su donemde alim istahim oldukca artiyor. bu konuda bana ‘buradan alan aptaldir, hisseleri tuvalet kagidi olarak kullanirsin’ diyenlere inat her senaryo icin kademeli alim pozisyonumu koruyorum. cunku 2008 krizinde borsadan bihaberdim ve eski grafiklere baktigimda 2008 yilinda gelen fiyatlara bakip hep hayiflanirdim. dolayisiyla boyle bir firsati kacirmaya niyetim yok. ona benzer bir cokus senaryosunda zaten tan yari yola geldik. oylesi bir kriz ortami olusursa gidecek bir %25 daha yolumuz var ve ben sahsen uzun sure zararda olma pahasina boyle bir dibi arzuluyorum. cunku buralardan almama ragmen boylesine karamsar hatta daha da karamsar bir fiyatlama icin alim yapacak sermayem var.

    bunlara ek olarak eklemem gereken bir diger bilgi daha var. o da bu baslik altinda tarif edilen ‘her donem, her fiyattan kademeli alim yapmak yerine’ hisselerin ucuzlamasini bekleyen, sadece uygun fiyatlardan gorece toplu alim yapmaya calisan bir anlayisim var. alis maliyetimin yukselmesine tahammul edemiyorum. dolayisiyla bu, duzenli bir sekilde arttirilan bir birikim planindan ziyade ara alimlarla yapilan bir birikim sekli. neyse bu kadar lak lak yeter. simdi rakamlara gecelim, 13 mart 2020 itibariyle tablo su sekilde:

    aksa | alis maliyeti: 5,132 | birim fiyati: 6,820
    alkim | alis maliyeti: 18,760 | birim fiyati: 48,440
    arclk | alis maliyeti: 14,725 | birim fiyati: 15,250
    brsan | alis maliyeti: 7,475 | birim fiyati: 7,530
    cimsa | alis maliyeti: 8,120 | birim fiyati: 6,770
    clebi | alis maliyeti: 66,700 | birim fiyati: 68,200
    crdfa | alis maliyeti: 0,917 | birim fiyati: 2,290
    doas | alis maliyeti: 5,600 | birim fiyati: 7,550
    egeen | alis maliyeti: 437,802 | birim fiyati: 518,900
    enkai | alis maliyeti: 4,308 | birim fiyati: 5,900
    eregl | alis maliyeti: 6,370 | birim fiyati: 8,040
    isyat | alis maliyeti: 2,085 | birim fiyati: 2,280
    jants | alis maliyeti: 28,718 | birim fiyati: 49,000
    kords | alis maliyeti: 7,246 | birim fiyati: 10,650
    petun | alis maliyeti: 5,320 | birim fiyati: 8,280
    sise | alis maliyeti: 4,059 | birim fiyati: 4,030
    tavhl | alis maliyeti: 18,414 | birim fiyati: 17,090
    toaso | alis maliyeti: 15,645 | birim fiyati: 21,500
    ttrak | alis maliyeti: 36,724 | birim fiyati: 48,500
    tuprs | alis maliyeti: 100,153 | birim fiyati: 85,000

    seneye kar/zarar oranlarini, temettu getirilerini, degisen alis maliyetlerini, ekledigim veya cikardigim hisseleri vs guncelleyecegim. umarim ilham verici bir sonuca ve ornege ulasiriz ve insanlari temettu emekliligine, uzun vadeli yatirima tesvik ederiz, seneye gorusmek uzere.
  • bir süredir hakkında araştırmalar yaptığım emeklilik fikri.

    anlık al sat ile bir öğretmen olarak kısa sürede batacağımı anladım. dahası borsanın bir oyundan ziyade yatırım aracı olduğunu farkettim.

    bu nedenle temettü dağıtan hisselere aylık periyotlarla yatırım yapıp hisse toplama fikri çok mantıklı geliyor bana da.

    ancak aklımı bulandıran şey bu konuda kaynaklara nasıl ulaşacağım. mesela tuncay turşucu'nun bloğunda son 13 yıllık tablo falan var ama bu tablonun kaynağı ne? tek tek kap veya finans sitelerinde her hissenin geçmişine mi bakıldı?

    yoksa temettü konusunda iki tıkla bize tablolar sunan güzel kaynaklar var mı?

    bilgi verebilecek olanların bir yeşil ışık uzağındayım
  • gerekli malzemeler:

    1- ihtiyaç olmayan para.
    2- sahibi güvenilir olan, doğru yatırımlarla büyüyüp karını sürekli artıran ve ortaklarıyla paylaşan (temettü veren), tercihen 5 adet şirket.
    3- düzenli alım.
    4- bol sabır.
    5- bir tutam piyasa takibi.
    6- göz kararı sektör ve bilanço bilgisi.
    7- uzun vade (en az 10 yıl).

    yapılışı:

    1- asgari olarak yukarıda belirtilen özelliklere sahip şirketlerin hisseleri, ihtiyaç olmayan parayla düzenli olarak satın alınarak bu şirketlere ortak olunur.
    2- söz konusu şirketlerin bilançoları ile sektördeki, ülkedeki ve dünyadaki gelişmeler takip edilerek, şirketlerle ilgili ters bir durum olmadıkça fiyat düşüşlerinden de yararlanarak ortaklık oranı artırılmaya devam edilir.
    3- her yıl alınan temettülerle yine hisse alınarak ortaklık payı daha da artırılır.
    4- yeterli görülen temettü geliri için hedef lot sayısına ulaşılınca hisse alımına son verilir.
    5- ortak olunan şirketler doğru seçilmişse ve bunlar batmaz, zarar etmez veya temettü vermeyi kesmez ise ya da olumsuz başka bir durumla karşılaşılmaz ise her yıl alınan temettüler afiyetle yenir.
    6- şirket kar etmeye ve temettü vermeye devam ettikçe hisse sahibi öldükten sonra da çocukları, torunları, vs. temettülerden faydalanmaya devam eder.

    not: tabii ki yatırılan tüm paranın batma riski de var. sonuçta borsa bu. o yüzden ihtiyaç olmayan, batarsa hayatı karartmayacak para kullanılmalı. yatırım tavsiyesi değildir.
  • ya adam gelip "beyaz yakalının ıslak rüyası" yazmış şuraya, hani ne desem sözlükten uçururlar...

    sabit geliri olan ve birikim yapabilen kimselerin bu sisteme entegre olmaları hem çok mantıklı, hem de kendileri açısından ciddi avantajlara sahip. bir insan buna neden "ıslak rüya" der, oradan da "beyaz yakalıya" çakmak ister anlamış değilim.

    1,5 senedir bu sistemi uyguluyorum; şu korona dönemindeki ciddi borsa çöküşleri bile beni zarar ettirmedi. 2019 ocak ayından 2020 nisan ayına kadar, krizler ve korona dahil çeşitli sıkıntılar yaşadı borsa. kardeş bak diyorum ki, portföyüm şu an %20 daha değerli. borsanın tavan yaptığı aylarda %45 gördü bu gözler. hisselerimi buraya yazmayacağım, ama sektöründe büyük 6-7 hisseden bahsettiğimi bilin, yeter...

    şimdi bana söyleyin, bu oran neyden kötü amk? yahu şu olaya ıslak rüya demek için ya cahil olmak, ya ilgi çekmek istemek, ya da herbokolok olmak gerekiyor. sabit gelirli ve parasının bir kısmını tıpkı kira öder ya da taksit öder gibi her ay güvendiği hisselere yatıran beyaz yakalılar doğrusunu yapıyor, siz bakmayın burada boş boş ötenlere...