şükela:  tümü | bugün
  • bektaşilerin yıldız biçiminde işleyip yanlarında taşıdıkları balgamtaşı.
  • türkiye cumhuriyeti pasaportlarının sayfalarının arkaplanında bulunan, 12 köşesinin 12 imamı temsil ettiği söylenen bektaşi kültüründen gelme bir sembol.
  • teslim taşı

    şiirle yoklar sürgün benini
    gizini saklısını derinini

    dilsiz erkekliğin lisanı şiir
    kendiyle arasında geçittir
    açıklamaya benzer bir örtünmeyle
    kendini gerçekleştirir

    kaybolmamak için silik imzaların benzerliğinde
    çağrıldığı adını şiire kazar
    yazdıkça ergir dağ
    gölgesinde azalır demir
    saklanmaya kazdığı
    mahlas
    şiirde çizdiği suret
    kendi sandığı değildir
    öteki diye anlattığı
    kendi
    diye söylediği diğeridir

    olmayanı kendi diye gösterir

    kendiyle konuşurken bile
    dudak payı vardır her kelimesinde
    bu yüzden söyleyerek örtünmeyi öğrenir

    bize gösterdiği taş
    göğsünde sakladığı teslimiyetidir

    bunca kendi erkeğin kederidir

    ( murathan mungan / 20 eylül 2001 )
  • 1-1.5 cm kalınlığında ,5-15cm çapında ,kenarlarında 12 muntazam hilal şeklinde çukurluğu bulunan bir taş.
    özel olarak hazırlanmış bir örgü bağ ile boyuna takılır.bağın üzerinde düğümler vardır. “allah,muhammed,ali” adlarını birlemektir bu.diğer bir ifade ile “eline,beline,diline” sağlam olmaya söz veriştir
  • balım sultan'a izafeten, balımtaşı da denilen, mermerden yapılmış, on iki köşeli, bektaşiliğin simgesi sayılan bu taş, mürşidden el almanın ardından müridin boynuna takılır(dı).
  • pir sultan abdal tasfirlerinde de boynunda asılı olan, 12 köşeli taş.
  • on iki girintilidir. boyuna asılır. dört örgü, dört kapıyı temsil eder.
    pir evinde ve dergâhlarda görmek mümkündür. balım taşı hareli nice güzel renkleri vardır. balgamî ve necef taşından yapılır. üzerinde “nad-ı- ali” duası vardır.
    bektaşi törenlerinde teslim taşı tekbirinde hz. musa asasını taşa vurup on iki kaynak hâlinde su çıkardığı ayet okunur. (bakara suresi, ayet 69).
    teslim taşının derisi, ismail için kurban derisine işarettir. kaytanı ise hallac-ı mansur’un ipine işarettir.
    üst habbe imam hasan; alt habbe imam hüseyin’e işarettir.
    on iki terkeler, on iki imam efendimize; taşın dış yüzü hatice-tül kübra’ya; taşın iç yüzü fatıma-tü zehra’ya; kaytanın alt tarafı ise dört halk dört kapıdır.
    bektaşilikte teslim taşının on iki çıkıntılı olması yüce tanrı’ya teslim olmayı, onun her takdirine razılık ve on iki imamın feyizli, nurlu yolunda birer coşkun pınar gibi bereketli ruh yüceliği ve uğur için takılır.
    teslim taşının kayışı nesimi baba, kaytanı dar-mansur’dandır; yani hallac-ı mansur’un darağacının ifadesindendir.
    (bektaşilik öğretisinde terim ve kavramlar cem erdem-tazegül demir türk kültürü ve hacı bektaş veli araştırma dergisi / 2010 / 55)
  • teslim taşı, bektaşi dergahına teslimiyet manasına gelen, dervişlerin boyunun çıkarmadıkları taştır. teslim taşının iç yüzü batını, yani hz. ali’yi, dışa bakan yüzü ise zahiri yani hz. muhammed’i temsil eder. teslim taşı bektaşi dervişlerinin taşıdığı bir eşyadır; 12 köşelidir ve her köşesi 12 imama denk düşer.taş3

    bektaşiler teslim taşını “yüzünü allah’a dönmüşlerin taşı” olarak tarif ederler. teslim taşını taşımak, pîr’e bağlılığı ifâde eder.

    pir yol ve erkana giren dervişe, teslim taşı’nı, tekbirlerle takardı. taşın özelliklerine bakacak olursak;

    1-oniki köşelidir ki bu alevilikteki oniki imam inancını simgeler.

    2- altında ve üstünde iki taş bulunur ki bu soy’un hazreti hasan ve hazreti hüseyin’den devam ettiğini simgeler. bektaşi pirleri ve dedeleri tümü hz. muhammed’in ve 12 imam ‘ın soyundandır

    3-en altındaki düğüm katledilen nesimi’yi simgeler

    4-bir iple boyna asılır. bu ip kızıldır ki buda kızılbaş mantığını simgeler.

    bektaşi irfan geleneği ve de yolunda teslim taşının kaynağına dair anlatılan güzel bir hikaye vardır. şöyleki; allah, hz.musa´ya “ey musa kullarım arasındaki en alçak mahluku bana getir.” der. hz. musa´da -hakk´ın, insanı yücelttiği gerçeğinden hareketle- işe kendine inananların haricindekilerle başlar. putperest, mecusi ve inançsızlar arasında dolaşır; her bakımdan zelil, perişan durumda olanları götürmek ister. sonra onların, insan olarak ne kadar mükemmel bir şekilde yaratıldıklarını görür ve insanlar arasından kendinden “aşağı” bir yaratığı bulamayacağını anlar.

    bu sefer işe, hayvanlar aleminden başlar. her düşkün, bitkin, perişan, tiksindirici hayvanın boynuna bir tasma takıp götürmek ister. bu sefer de, her hayvanın farklı bir uzvu dikkatini çeker ve vazgeçer. çaresiz giderken, önüne herkesin tiksindiği, yara, bere içerisinde uyuz bir köpeği çıkar. “işte buldum” der ve boynuna ip bağlayıp yola koyulur. arkasına dönüp baktığında; köpeğin inci taneleri gibi dişleri gözüne çarpar. bu esnada köpek hal dili ile “ey musa, benim en alçak yaratık olduğumu nereden biliyorsun” diye sorar.

    hz. musa yaptığından hicap duyar “ben ne yapıyorum; bu köpeğin bir tek tüyünü, o inci tanesi dişlerinden bir tanesini bile yaratmaktan acizken, onu allah’ın huzuruna en aşağılık yaratık diye nasıl çıkarabilirim. ya rabbi hata ettim. estağfirulllah el- azim” diyerek, kendi boynuna bir taş asıp acziyetini izhar eder. işte nazenin tarikatında boyna asılan teslim taşı “acziyetimizi fehmedip teslimiyet kapısında bulunuruz” manasına gelmektedir.taş2

    taşın kaynağından çıkıp olduğu gibi ham haliyle boyna asılmayıp bir üstadında elinde şekil verilmesi ise kişinin teslimiyet babına gelmeden evvel acziyetini fehmedecek idrake ulaşmasını sağlayan, eğriyken düzeltme, kıvamına getirme manasındaki “takvim”in, “ahsen” yani en güzel şekil haline getirilmesini sembolize eder.

    taşı takan derviş, insan-ı kamil olma yolundadır. kur’an emirlerine, peygamber ve 12 imam sünnetine tabidir. 12 köşe 12 imam imanını ve islam anlayışını temsil eder.
  • bektaşi dervişlerinin boyunlarına asmış oldukları, allah’a teslimiyeti ifade eden on iki köşeli taş.

    not: teslim taşı yani hakk emanetini âdem’e teslim etmiş. teslim edileni iyi taşı. taşıyamazsan taşlaşırsın. kalbi taş olanın da, işi yaş olur.