şükela:  tümü | bugün
  • koca imparatorluğa triumvira'yı yetiremeyen romalıların dört başı diktatör yönetim şekli. diocletianus zamanı, ms. 200 sonları 300 başları gibi.
  • romalıların, devleti daha kolay yönetmek amacıyla kullandıkları bir sistemdir.bu sistemde devlet ikiye ayrılır ve her birinin başına iki augustos getirilir.
  • romalı yöneticilerin geç antikçağdaki kriz aşamasında, imparatorluk topraklarını iki ayrı siyasi mekanizmaya ayırıp, buna mukabil uyguladıkları "krizden nasıl sıyırırız" yöntemi. bu sisteme göre hem doğuda hem de batıda birer augustos yönetimin başında olacak, onlardan sonra yönetimi devralıp augustos haline gelecek birer caesar da yardımcı olarak sisteme iştirak edecekti. sonra da onlar kendilerine birer caesar seçip yönetimi devam ettireceklerdi. imparator thedosios'un oğulları honorius ve archadius arasında yaptığı taksim bu durumla ifade edilebilir.
  • roma imparatorluğunda 3. yüzyıldan itibaren uygulanan yönetim sistemi.
    başta olan asıl imparatorun haricinde eş imparatorlarda yönetimde söz sahibidir. özellikle toprakların merkezden yönetilemeyecek kadar büyümesiyle uygulanmaya başlanmıştır. ancak bunun sonucunda eş imparatorlar arasında iktidar mücadelesi de yaşanmıştır.
  • latince tetra yani 4'ten gelir, imparatorluğun yönetiminin 4 kişinin elinde olmasını anlatır. bu yönetim 2 augustus ve yardımcıları 2 ceasar şeklinde yapılanıp, imparatorluğu 2 parçalı şekilde yönetme biçimi olmuştur. en sonunda imparatorluğun çatır çatır iki parçaya bölünmesine zemin hazırlamıştır.
  • bu yönetim sisteminin tebaa üzerindeki imajını görmek için o dönemden kalma bodur, nemrut suratlı, pörtlek gözlü augustus ve ceasar bibloları çok şey anlatır. sanki deve güreşine gidecekler.
  • (bkz: tetrarch)
  • son cümlesi in hoc signo vinces olmuştur.
  • diocletianus zamanında yürürlüğe girmiş, ı. konstantin döneminde sona ermiştir. kurucusu olan diocletianus, imparatorluğu bırakıp doğduğu köye (sırbistan'da) yerleşip lahana yetiştirmiştir.
  • (bkz: #70884378)