şükela:  tümü | bugün
  • viserys i. targaryen'ın ölümünden sonra kimin hüküm süreceği üzerine çıkan iç savaşa verilen ad. olay şöyle:

    öncelikle;

    (bkz: viserys i targaryen)

    viserys'in ölümünden sonra o zamanın kingsguard lord kumandanı, ser criston cole vasiyetini hiçe sayıp aegon ii targaryen'i kral ilan etmiştir.

    bunun ardından viserys'in vasiyeti ve isteğini bilen bütün lord'lar prenses rhaenyra'ya destek olmuştur. 3 yıl süren iç savaşta targaryen targaryen'le ejderha, ejderha'yla savaşmıştır. hanedanın küçük dalları ve ejderhaların büyük bir kısmı bu iç savaşta yok olmuştur. kingsguard bile taraf tutarken ikiz kardeşler ser arryk ve ser erryk aynı anda birbirlerini öldürmüşlerdir.

    rhaenyra, hainlik suçuyla, oğlu aegon iii targaryen'ın gözleri önüne infaz edilmiştir. -aegon ii targaryen kendi ejderhasına yedirmiş rhaenyra'yı-

    rhaenyra ölmüş olsa bile onun hükmünü savunan lord'lar oğlu aegon iii targaryen'i, aegon ii targaryen'ın ölümünden sonra tahta çıkarmıştır.
  • sonuclari yuzyillar sonra bile taht kavgalarini etkileyen ic savas.
  • george r. r. martin in ayri bir öykü olarak yayinladigi asoiaf serisinin yaklasik 170 yil öncesinde gerceklesmis olan taht savasidir. viserys ı in ilk evliginden (aemma arryn ile) 1 kizi ve 2 oglu oluyor ancak 2 oglu da bebekken ölünce (dogum sirasinda ölüyor, 1 gün sonrasinda da erkek bebek ölmekte) taht icin erkek varis yerine yasayan kizi rhaenyra yi tahtin varisi ve ejderha kayasi prensesi ilan ediyor (bu konuda söyle bir not düsmek gerek; o zamanlar kral eli olan sör otto hightower velihat olarak kralin erkek kardesi daemon in secilmesine engel olmak icin kizini velihat yapmasini öne sürüyor.).

    aralari normalde de iyi olan kral ve prensesin iliskisi daha da gücleniyor, hatta prensesi kral konseyine bile getiriyor. bu arada kral eli sör otto hightower in kizi alicia krali bastan cikariyor (bastan cikariyor diye yazdim cünkü kralin onunla daha 1. karisi ölmeden yataga girmis olma dedikodulari var. ve baba-kiz yükselme hirsiyla yasayan insanlar, ileriki bölümlerde anlayabilirsiniz.) ve kral ikinci evliligini alicia higtower ile yapiyor. basta üvey anne ile kiz iliskisi normal olsa da durum kralice nin 2 adet nur topu gibi oglan evlat dogurmasiyla tersine dönüyor.

    (gene arka plan olaylarina not; prenses sör criston cole adindaki kral muhafizina abayi yakmis durumda. hatta kendi kisisel muhafizi olabilmesi icin babasiyla konusup anlasiyor. bu arada amcasi daemon da her deniz asiri yolculugundan egzotik hediyeler getirmekte. sonunda amcasi daemonla prensesin arasinda birseyler olduguna dair dedikodu cikiyor. iddalardan biri, rahip eustace tarafindan yapilmakta, daemon prensesi bastan cikarip bakiretini aldi. diger idda ise prenses hayran oldugu kral muhafizini yatakta etkileyebilmek icin amcasindan ders almakta ve bu dersler süresince prensesin bakiretine zarar gelmemekte. bu dedikodunun sonucunda kralin kardesi daemon sürgüne gönderiliyor. prenses ejderha kayasina gidip orada sör laenor velaryon ile evleniyor. bu evlilikten 3 adet erkek evlatlari oluyor. hem prensesin hem de kocasinin gümüsi sari saclarina karsi 3 cocuklari da kahverengi saca sahip olunca cocuklarin sevgilisinden, sör harwin strong, oldugu söyleniyor. kral bu dedikodulara kulaklarini tikmakta ve prensese karsi hic bir itirazi kabul etmemekte. sonunda ilk kocasi ölünce prenses sürgündeki amcasi daemonla evleniyor. kral bu durumdan pek hosnut olmasa da ara yolu bir sekilde buluyorlar.)

    ıktidar hirsi ile yanan kral eli krali prenses yerine kendi torunun tahtin varisi ilan edilmesi icin sikistirip durmakta, hatta bir gün o kadar cok israr ediyor ki sonunda kral sör otto yu sürgüne yolluyor. arka planda verdigim bilgiler dogrultusunda kralice ve babasi krali prensese karsi doldurup onu taht yolundan cekmeye calisiyorlar ama kral durumun farkinda oldugu icin prensesi velihatliktan men etme gibi bir girisimde bulunmuyor.

    kralice ve kralin 5. evlilik yil dönümlerini kutlamak amaciyla verilen davet sonrasinda kraliyet icerisinde iki grup olusuyor; yesiller (kralice davette yesil elbise giymekte) ve siyahlar (prenses siyah/kirmizi targeryan hanesinin renklerinden olusan bir kombinasyon giymekte). kral bu iki grubu yatistirip baristirmaya calissa da pek basarili olamiyor ve sonucta kralice kral topraklarinda, prenses ejderha kayasinda kaliyor.

    kralin ölümüne yakin prenses ejderha kayasinda karni burnunda dogumunu beklemekte. kral ölünce kralice hemen kücük bir konsey toplayip oglu aegon ıı ye taci takiyorlar. bunu duyan prenses erken doguma girip sekli bozuk bir kiz cocugu dogruyor bunun sorumlusu olarak kraliceyi ve oglunu gösteriyor. dogumdan sonra ejderhasi syrax a binip kraliyet hakkini alabilmek icin yola cikiyor. bu arada ilk esinden olan (!) ogullarini yandas bulmalari icin farkli ailelerin yanlarina gönderiyor. ortanca oglu luke firtina burnuna vardiginda kuzeni aemond tarafindan öldürülüyor. bunu duyan prenses büyük bir öfkeye ve kedere kapiliyor. kral topraklarini kisa süreligine olsa da ele gecirip tahta oturuyor. fakat gittikce acimasizlasan prenses e (öyle ki "memeli kral maegor" lakabi takilmakta-kral maegor acimazligi ile ün salmis krallardan biri-) karsi isyanlar artiyor ve sonunda ejderhalar birbirlerine karsi savastiriliyor.

    bu savasin sonunda prenses in ilk evliginden olan 3 oglu ölüyor, prensesin üvey kardesi ve kral ilan edilen aegon ıı prensesi kendi ejderhasi olan sunfyre a yedirtiyor (bu kisim önemli cünkü annesinin ejderha tarafindan yenildigini gören kral aegon ııı ejderhalarin yok olmasindan sorumlu tutuluyor) ve sonunda aegon ıı erkek varisi olmadan ölüyor. aegon ıı nin erkek varisi olmamasindan dolayi prenses in amcasindan olan oglu aegon ııı kral oluyor. her ne kadar aegon ııı e suc bulunsa da bu savas bir cok ejderhanin ölümüne sebep olup ejderhalarin sonunu getirmistir fikrimce.
  • ejderhaların soyunun tükenmesinin başlangıcı olan targaryenlerin iç savaşı
  • ellerindeki muazzam gücü kendi içlerindeki taht kavgası yüzünden kaybeden targaryenlerin aile içi savaşı. savaştan önce 18 ejderhası olan ailenin, savaşın ardından elinde sadece 2 ejderhası kalmış ve sonun başlangıcı bu şekilde gerçekleşmiş.

    -- vesayet tartışması --

    kral karısı ölüp kendisinden sonrası için bir erkek varis bırakamayınca kızı rhaenyra targaryen'i veliaht olarak ilan eder. ancak uçkuruna hakim olamayan ve daha sonra tekrar evlenen kral bu kez de bir erkek çocuk sahibi olur ve ortalık karışır. zira tahtın varisi hala rhaenyra'dır ve babasının öldüğü gece kendisi dragonstone'da bulunmaktadır.

    o gece bir karar vermek için konsey toplanır ancak mutabakata varılamaz. zira konseyin bir kısmı kralın vasisi olarak rhaenyra'yı seçtiğini bu nedenle tahta onun çıkması gerektiğini söylerken, bir kısmı da erkek çocuğun kızdan önce geldiği için tahta o zaman prens olan aegon ii targaryen'in çıkması gerektiğini savunur.

    aegon başta tahta çıkmayı reddetse de annesi fikrini değiştirir. taç giyen aegon hemen westeros'un güçlü hanelerinin desteğini almak için yola çıkar.

    -- ilk kan --

    tabii aynı anda rhaenyra da boş durmaz. o da aynı diplomasi için oğullarını ejderhalarına bindirip güçlü lordlara gönderir. baratheonlardan destek istemeye giden küçük oğlu lucerys storm's end'e vardığında kralın kardeşi aemond'ın kendisinden daha önce gelip çoktan işi bitirdiğini görür. ejderhası arrax'a atlayıp dragonstone'a döner. ancak dönüş yolunda aemond ejderhası vhagar ile lucerys'e saldırır. vhagar arrax'a göre çok daha büyük ve savaş görmüş bir ejderha olduğundan arrax ve rhaenyra'nın oğlu ölür. böylece iç savaştaki ilk kan da dökülmüş olur.

    buna karşılık rhaenrya ve kocası (aynı zamanda amcası) oğullarının intikamı için sarayın içerisinden adam tutarlar ve onlar da aegon'un büyük oğlunu, annesinin gözleri önünde öldürürler. üstelik hamleleri bununla da sınırlı kalmaz. daemon targaryen'in ejderhası caraxes ile harrenhal'un üzerinden uçması, kalenin rhaenyra'nın tarafına geçmesi için yeterli olacaktır. üstelik winterfell de onların tarafındadır.

    -- kingslanding baskını --

    taraf değiştiren lordların haberini alan aegon ii targaryen, bir orduyla kuzeye doğru yola çıkar. bir kuşatma sırasında rhaenyra'nın ejderhalarından biri olan meleys bu orduya saldırır. ancak o zamanki en büyük ejderha vhagar ve sunfyre de zaten bunu beklemektedirler. vhagar'a ilk kanı döken aemond, sunfyre'a ise bizzat kralın kendisi binmektedir. çarpışmanın sonunda ise meleys ve binicisi (sanırım rhaenyra'nın kayınvalidesi) ölürken, kral aegon ii ve ejderhası sunfyre da çok ağır yaralanır. daha sonra ise rhaenyra'nın en küçük oğlu da bir çarpışmada ağır yaralanır. kardeşinin intikamını almak için saldırıya geçen diğer oğlu da öldürülünce rhaenyra şimdiden 4 ejderha ve 2 oğlunu kaybetmiş olur.

    gelen zaferler üzerine aemond harranhal'u yeniden almak için kuzeye doğru yola çıkar. bu hatayı fırsat bilen daemon ve rhaenyra ise ejderhalarıyla king's landing'e baskın yapıp tahtı ele geçirirler. aemond kuzeyde daemon'u ararken, o ve karısı tahtı ele geçirmişlerdir.

    -- caraxes vs vhagar --

    çok geçmeden daemon yeğeni aemond'a meydan okuyup harrenhal'da tek başına kendisini beklemeye başlar. bir süre sonra vhagar ve aemond da gelince dövüş başlar. yaşlı daemon dövüşten önce kendisini ejderhasına bağlamaz. dövüş esnasında caraxes ve vhagar birbirlerine kenetlenip göle doğru düşmeye başlarken, daemon kendisini yeğenin ve vhagar üstüne atar. kılıcını yeğeni aemond'a saplayıp öldürür ve hepsi birlikte göle çakılır.

    vhagar 181 yaşında ve en büyük ejderhadır o sırada. düşünün ki aegon the conqueror zamanında bile varmış hayvan; ancak o günkü çarpışmada o da ölür.

    -- celali isyanları --

    daemon'un ölümü üzerinden çok geçmemişken bir de king's landing'de ejderhaların öldürülmesini isteyen halk isyan eder. şehirdeki dragon's pit'te kapalı olan 4 ejderhaya saldıran binlerce asi, sayıları zaten iyice azalan ejderhalardan dördünü de burada öldürür. bunu gören joffrey targaryen (rhaenyra'nın oğlu), annesinin ejderhası syrax'a binip asilere saldırmak için yola çıkar ancak hayvan çocuğu sırtından atar ve öldürür.

    -- long live the king --

    kalan 2 oğlundan biri de ölünce rhaenyra küçük oğlunu korumak ve yumurtalardan yeni ejderhalar çıkartmak için dragonstone'a döner. ancak kaleye ulaştığında bütün korumaları öldürülür çünkü devrik kral aegon ii ölmekte olan yaralı ejderhası sunfyre ile oradadır. küçük oğlunun gözleri önünde sunfyre, rhaenyra'yı önce yakıp daha sonra parçalara ayırarak yer. böylece rhaenyra targaryen ölürken, kral tekrar tahtına oturur. ancak hükmü uzun sürmez ve sadece 6 ay sonra kendi adamları tarafından zehirlenerek öldürülür. annesi gözleri önünde yakılarak öldürülen aegon iii targaryen iç savaşın sonunda tahta çıkar.

    böylece savaştan 18 ejderhası olan targaryen hanedanlığının the dance of the dragons'ın sonunda sadece 2 ejderhası kalır. hanedanlığın sonunu hazırlayıp malum savaşların ve karışıklığın çıkmasına giden yoldaki en büyük olay da bu şekilde sonlanmış olur.
  • martin'in ağır saçmaladığı mevzulardan birisi. bu iç savaş malum kral 1. viserys'in ölümüyle başlıyor. kral 1. viserys ise dedesi jaehaerys ve büyük konsey tarafından amcasının kızı yerine tercih edilerek kral yapılmış bir hükümdar. erkek olduğu için yasalar gereği veraset sırasında daha üstün görülüyor ve taht ona veriliyor.

    işte bu aynı viserys, varisini belirlerken ise kendisinin tahta geçmesini sağlayan tüm o kadim yasaları bir kenera fırlatıp büyük kızını varis ilan ediyor. bir kral düşünün ki kendi meşruiyetini kendi elleriyle çöpe atsın. kralın oğlu varken kralın kızı tahta geçiyorsa, kızını taht üzerinde hak sahibi yapan babasının aslında hiç kral olmaması gerekiyordu. dolayısıyla rhaenyra targaryen'in taht üzerindeki iddiası her iki türlüde geçersiz. dolayısıyla westeros tarihinin en büyük olaylarından biri olarak lanse edilen bu vakıa aslında büyük bir zırvalık, oksimoron.

    olayın tarihi altyapısının da çürük olduğunu eklemeden geçmeyeceğim. az çok tahmin edebileceğiniz üzere, westeros batı avrupa feodalitesinden esinlenilerek oluşturulmuş bir yer. krallar, lordlar, şövalyeler vs bunu belli ediyor. sorun şu ki hiçbir avrupa ülkesinde yaşayan bir oğul varken, kızın geçeceğine dair bir gelenek yok. bu konuda batılı ülkeler ikiye ayrılmış. bir kadının tahta geçmesinin münasip olduğu ülkelerle (ingiltere) bir kadının hiçbir türlü tahta geçemediği ülkeler. (fransa) ikisinin de ortak özelliğiyse erkek olmanın bir öncelik sağlaması. nitekim westeros'daki andalların geleneği de bu yönde, andallar ingiliz tarzını benimsemişler. önce oğullar, yoksa kızlar. bir tek dorne'da cinsiyete bakmaksızın kim büyükse o geçiyor. targaryen'lerde westeros'a geldiğinde andal geleneklerini olduğu gibi benimsiyorlar. ama ne olduysa artık bu olayın koptuğu vakit, bütün bu tarihi arkaplan, andal gelenekleri vs bir tarafa bırakılıyor ve hepsinden önemlisi en başta dediğim gibi bir kral kendi meşruiyetini sağlayan bir geleneği kendi elleriyle çöpe atıp büyük kızını varisi ilan ediyor. sadece dorne'da görülen bir sistem benimseniyor ki o dönem dorne 7 krallığa bağlı bile değil. hiçbir bağ yok yani.

    uzun lafın kısası ejderhaların dansı olmamış bir öykü. martin biraz daha detaylı orta çağ avrupa tarihi çalışsaymış ya da en azından bu konuda iyi bir danışmanlık alsaymış ortaya daha eli yüzü düzgün bir şey çıkabilirmiş.
  • (bkz: got) 'un en sevdiğim bölümü 5. sezon 9. bölüm.
  • house of the dragon dizisinde anlatılacak olan targaryen iç savaşı.

hesabın var mı? giriş yap