şükela:  tümü | bugün
  • efes'te hukumdarlik surmus bir imparator.
    (bkz: trajan cesmesi)
  • (i.s. 98 - 117) bir romalı imparator. ispanyalıdır. ctesiphon seyahatinden dönerken ölmüştür. ölüm sebebi bilinmemektedir.
  • i.s. 98-117 yılları arasında imparatorluğu yöneten trajanus, soylulular sınıfına sonradan katılmış ispanyol asıllı bir aileden geliyordu. böylece; trajanus, roma'da devletin başına gelmiş ilk yabancı oluyordu.

    iyi bir askeri eğitim görmüş, askerlikte olduğu kadar yönetimle ilgili konularda da yetenekli, sadelik, incelik, doğruluk gibi üstünlüklere sahip, bu üstünlükleri nedeniyle halk ve ordu tarafından sevilen, dönemin ünlü komutanlarındandı.

    trajanus, hükümet işlerinde, nerva'nın ılımlı siyaseti ile domitianus'un ve genellikle flavius'ların iç ve dış politika anlayışını bir araya getirip uyguladı.

    eyaletlere büyük ilgi gösterdi. onun zamanında eyaletlerde oturanlar, yöneticileriyle ilgili yakınmalarını senato ve mahkemelerde dile getirebiliyorlardı. trajanus, eyalet yöneticilerinden rapor alıyor ve yapılacak işlerle ilgili emirler veriyordu. buna örnek olarak genç plinius ile trajanus'un yazışmaları gösterilebilir. plinius'un mektuplarının çoğunluğunu oluşturan trajanus ile yazışmaları bithynia eyaletinin sorunlarıyla ilgili bilgi içermesi açısından önemlidir.

    eyaletler üzerindeki sömürü azaldıkça, hayal kırıklığı da o ölçüde artan italya, hükümeti kaygılandıran konular arasındaydı. genç plinius, yazdıklarında özgür insanların emeğinin sömürülmesinin daha verimli olacağını söylüyordu; köleciliğe dayanan iktisadi sistemin çözülüşünün bu işareti, en önce italya'da görülmeye başlandı. en çok kaygı uyandıran da; italyan tarımında giderek artan gerilemeydi. küçük ve orta çiftçilere yardım için parasal önlemler alındı.

    trajanus, flavius'ların etkili dış politikasını büyük bir başarıyla sürdürmüştür, diyebiliriz. istilalara en açık eyaletlerin savunmasını en başa aldı. ancak başarı kazandığı yerlerde, imparatorluğun sınırlarını genişletmeyi de ihmal etmedi. dacia'nın ele geçirilmesi (i.s. 101) ve part imparatorluğuna son verilmesi, başlıca başarılarındandır. hindistan'ı fethetmek de istemişti.

    trajanus, son romalı fatih olarak geçmiştir tarihe.

    ne var ki; doğuda alabildiğine genişletmiş sınırları korumanın güçlükleri de aşikardı. sonra yunanlılar, trajanus'u heyecanla karşılamış, iranlılar kayıtsız da kalmış olsalar, araplar ve yahudiler, roma istilasına karşı başkaldırıp duruyorlardı. başka yerlerde de binlerce romalı ve yunanlı öldürülüp duruyordu sürekli. doğudaki kazanımlarının pek geçici olduğunu gören trajanus, eserini tamamlamayı yardımcılarına bırakarak, roma'ya dönmeye karar verdi.

    antiokheia'dan roma'ya doğru yola çıkan trajanus'a, kilikia'da selinusa geldiğinde felç geldi. ve i.s. 117 yılının ağustos ayında öldü.

    kaynak:
    http://www.gezzo.net/
    http://www.roma-imparatorlugu.com/
  • roma imparatorluğu' nu ardınca yönetmiş olan beş iyi imparator dan ikincisidir. diğerleri ise nerva, hadrian, antoninus pius ve marcus aureliustur.
  • roma'nın en iyi imparatoru olarak bilinir. imparatorluğu en geniş sınırlarına ulaştırmıştır.

    antik roma imparatorluğunun (bkz: beş iyi imparator çağı)'nın ikinci imparatorudur. britanya'dan mezopotamya'ya kadar genişlemiş imparatorluğun her yerinde o kadar çok yol yaptırmıştır ki bugün bu bölgelerin yol haritaları o zamanki ile hemen hemen aynıdır.
  • roma'nın gelmiş geçmiş en büyük imparatorlarından biri, roma topraklarını tarihteki en geniş sınırlarına ulaştıran şanlı fatih, senato tarafından optimus princeps ünvanı verilen ilk imparator olmasına ve hükümdarlığı devrine ait epeyce nümizmatik, mimari, mühendislik örnekleri günümüze kadar ulaşmış olmasına rağmen hakkında muazzam bir birincil kaynak kıtlığı mevcut.

    piyasada bithynia valisi genç plinius'la yazışmaları harici elle tutulur çağdaş kaynak yok. savaş ve fetihlerinin kroniklerini bizzat kendisi yazmış ancak bu kitap günümüze ulaşamamış. dacia savaşlarının tek detaylı ve somut kaydı trajan sütunu.

    çağdaşı olan tarihçiler, edebiyatçılar ise sus pus -ki o devirde ortalık tarihçi ve biyografi yazarı kaynıyordu. augustus'a cilt cilt şiirler döşenen tipler augustus'tan sonra en süper über imparator, optimus princeps dedikleri trajan'a gelince dut yemiş arpacı kumrusu modunda. hadi edebiyat kıtlığını trajan'ın -plinius'a yazdığı mektuplardan anlaşıldığı kadarıyla- dalkavukluktan, yağcılıktan, her yere heykellerinin dikilmesinden falan hiç hazzetmeyen bir karakter olmasıyla açıklayabiliriz, ama hiç tarih, kronik de mi yazmamış millet? belki kendisi 'siz uğraşmayın, ben yazarım' yaptı ama kendi yazdıkları da mektup kolleksiyonu hariç günümüze ulaşamadan kim bilir hangi yangınlarda, vandal baskınlarında yok oldu gitti. mantıklı bir açıklama bulamadım şahsen. hadi diyelim millet yazdı, bunların hepsi mi yok olur birader?

    çağdaşlarından bir şey çıkmıyor, sonraki nesiller de felicior augusto melior traiano diyor ama 'trajan dacia'yı zaptetti, partları patakladı' şeklinde üstünkörü zikretmekten öteye gitmiyorlar. adam roma'nın gelmiş geçmiş en büyük fatihi ama ortada ne biyografi var, ne kronik, ne edebiyat. gel de kafayı yeme monşer.

    bazı komplo teorilerine meyilli tarihçiler 'kaynak vardı da, acaba trajan'ın büyük mimarını, generallerini falan idam ettiren hadrian mı yok etti' diye sormuş, çünkü bu kadar büyük ve ismi hiç lekelenmeden 1900 sene yürümüş, dante'nin ilahi komedyasında adalet dağıtıcı olarak yer alacak kadar pozitif bir figür hakkında bu denli kaynak kıtlığı akla mantığa pek sığmıyor.

    trajan'ın hadrian'ı resmi varis olarak atamadığı, hadrian'ın hile hurdayla milleti kandırıp tahta geçtiği dedikoduları da yok değil. komplo teorisyenleri oradan yürüyor zaten.

    belki de sonraki nesillerin tarihçileri trajan'ı augustus gibi dramatik olmadığı, aşırı derecede aklı selim ve mutedil biri olduğu için çok ilginç bulmamışlar, kuru kuru zikredip geçmişlerdir, bilemiyoruz. modern trajan biyografileri de yazarların puzzle yapar gibi parçaları birleştirip bir dünya eksik yeri mantık yürüterek tamamlamaya kasması şeklinde.

    ne yapalım, trajan sütunu ve mektup kolleksiyonuyla yetineceğiz artık.

    ana tema: (bkz: roma tarihi/@sorg)
  • kendisi dave bautista'nin canlandirdigi drax karakterine cok benzemektedir.
  • hükümdarlığı döneminde daçya'yı fethetmiş, doğuda ermenistan'ı almış, güneye inerek pers başkenti ktesifon'u ele geçirip pers kralını tahttan indirmiş ve roma imparatorluğu'nu en geniş sınırlarına ulaştırmıştır.