şükela:  tümü | bugün
  • ikinci dünya savaşı öncesinde gerginleşen ortamda(mussolini ve hitler'in güçlenmesi) türk ordusunun gücünü göstermek amacıyla yapılan askeri tatbikat. dönemin sivil otoritesi(mustafa kemal atatürk, ismet inönü, celal bayar başta olmak üzere bütün hükümet üyeleri), doğal olarak üst düzey subayların tamamının(genelkurmay başkanı mareşal fevzi çakmak, fahrettin altay ve kurtuluş savaşı'na katılmış olan bütün üst komutanlar) katılımı ile gerçekleşmiştir. tatbikatta 200.000'den fazla asker görev almıştır.

    dosta güven, düşmana korku mesajı içerdiği için birçok ülke askeri ve diplomatik temsilciler göndererek bu tatbikatları yakından izlemiştir. trakya manevraları ile olası bir türkiye işgaline yeltenecek orduların trakya'dan girebilme olasılığı düşünülmüş ve sonucunda çakmak hattı ortaya çıkmıştır.

    halen günümüzde trakya'da birçok ilde ve ilçede tugay, tümen hatta kolordu büyüklüğünde birliklerin bulunmasının(lüleburgaz, pınarhisar, çorlu, tekirdağ, malkara, keşan, gelibolu, edirne vs.) temel nedeni trakya manevraları esnasında görülen eksikler ve çakmak hattı savunma mevzilerinden ötürüdür.
  • 17 ağustos 1937 'de atatürk'ün katılımı ile çerkezköyde de gerçekleştirilmiş manevralardır.
  • mustafa kemal atatürkün yüzündeki heyecanı ,harp okulu yıllarındaki o anılarını aklına getiren ,bir çocuk edasıyla arabanın üzerinde bir şey konuşurken , bir fotoğrafında siperdeki mehmetçiğe güç veren,ufukta aradığı şeyin geçmişinden gelen güçlü kökler olduğu ,malesef artık bize hatırlatılmayan veya hatırlanması istenmeyen,atatürkün samsuna çıkışı nedir ? 19 mayıs 1919 tarihçiliğinden sıyrılıp bütün bunları geleceğimizin bireylerine anlamına uygun olarak öğretebilsek keşke
  • 1937 yılında 17-20 ağustos tarihleri arasında türk silahlı kuvvetleri tarafından genelkurmay başkanı mareşal fevzi çakmak komutasında yapılan askeri tatbikattır. dönemsel olarak yaklaşmakta olan ıı. dünya savaşı öncesinde hem silahlı kuvvetlerin hazırlık seviyesinin gözden geçirilmesi hem de olası düşman tehditlerine yönelik güç gösterisi olarak gerçekleştirilmiştir. manevralar devlet yönetim kademesi tarafından üst düzeyde sahiplenilmiş ve başta cumhurbaşkanı mareşal gazi mustafa kemal atatürk olmak üzere başbakan orgeneral ismet inönü, içişleri bakanı şükrü kaya, londra elçisi ali fethi okyar, atina elçisi ruşen eşref ünaydın, tahran elçisi enis akaygen ve diğer devlet görevlileri, hükümet üyelerince yakından takip edilmiştir.

    arka planı
    öncelikle italya'da benito mussolini'nin başını çektiği faşist hareketin sonra da almanya'da adolf hitler önderliğindeki nazilerin iktidarı aldıktan sonra saldırgan bir şekilde silahlanmaya girişmeleri ve avrupa kıtasında yeniden toprak paylaşım peşinde koşmaları yaklaşmakta olan bir savaşın habercisi olarak değerlendiriliyordu. kimi sohbetlerinde bu konuya değinen başta atatürk olmak üzere türk devlet yetkilileri hem silahlı kuvvetleri askeri bir karşı karşıya geliş durumuna hazırlamak hem de olası tehditlere gözdağı vermek üzere askeri tatbikat düzenlemeye karar verirler.

    gelişimi
    kırklareli, tekirdağ ve edirne bölgelerini kapsayan tatbikata yaklaşık 200 bin asker katılır. genel kurmay başkanı fevzi çakmak komutasındaki tatbikatlarda sarı, kırmızı ve mavi birlikler olası bir işgal senaryosuna göre strateji geliştirecek hareket ederler.

    trakya bölgesi osmanlı imparatorluğu zamanında 1877-1878 osmanlı-rus savaşı ve 1912-1913 balkan savaşları sırasında yoğun çarpışmaların yaşandığı ve türkiye cumhuriyeti için çok önemli stratejik bir savunma bölgesi olduğu için seçilmiştir. arazi yapısının cephe savaşına uygun olmaması nedeniyle saldıran kuvvetlerin önemli avantaj içinde olacağı yörede savunma kabiliyetinin güçlendirilmesi hedeflenmiştir.

    senaryo uyarınca meriç nehri hattı boyunca saldıran hayali düşman kuvvetleri olan sarı birlikler, kıyıköy'den çıkartma yapan destek mavi birlikleriyle, savunmadaki kırmızı birliklere saldırır.

    kronoloji
    16 ağustos 1937 pazartesi: son hazırlıkların tamamlanması
    17 ağustos 1937 salı: manevralar başlar
    18 ağustos 1937 çarşamba: manevralar devam eder
    19 ağustos 1937 perşembe: manevralar devam eder
    20 ağustos 1937 cuma: manevralar sona erer
    21 ağustos 1937 cumartesi: yabancı heyetlerin edirne ziyareti
    22 ağustos 1937 pazar: geçit töreni

    katılımcı komuta heyeti
    mareşal fevzi çakmak
    orgeneral fahrettin altay (manevra komutanı)
    orgeneral ishak avni akdağ
    orgeneral izzettin çalışlar
    korgeneral abdurrahman nafiz gürman
    korgeneral ali fuad erden
    korgeneral asım gündüz
    korgeneral salih omurtak (başhakem)
    korgeneral kâzım dirik
    korgeneral ömer halis bıyıktay
    etkileri
    tatbikatlara katılan yabancı askeri heyetler arasında bulgaristan, fransa, ırak, ingiltere, iran romanya, yunanistan ve yugoslavya askeri temsilcileri bulunmaktadır.
    tatbikat ilk kadın savaş pilotu sabiha gökçen'in ilk askeri tatbikatıdır.
    tatbikata katılan askeri personele ve yetkililere anı madalyası verilmiştir
    tatbikatlara katılan dönemin ulus gazetesi başyazarı falih rıfkı atay ile sonradan tarihçi olacak gazeteci cemal kutay izlenimlerini çeşitli yayın organlarında yayınlamışlardır.

    selman akı, trakya manevraları'nda ata'dan kalan izler, sone yayınları 2011 ısbn 6055941994
    kaynak