şükela:  tümü | bugün
  • uzaydan gorulebilen bir demiryoludur.
  • yapımı, felaketlerle dolu olan demiryoludur: öncelikle, mahkumların işçi olarak kullanılması vladivostok'taki cinayet oranını arttırmış, inşaatı sırasında da 15.000 civarında işçi, salgın hastalıklardan telef olmuş, sellerde boğulmuş veya kamplara saldıran mançurya kaplanlarına yem olmuştur.
  • çarlık döneminde ülkenin iki yakasını birleştirmek amacıyla yapılan demiryolu olup, trans sibirya ekspresi ilk seferini bu yol üzerinde 1916 yılında gerçekleşmiştir.
  • (bkz: transsiberian)
  • o yıllarda rusya doğudaki topraklarına tam olarak hakim olabilmek için bir demiryoluna ihtiyaç duydu. çünkü biliyordu ki ruslar, o zamanda, yani çarlık rusyasının başkenti st. petersburg olduğu günlerde, pasifik kıyılarında olacak bir sorunda yetkililer ya da ordular aylar sonra başkentten pasifiğe ulaşacaklardı. ruslar stratejik bir hamleyle tren yolu yapımına giriştiler, ancak 10 bin kilometreye yakın olan bu hat bir anda bitecek gibi değildi. zaten 1891'de başlayan demir yolu yapımı, ancak 1916'da tam olarak bitebildi.
    ruslar demiryolu yapımını ekonomik amaçlardan ziyade, jeo-stratejik olarak görmüşlerdir. transkafkas demir yolu, orta asya demiryolu gibi daha önceki örnekler vardır. zaten rusya'nın asıl omurgasını oluşturan batı rusya çoktan demir ağlarla örülmüştü. şimdi sıra ulaşılmayan son yere gelmişti, yani trans-sibirya demiryolunu yapmaya.
    bu demir yolunun yapımını japonlar bir tehdit olarak görmüşlerdir. japonlar biliyorlardı ki bu demir yolu bittiğinde ruslar pasifikte daha güçlü konuma gelecekti, bu da kabuğundan çıkıp yükselme peşinde olan japonları huzursuz etti. nihayet bir bahane bulup rus-japon savaşını çıkardılar. ruslar bu savaşa hazırlıksız yakalanmıştı. 1904-1905 yılları arasında gerçekleşen savaşın japonlar lehine bitmesine neden olan en önemli şeylerden birisi rusların demir yolu hattını bitirememiş olmasıdır. bu savaşı kaybedince ruslar pasifik bölgesini ilgilendiren bir çok hakkı japonlara vermek zorunda kaldılar. hat bittiğinde ise iş işten geçmişti, çünkü japonların pasifiğin horozu olduğu çoktan kabul edilmişti.
  • trans sibirya demiryolu uzunluğu san petersburg'dan, vladivostok'a kadar 10bin kilometreye yakındır. inşaası 14 yıl sürmüş, toplam maliyeti 1 milyardan fazla altın rubleye ulaşmıştır.
    19. yy'ın ikinci yarısından sonra bütün dünyada demiryolları büyük bir ateşle yayılıyordu. trans sibirya devrin dünya ölçeğinde hepsinden daha büyüktü. çarlık rusyası için trans sibirya demiryolunun yapılması çok önemliydi. soğuk sibirya diyarındaki yeraltı ve yerüstü zenginlikleri alabildiğine bakir ve ulaşılmazdı. öte yandan bu geniş toprakların, korunması için hızlı müdahale ve sevkiyat ihtiyacı, sanayi devrimi geçirmekte olan dünya düzeninde mühim bir ihtiyaçtı.
    1886. yılında rusya çarı iii. aleksandr'ın emriyle çalışmalar yoğunlaşmaya başlar. alınan kararla inşaatın yolun iki başından -çelyabinsk ve vladivostok- aynı anda başlaması uygun görülür.
    o günlerdeki bir ingiliz gezginin şu sözleri rusya'nın geleceği için manidardır "bu yol büyük bir ticaret yolu olması yanında, rusya'nın elinde siyasi bir alete dönüşecektir. sibirya hiçte avrupada düşünüldüğü gibi bereketsiz bir arazi değil, aksine zengin bir diyardır. buranın gelişmesi bir zaman sonra yeni ekonomik devrin başlaması ile sonuçlanabilir. sibirya demiryolu sayesinde rusya kendi ihtiyaçlarını karşılayabilecek ve ne çanakkale'ye nede suveyş'e ihtiyaç duyacaktır."
    1891 yılında başlayan inşaat, genellikle yerleşimin az olduğu, orman arazileri, büyük akarsular, bataklıklar, sürekli donmuş topraklar üzerinden geçiyordu. baykal gölü kıyılarında ise kayalık arazi patlatılmalı, köprüler, tüneller yapılmalıydı. inşaatın büyük kısmının kazma, kürek, balta, el arabası ile yapıldığı düşünüldüğünde bu muazzam işgücü ve maliyet demekti. şaşırtıcı değil ki işin başında hesaplanan 350bin altın ruble maliyet, iş sonunda 1 milyara kadar fırlamıştı.
    1891 yılında 9600 olan işçi sayısı, işlerin hızlandığı 1895-1896 yıllarında 90bin'lere ulaşmış işin sonlarına doğru 1904. yılda ise 5400'lere gerilemişti.
    işlerin en hızlı zamanında senede 600km yol yapılıyordu ki bu o zamana kadar ulaşılan en yüksek inşaat hızıydı.
  • resmî sayfasında uğradığı şehirlerdeki müzelerden, şehirlerin tarihine, fotoğraflarına kadar bir çok bilgi yer alıyor.

    ana durakları şu şekildedir:

    moskova
    yaroslavl
    kirov
    perm
    yekaterinburg
    tyumen
    omsk
    novosibirsk
    krasnoyarsk
    tayshet
    irkutsk
    ulan ude
    çita
    birobidyan
    habarovsk
    vladivostok