*

şükela:  tümü | bugün
  • ortaçağ da fransa'nın kuzey bölgelerinde insanları eğlendiren gezgin şarkıcı şairler.(bkz: troubadour)
  • 12. ve 13. yüzyılda kuzey fransa'da ortaya çıkan şair-müzisyenlere verilen isimdir. ilk başlarda güneyli troubadourları taklit etseler de sonradan kendi biçemlerini geliştirmişlerdir. langue d'oil adı verilen kuzey fransız lehçesinde yazdıkları şiirler aşk ve kahramanlık temalarını işler. chanson de geste türü de trouvereler tarafından oluşturulmuştur.
  • (ksz: bard)
  • truver'ler. troubadour'lardan sonra, 12. yy.'dan 14. yy.'a kadar orta ve kuzey fransa'da eski fransızca (langue d'oil) ile aynı troubadour şarkı formlarını geliştirerek söyleyen, ayrıca lai danslarına, rotrounge şarkılarına ve rondel tipinde bazen iki sesli de olabilen virelai lied'lerine de önem veren, genellikle yardımcı çalgıcı, ménestrel kullanmayan, günümüze 2000 melodi, 4000 kadar söz bırakan gezgin saz şairleri.

    trouvere'lerin de başlangıcı troubadour'lar gibi yine soyluların önderliğinde olmuş, ilk troubadour'lardan aquitaine dükü ix. guillaume'un torunu prenses elonore de poitier (ölümü 1202), önce frans kralı vii. louis ile sonra da ingiltere kralı ii. henry ile evliliği (1152) sırasında sarayına çağırdığı provence'lı pek çok saz şairi yardımıyla bu geleneği desteklemiş, kızları da, fransa kralı ve çevresinin ilgisizliğine rağmen, champagne ve blois bölgelerinde hamiliklerini sürdürmüşlerdi.

    ilk trouvere, romans geleneğini kuran, aynı zamanda kudretli bir şair olan, nazım romanlar yazan champagne'lı chrétien de troy (1120?-1190?) oldu. onu arslan yürekli richard'ı (richard'tan da 2 şarkı kalmıştır) triefel zindanından kurtaran, belli ezgiye uygun söz buluşuyla (kontrafacta) tanınan blondel de nesle (1155-1200); şarkılarındaki hüzünle "aşk uğruna ölen" diye tanımlanan conon de béthune (1160-1200); çok kişisel ve özgün şarkılarıyla, lirik tarza olağanüstü hakimiyetiyle tanınan, halktan gelen çalgıcı (ménestrel) colin muset (1230'larda ?); teorisyen richard de fournival (ölümü 1260); romans (chanson d'histoire) tarzını yenileme çabası gösteren audefroi le bastart (1190-1230); virtüoz ve ironik jeu parti'leri özenli pastourelle'leri içeren 70 kadar şarkı bırakan champagne doğumlu navarra kralı iv. thibaut (1201-1253); paris'in ilk büyük ménestrel'i sayılan, saray etiketine uzak kalan, tüm ağırlığı sözlere vererek özellikle papaz tarikatlarına savaş açan rutebeuf (1250-1285) ve 100 yıl süreyle şiirin merkezi sayılan, puy denilen, soylu, ruhban ya da halk adamlarının özgürce katılabildiği, yarışabildiği, şair toplantıları düzenlenen arras'tan gelen pek çok trouvere içinde en önemlileri şöyle sayılabilir:
    şiirsel tarzda dünyaya veda eden, cüzzamdan ölen çok yönlü jean bodel (ölümü 1210), jeu parti türüne büyük ilgi duyan zengin tüccar jehan bretel (1210-1272); 18 jeu parti, 36 şarkı yanında pek çok sayıda polifonik eser yazan besteci adam de la halle (1250-1288).

hesabın var mı? giriş yap