şükela:  tümü | bugün
  • çin gazetesi china daily'de dün yer alan bir değerlendirmeye göre stratejik önemdedir ve bölgede büyüme ve güvenlik açısından bir jeneratör görevi görebilir.

    ayrıca, 2012 yılında ikili ticaret hacmi 19 milyar dolara ulaşırken bu rakamın 2020 yılında 100 milyar doları bulması bekleniyormuş.

    http://goo.gl/zb7zgn
  • (bkz: çinçin)
  • soğuk savaş döneminde radio peking'in türkçe yayınları ve bunun ikili ilişkilere etkisi üzerine ilginç bir makale; https://www.academia.edu/…casts_during_the_cold_war
  • cumhurbaşkanı erdoğan'ın ziyareti sonrasında rus basınından bir haber; http://tr.sputniknews.com/…20150730/1016852603.html
  • çin devlet ajansından bir değerlendirme; http://news.xinhuanet.com/…15-07/29/c_134460493.htm
  • erdoğan’ın ikinci çin çıkarması - köken güneş

    türkiye cumhuriyeti cumhurbaşkanı recep tayyip erdoğan, tam 3 yıl 3 ay sonra yine bakanlar, milletvekilleri, işadamları ve basın mensuplarından oluşan 400 kişiye yakın bir heyet ile, ancak bu kez cumhurbaşkanı sıfatıyla, türkiye’nin hem iç, hem dış politikada, hem de ekonomide hassas bir dönemden geçtiği günlerde çin’e önemli bir ziyaret gerçekleştirdi.

    seyahati önemli kılan, şüphesiz, zamanlamanın uygur olayları paralelinde türkiye’de çin’e karşı yükselen tepkinin ve çin’in olaylara refleksinin hemen sonrasına, kasım’da antalya’da düzenlenecek ve türkiye’nin 2016’da çin’e liderliği devredeceği g20 zirvesinin öncesine denk gelmesiydi diyebiliriz. en son söyleyeceğimi baştan söyleyeyim; görüşülen konulara, toplantılar sırasında verilen mesaj ve temennilere bakılırsa, 2012 nisan’daki ziyaretteki stratejik hedeflerde çok yol alınamadığı ve aynı mesajların paylaşıldığı görülüyor.

    öteki yandan, 2012’den bu yana çin’in ve dünyanın en büyük bankalarından ıcbc’nin türkiye’de banka alması, çin’in liderliği ile türkiye’nin de kurucu üye olduğu ımf ve dünya bankası’na rakip olarak görülen ve abd’nin yoğun lobisine rağmen güçlü avrupa ülkelerinin de katılımı ile kurulan asya altyapı yatırım bankası projesini hayata geçirmesi, çin’de yeni ipek yolu olarak adlandırılan “bir kemer bir yol” projesinde atılan adımlar ve türkiye’nin dış politikasında da ciddi bir meydan okuma olarak görülen (bbc, “nato’ya one minute” diye haberi geçmiş idi) uzun menzilli füze anlaşması gibi adımlar var ki, bunlar ilişkileri çok ayrı bir boyuta taşıyacak cinsten.

    en iyisi konulara hızlıca kısa kısa bakalım:

    uygur meselesi ve turizm: malum dünyada en çok gezen (her yıl 100 milyon çinli dünyayı geziyor, ancak türkiye’ye geçen yıl 200 bin çinli turist geldi) ve bu seyahatlerde ortalama en çok para harcayan millet çinliler (ortalama kişi başı 4.250 usd) iken, türkiye’de yükselen tepkiler ve olaylar, çin’den gelen ve gelecek turistler için büyük bir tehdit oluşturmuştu. görülen o ki, olayı bir de çin tarafından dinlemek, türkiye’nin bakış açısını değiştirdi. pkk terörüne karşı, 1915 olaylarında ve filistin meselesinde çin’in türkiye tarafından tepki görmeyecek şekilde takındığı tutum da, bu konuda etkili oldu görüşündeyim. çin’in milli birlik ve beraberliğine karşı (tek çin politikası) çin’de bazı uygurlu gruplarca yürütülen şiddet içerikli faaliyetler, türkiye tarafından da tepkiyle karşılandı ve türkiye ile çin güçlü bir teröre karşı işbirliği mesajı ile bu konuda arayı buldu diyebiliriz (aksi durumda, çin’in dış politikada çok tarzı olmasa da, olası pozisyon değişiklikleri misillemesinde türkiye açısından çok negatif bir tutum olabilirdi).

    ibadet özgürlüğü: çin islam cemiyeti’nin 12 temsilcisiyle erdoğan’ı ziyaretinde, 35 bin cami ve 40 bin din adamıyla çin’de ibadet özgürlüklerinde sorun yaşamadıklarını belirtmeleri, bu konuda da türkiye’yi rahatlatmışa benziyor.

    yavaşlayan dış ticaret ivmesi ve dış ticaret açığı: çin ile dış ticaret hızı son yıllarda ivme kaybetmiş olsa da, dış ticaret açığı artmaya devam ediyor ve 2014 sonu itibariyle 22 milyar usd olarak görünüyor (bu yıl ocak-nisan dönemi, bir önceki yıla göre % 10 artarak 7.7 milyar usd oldu. türkiye’nin aynı dönemdeki 20.2 milyar usd’lık açığının üçte biri!). bu konuda türkiye, çin’den daha çok yatırım gelmesi için her türlü kolaylığı sağlamaya hazır olduğunu yineledi. döviz kurlarının etkisinin azaltılması için, yuan/tl ticareti için de gereken adımların atılacağı anlaşılıyor.

    çin’in “bir kemer bir yol” ve türkiye’nin “orta koridor” projeleri: cumhurbaşkanı erdoğan ve başbakan li keqiang’ın görüşme sonrası yaptıkları açıklamalarda, iki ülkeyi birbirine bağlayan ve iki ülkenin de yeni ipek yolu şeklinde adlandırılan uluslararası projeye kenetlenmeleri ve projeler arası entegrasyon ile hem türkiye, hem de üçüncü ülkelerde altyapı tesislerinin inşası, enerji, haberleşme ve telekomünikasyon, finans ve uzay/havacılık alanlarında stratejik işbirliklerine gidecekleri mesajı verildi. türkiye’nin “bir kemer bir yol” projesinde aktif pay alması, avrupa ile bağlantının türkiye üzerinden yapılması adına çok kritik bir hamle gibi duruyor. huawei ile turkcell’in 5g pazarını birlikte araştırmaları gibi somut iyi niyet anlaşmalarına da imza atılması, gelecek adına bazı olumlu adımlara işaret ediyor.

    enerji ve müteahhitlik: erdoğan’ın türk çin iş forumu’nda özellikle 3. nükleer santrale vurgu yapması ve çin’i davet etmesi de önemli bir adımdır diyebiliriz. belarus’da türk ve çinli müteahhitlerin ortak yaptıkları termik santral ve cezayir’de yürüyen demiryolu projesi de, yine içiçe geçmiş iki sektör olan müteahhitlik ve enerjideki işbirliği potansiyellerinin artması için iki tarafın da çaba sarf ettiğini gösteriyor.
    eğitim: türk-çin üniversitesi konusu en üst boyutta görüşülmüş ve bu konuda da yakında somut adımların atılacağı anlaşılıyor. bu da, ileriye dönük çok pozitif bir adımdır diyebiliriz; zira çin’de herşey kültürü anlamak ile başlıyor.

    uzun menzilli füze anlaşması: bu konunun çin’de gündeme gelmemesi düşünülemezdi ve erdoğan’ın çin devlet televizyonu cctv’ye verdiği röportajda, bu sorunun karşısına çıkması kaçınılmazdı. türkiye’nin bu konuda verdiği mesajda; “ortak üretim ve teknoloji transferi olursa, teklif zenginleştirilirse ısrarımız devam ediyor” açıklaması önemli. ancak özellikle türkiye’nin nato’yu teröre karşı işbirliğine davet ettiği bu dönemde, ben bu ihtimali hala çok uzak görüyorum.

    şangay 5’lisi (şangay işbirliği örgütü): basında hiç yer almasa da, duyumlarım erdoğan’ın bu konuda hem devlet başkanı şi cinping, hem de başbakan li keqiang’a tam üyelik için niyet bildirdiği yönünde. bunun gerçekleşmesi de kolay değil; ama bir gün olursa, bu devrim niteliğinde bir adım olacaktır.

    şöyle bir bakıldığında, birkaç güne bir çok konu sığdırıldığını ve çin ile güven tazeleme, stratejik işbirliği için kararlı adımlar atıldığını söyleyebiliriz. her ne kadar 2015’deki ziyarete katılamamış olsam da, türkiye ile çin arasında yakın gelecekte daha çok gel gitler olacağa benziyor. saygılar ve selamlarımla.

    kaynak: http://politikaakademisi.org/…ikinci-cin-cikarmasi/
  • eğri oturup, doğru konuşalım; türkiye cumhuriyeti'nin çin halk cumhuriyeti ile "ilişkileri" yoktur. dolayısıyla bir "türkiye çin ilişkileri"nden bahsetmek olanaksız. zaman zaman yapılan ziyaretler, alışverişler iki devlet arasında "ilişki" kurulduğuna delil teşkil etmez. iki "devlet" arasındaki "ilişkiler" böyle basit ve ucuz değildir ve dahi başka bir şeydir.

    dış politika ve uluslararası ilişkiler bağlamında, türkiye cumhuriyeti'nin dünyada "ilişkiler" içerisinde olduğu devlet sayısı bir elin parmaklarını geçmez maalesef. türkiye dünya ile ilgilenmeyen, kendi çalıp kendi söyleyen; beynelmilel, evrensel, universel, uluslararası olmayı maalesef başaramamış bir devlettir. devletimizin istikrarlı, pilanlı, purogramlı bir dış politikası olmaması, insanımızın merakının, ilgisinin, alâkasının olmamasından kaynaklanır. biz ne isek, devletimiz de o kadardır.