şükela:  tümü | bugün
  • gereksiz gelebilir ama hazır elimin altındayken belki bi şeye faydası dokunur ya da meraklısı olup da araştırmaya üşenenler olur diye burada da olsun dediğim haritalardır.

    en başta bunun için türkiye'de depremsellikten bahsetmek lazım. temel başlıklar altında toplayabiliriz. temel bilgiler

    fay nedir?

    yer kabuğunu oluşturan levhaların hareketleri sonucu oluşan gerilme ve sıkışmalar, yer kabuğunun bazı bölümlerinde yüzyıllar boyunca enerji biriktirir. bu enerjiler zaman zaman ortaya çıkar. yer kabuğundaki bu hareketli kesimlere fay adı verilir. başka bir deyişle yeryüzündeki enerji barındıran kırıklar bütünüdür.

    türkiye' de 3 temel fay kırığı ve bu kırıklardan beslenen yüzlerce küçük fay kırıkları vardır.

    1-kuzey anadolu fay hattı. batıda saroz körfezi'nden başlayan ve varto'ya kadar uzanan bir alandır. bu hatta sık sık büyük meydana gelmiştir. 17 ağustos 1999 düzce depremleri bunların en yakın ve en büyük örneklerindendir.

    2- doğu anadolu fay hattı. doğudan antakya kahramanmaraş olduğundan varto'ya kadar uzanır ve burada kuzey anadolu fay hattı ile birleşir. bu hatta da şiddetli depremler gerçekleşmiştir.

    3- batı anadolu faylar kuşağı. saruhan - menteşe masifi gerilmelere uğraması sonucu batı anadolu'da kırıklı yapının yaygın olduğu, çoğunun da düşey atımlı faylarla horst ve graben dizileri oluşmuştur. 20 haziran 2012 tarihinde deprem üretilebilecek 176 yeni fay bulunmuştur. ancak maden tetkik ve arama enstitüsü'nün hazırladığı haritaya göre aktif fay sayısının 226 olduğu tespit edilmiştir.

    türkiye genel fay hatları haritası

    burada da bulunduğunuz bölgenin güncellenmiş diri fay hatlarına ulaşabilirsiniz.

    peki ya bu faylar nasıl oluşuyor?

    bildiğiniz gibi dünyamız sabit değil kendi etrafında ve güneşin etrafında dönüyor. bu dönüşü neticesinde ( tabii ki tek etken bu değil) levhalar sürekli olarak hareket ediyor. bu hareketler düzenli hareketler değildir. yani bazı levhalar birbirine yaklaşırken bazı levhalar birbirinden uzaklaşır, bazı levhalar ise birbirine paralel şekilde hareket eder. bu levha hareketlerine yer kabuğu bir yerden sonra dayanamaz ve levha hareketine bağlı olarak yer kabuğunda yırtılma ve kırılmalar gerçekleşir. işte fay böyle oluşur. her levha hareketi farklı fayları oluşturur bunları da gruplandırabiliriz.

    1- normal fay: gerilmeli bölgelerde, eğik bir fay düzlemi üzerinde kalan bloğun, düzlemin altında kalan bloğa göre aşağı doğru hareket etmesi yani kayması sonucu gelişen faylara eğik atımlı normal faylar adı verilir. yani normal fay birbirinden uzaklaşan levhalar sonucu oluşur diyebiliriz. batı anadolu fay hattı bu tür bir faydır.

    normal fay'ın görsele dökülmüş hali.

    2- ters fay: sıkışmalı bölgelerde gelişen ters faylar, eğik bir fay düzlemi üzerinde kalan bloğun, düzlemin altında kalan bloğa göre yukarı doğru hareket etmesi, yani yükselmesi sonucu gelişirler. yani ters fay birbirine yaklaşan birbirini sıkıştıran ve alp-himalaya dağları gibi dağları oluşturan hareketler sonucu oluşur.

    ters fay'ın görsele dökülmüş hali.

    3- doğru atımlı faylar ( yırtılma fayları-yanal atımlı faylar): son derece ölümcül faylardır. fay düzlemi boyunca blokların birbirine oranla yanal yönde hareket etmesi sonucu oluşurlar. bu tür faylarda bloklar birbirlerine göre sağa veya sola doğru hareket ederler. fayın hareket yönü, dere, yol, duvar gibi daha önce ötelenmemiş olan bir doğrusal hattın, faylanma sonrası göreceli olarak hangi tarafa doğru ötelenmiş olduğunun belirlenmesi yoluyla bulunur. kuzey ve doğu anadolu fay hatları yanal atımlı faylardır.

    bu tür fayların görsele dökülmüş hali.

    son olarak deprem nasıl oluşur?

    depremler, kayalık bir alanda oluşan gerilmenin ani bir harekete yol açacak kadar yükselmesiyle olur. bu hareket, kayanın en zayıf noktasında kırılmasıyla yeni bir fay oluşturabilir yada kaya var olan fay boyunca kayar. bunun sonucunda, gerilmenin boşalmasıyla olağanüstü büyük boyutta enerji açığa çıkar. bu enerjinin çevredeki kaya kütlelerinde oluşturduğu titreşim depremi yaratır. depreme yol açan kayalardaki kırılma yada kaymanın başladığı noktaya deprem odağı, bu noktanın tam üzerine rastlayan alana da deprem merkezi denir.

    türkiyede depremsellik:

    türkiye topraklarının %98'i aktif ve farklı deprem kuşakları içerisindedir. bu %98'in %72'i tehlikeli kuşak olarak tanımlanır.

    deprem bölgelerine geçmeden önce görsellerde göreceğiniz bazı terimlerden bahsetmek gerek nedir bu 1. derece 2. derece 3. derece

    türkiye deprem bölgeleri haritası’na göre deprem risk alanları 5’e ayrılıyor. en sık depremlerin görüldüğü alan 1. derece olarak değerlendirilirken, 5. derece deprem risk alanı depremin az görüldüğü bölgeyi temsil ediyor. deprem risk alanları il-ilçe bazında değişkenlik gösterebiliyor. örneğin; adıyaman’ın merkez ilçesi 2. derece deprem bölgesiyken, adıyaman’ın yaylakonak ilçesi 1. derece deprem bölgesi olabiliyor.

    il il deprem haritası.

    1- adana

    2- adıyaman

    3- afyon

    4- ağrı

    5- amasya

    6- ankara

    7- antalya

    8- artvin

    9- aydın

    10- balıkesir

    11- bilecik

    12- bingöl

    13- bitlis

    14- bolu

    15- burdur

    16- bursa

    17- çanakkale

    18- çankırı

    19- çorum

    20- denizli

    21- diyarbakır

    22- edirne

    23- elazığ

    24- erzincan

    25- erzurum

    26- eskişehir

    27- gaziantep

    28- giresun

    29- gümüşhane

    30- hakkari

    31- hatay

    32- ısparta

    33- içel(mersin)

    34- istanbul

    35- izmir

    36- kars

    37- kastamonu

    38- kayseri

    39- kırklareli

    40- kırşehir

    41- kocaeli

    42- konya

    43- kütahya

    44- malatya

    45- manisa

    46- kahramanmaraş

    47- mardin

    48- muğla

    49- muş

    50- nevşehir

    51- niğde

    52- ordu

    53- rize

    54- sakarya

    55- samsun

    56- siirt

    57- sinop

    58- sivas

    59- tekirdağ

    60- tokat

    61- trabzon

    62- tunceli

    63- uşak

    64- uşak

    65- van

    66- yozgat

    67- zonguldak

    68- aksaray

    69- bayburt

    70- karaman

    71- kırıkkale

    72- batman

    73- şırnak

    74- bartın

    75- ardahan

    76- ığdır

    77- yalova

    78- karabük

    79- kilis

    80- osmaniye

    81- düzce

    türkiye'nin deprem bakımından en tehlikeli yeri 3 fayın birleştiği yer olan hatay iken en güvenli yeri %96'sı 5. derece deprem bölgesi olan karaman'dır.