şükela:  tümü | bugün
  • 3. yüzyılda roma imparatorluğunun içine düştüğü, pek çok imparatorun birbiri ardına tahta çıkıp indiği, ekonomik, siyasal ve sosyal döneme verilen ad. diocletianın imparatorluğu yönetim olarak tetrarşiye geçirip ikiye bölmesi ile son bulmuştur.

    ayrıca (bkz: on yedinci yüzyıl krizi)
  • 17.yy sonrası osmanlı ekonomisi ile benzerlikler gösteren,avrupa'nın bügünkü ırki ve siyasi yapısını almasında önemli rol oynamış,imparatorlukta kırsallaşmaya,tağşişe,askeri anarşiye yol açmış çok boyutlu kriz.sebepleri arasında barbar istilaları,altın ve gümüş madenlerinde azalma,ödemelerde güçlük,sosyal değişim,din çatışmaları,fetihlerin durması,antonine monarşiden severan monarşiye geçiş,antonine vebası gibi çeşitli sebepler bulunmaktadır.tağşişle beraber görülen fiyat artışı tarihin ilk kaydedilen enflasyonu olarak anılır.aynı zamanda bir parasal kriz olma özelliği taşımaktadır.diocletian'ın fiyatlar bildirisi de alanında bir ilktir.para krizlerde insanlar ellerinde döviz tutmak isterler bu dönem için de mal tutmak isterler diye ifade edebiliriz.

    ilginç diyaloglara sebep olmuştur.bir devlet memuru mektubunda şöyle seslenmektedir: dionyius’tan apio’ya selamlar.efendilerimizin ilahi takdiri, tedavüldeki italyan parasının değerinin yarım nummus’a düşürüleceğinin emrini verdi. bu yüzden sahip olduğun bütün italyan parasını, benim için fiyatı ve türü ne olursa olsun bir an önce mal satın alarak harca.fakat sana baştan söyleyeyim, eğer herhangi bir kurnazlık girişiminde bulunursan, parayla kaçmana asla izin vermeyeceğim. sağlıcakla kal kardeşim.”

    roma zaten osmanlı ile çok fazla benzerlik göstermektedir.örneğin işsiz güçsüzler roma'ya doluştuğunda onları eğlemek için sirkler ortaya çıkmış,osmanlıda ise işsiz güçsüz bekarları eğlemek için karagöz hacivat,meddahlık gibi oyunlar ortaya çıkmıştır.işsiz güçsüzlerin çoğu arnavutluk'tan osmanlı'ya geldiği için hacivat ve karagözde bilhassa arnavut karakteri de bulunmaktadır.
  • 235 ve 284 yılları arasında roma imparatorluğu'nun aynı anda gerçekleşen üç krizin sonucunda harap olduğu ve neredeyse yıkılmanın eşiğinde geldiği döneme verilen addır. bu krizler dış istilalar, iç savaş ve ekonomik çöküştür. kurumlar, toplum, ekonomik hayat ve en son olarak da dinde yaşanan değişimler o kadar derin ve temeldendi ki "üçüncü yüzyıl krizi" giderek klasik antikite ile orta çağ ya da geç anitikiteyi birbirinden ayıran dönem olarak görülmektedir.

    yaklaşık yarım yüzyıllık bu dönemde her biri tek başına imparatorluk için bir tehdit oluşturan üç kriz bir araya geldi: dış istilalar, iç savaşlar ve kontrolden çıkmış hiper enflasyon yaşayan bir ekonomi. normal şartlarda sona ermesi gereken imparatorluk bir dizi sıkı asker imparator, diocletianus'un 284 yılında imparatorluğu ikiye ayırma girişimi ve diğer reformlar sayesinde varlığını sürdürmüştür.

    bu dönemde imparatorluğun başına kabaca 20-25 kişi gelmiştir ancak gerçek sayı bir tartışma konusudur zira birçok kimse aynı anda tahta talip olmuştur. bunların çoğu ortalama yalnızca iki, üç sene hüküm süren imparatorluğun tümünde ya da bir bölümünde iktidarı ele geçiren ve savaş yenilgisi, suikast veya ölüm sonucu iktidarı kaybeden öne çıkmış generallerdi.
  • diocletian adındaki uyanık impsratorun işe el koymasından sonra doğu ve batı roma'nın ayrılıp sonunda constantine adındaki daha uyanık imparatorun mithras'ı hz. isa'ya evirmesiyle çözüme kavuşarak bugünkü dünyanın siyasi iskeletinin şekillenmesiyle son bulmuş çalkantı dönemi.
  • 235 ve 284 yılları arasında roma imparatorluğu'nun aynı anda gerçekleşen üç krizin sonucunda harap olduğu ve neredeyse yıkılmanın eşiğinde geldiği döneme verilen addır. bu krizler dış istilalar, iç savaş ve ekonomik çöküştür. kurumlar, toplum, ekonomik hayat ve en son olarak da dinde yaşanan değişimler o kadar derin ve temeldendi ki "üçüncü yüzyıl krizi" giderek klasik antikite ile orta çağ ya da geç anitikiteyi birbirinden ayıran dönem olarak görülmektedir.

    yaklaşık yarım yüzyıllık bu dönemde her biri tek başına imparatorluk için bir tehdit oluşturan üç kriz bir araya geldi: dış istilalar, iç savaşlar ve kontrolden çıkmış hiper enflasyon yaşayan bir ekonomi. normal şartlarda son ermesi gereken imparatorluk bir dizi sıkı asker imparator, diocletianus'un 284 yılında imparatorluğu ikiye ayırma girişimi ve diğer reformlar sayesinde varlığını sürdürmüştür.

    bu dönemde imparatorluğun başına kabaca 20-25 kişi gelmiştir ancak gerçek sayı bir tartışma konusudur zira birçok kimse aynı anda tahta talip olmuştur. bunların çoğu ortalama yalnızca iki, üç sene hüküm süren imparatorluğun tümünde ya da bir bölümünde iktidarı ele geçiren ve savaş yenilgisi, suikast veya ölüm sonucu iktidarı kaybeden öne çıkmış generallerdi.

    kaynak