şükela:  tümü | bugün
  • (bkz: uza).
  • çöl tanrıçası'dır.
  • islamiyetten önce cahiliye devri adı verilen devirde, kadın tanrıça'nın ismi. greko-romen afrodit'in, venüs'ün arap muadili.

    camilerin üzerinde yükselen sin tanrıçasından beri orada duran, köküne kadar dişilği simgeleyen hilaller, sizce eril olduğu söylenilen bir din için ne anlam ifade etmektedir? sadece pagan dönemlerden kalan bir iz mi, yoksa fazlası mı?
  • uzza da nahle'de bir ağacın yanında bulunan bir put idi. gatafan kabilesi ona tapardı. bu putun bakıcıları, sayreme b. murreoğullarındandı.

    uzza'yı zâlim b. es'ad put edinmişti. bu put, nahle-i şâmiyye vadisi içindeki hurad mevkiinde bulunuyordu. mekke'den irak'a doğru giderken mus'ad'ın sağ tarafında, amir'in hizasında ve zat-ı irk'ın üst kısmında, bustan'a dokuz mil mesafede idi. ibnü es'ad onun üzerine bess denilen bir beyt yaptırmıştı ve onun içinde bir ses duyarlardı. araplar ve kureyşliler ona saygı gösterirlerdi, kureyş'lilerin nazarında da putların en büyüğü uzza idi. onu ziyaret eder, ona hediye ve kurban verirlerdi. kureyşliler onun için hurad vadisinde sükam adını verdikleri bir koruluk kurmuşlardı ve onu kabe'nin harem'ine benzetmek istiyorlardı. şeybân b. câbir b. mürre oğullarından olan bakıcıları, beni'l-haris b. abdilmuttalip b. hâşim'in adamlarındandı. bunların en son bakıcıları da "dübeyye b harmeselemî idi. hz. peygamber (s.a.v) mekke'yi fethettiği zaman hâlid b. velid'e dediki: "batn-ı nahle'ye git orada üç semüre ağacı bulacaksın, birinciyi kes!" hâlid varıp kesti ve geri dönüp geldi: peygamber (s.a.v) ona: "bir şey gördün mü?" dedi. o da, "hayır" dedi: "öyle ise git ikinciyi de kes!" dedi. kesip geldiğinde de ona tekrar "bir şey gördün mü" diye sordu. hayır deyince, "o halde git üçüncüyü de kes!" dedi. halid b. velid kesmek üzere gittiğinde kendisini vazgeçirmek isteyen çıplak bir kadınla karşılaştı. saçlarını dağıtmış, ellerini ensesine koymuş ve dişlerini gösteren bu şeytan kılıklı kadının arkasında da bakıcı olan dübeyye b. harmesselemi eşşeybânî halid'e bakıp şöyle diyordu:

    "ya uzza! haydi yalan çıkarma, halid'in üzerine şiddetli bir şekilde saldır. örtüyü bırak ve kollarını sıva, çünkü sen bu gün hâlid'i öldürmezsen peşin bir zilletle dönecek ve hıristiyanlaştırılacaksın."

    halid de şöyle dedi

    "ya uzza nankörlük sana, senin için tenzih (berî kılma) yok. gördüm ki allah seni zelil kıldı."

    ve sonra kılıçla başına vurdu ve onu öldürdü, peşinden de ağacı kesti ve dubeyye'yi de öldürdü daha sonra da resulullah'a gelip durumu haber verdi. peygamber de, "o, uzza idi, artık bundan böyle araplara uzza yok." dedi

    (...)taberi şöyle der: "el-lât, allah lafzından alınarak sonuna müenneslik (dişilik) tâ'sı getirilmiştir. müzekkere amr. müennese amre, erkeğe abbas, dişiye abbâse denildiği gibi. müşrikler putlarına allah'ın isimlerini vererek ellât'ı allah, el-uzza'yı da allah'ın el-aziz isminden almışlardır."

    (...)uzza da belli ki "eazzın" müennesi olarak azîze demektir.

    (...)yâkûtu'l-hamevî, "mu'cemü'l- büldân"da uzza'yı anlatırken şu fıkraya da yer verir: "kureyşliler ka'be'yi tavaf ederken "lât, uzza ve üçüncü olarak da öteki put menat hürmetine, çünkü onlar ulu kuğulardır, her halde onların şefaatleri umulur." diyorlardı. ve de onları allah'ın kızları kabul edip şefaatlerini bekliyorlardı. peygamber (s.a.v)'e risalet vazifesi verilince "siz de gördünüz değil mi lât ve uzza'yı? üçüncü olarak da diğer putunuz menat'ı? demek size erkek, allah'a dişi öyle mi? öyle ise bu çok insafsızca bir taksim! onlar, hiçbir şey değil, sırf sizin ve babalarınızın uydurduğu kuru isimlerdir. allah, onlar hakkında hiç bir delil indirmedi." âyetleri inzâl buyuruldu."

    kaynak: http://www.hicretonline.com/…3-necm/19-22. ayet.htm
  • farklı bir görüşün uzza hakkında verdiği bilgi için:
    http://www.biblebelievers.org.au/moongod.htm

    özet:

    "during the 1950's, wendell phillips, w.f. albright, richard bower and others excavated sites at qataban, timna, and marib (the ancient capital of sheba). thousands of inscriptions from walls and rocks in northern arabia have also been collected. reliefs and votive bowls used in worship of the "daughters of allah" have also been discovered. the three daughters, al-lat, al-uzza and manat are sometimes depicted together with allah the moon-god represented by a crescent moon above them. the archeological evidence demonstrates that the dominant religion of arabia was the cult of the moon-god."

    yaklaşık türkçe çevirisi:

    1950'li yıllarda wendell phillips, w.f. albright, richard bower ve başkaları kataban, timna ve (antik çağdaki şeba'nın başkenti) marib'teki sit alanlarında kazılar yaptılar. bunların yanı sıra, kuzey arabistan'daki duvarlarda yer alan binlerce yazıt da toplandı. aynı zamanda, rölyefler ve "allah'ın kız çocukları"na tapınmakta kullanılan adaklık çanaklar da keşfedildi. buluntularda, al-lat, al-uzza ve manat adındaki üç kızın bazen başının üzerinde hilal şeklindeki ay ile simgelenen ay tanrısı allah ile birlikte betimlendiği görülmektedir. sonuç olarak, arkeolojik kanıtlar arabistan'daki baskın dini inanışın ay tanrısı kültü olduğunu ortaya koymaktadır.

    .
  • avasas ve ben'im arada tapındığımızdır.
  • "uzza" ibranice'de güç/kuvvet demekmiş (bkz: uzziel). buradan gerçek adı abduluzza'yı inancı olan uzza'dan alan ebu leheb'in jedi olduğunu çıkarabiliyoruz.
  • vakti zamanında kabedeki en önemli tanrı olan el ilah 'ın kızıdır kendileri.