şükela:  tümü | bugün
  • hastalığın asıl kaynağı pire veya bitlerdir, fareler ise yalnızca taşıyıcıdır.
    hastalığın, lenf düğümlerini davul gibi şişirmesi vs acılı bir ölüme götürür, ortaçağdaki veba doktorlarının kıyafetleri ise ölüm şeklinden daha korkunçtur, en korkuncu ise o çağlardaki vaziyeti tasvir eden yağlı boya tablodur (elinde orak, iskelet bir ata binmiş, iskelet biçiminde azrail)
  • asil kaynak bit,pire,kenede bulunan bir bakteridir(belki de virustur).pire ve bitler de yalnizca ta$iyicilardir..
  • tarihin en korkunç veba salgınlarından biri 1650'lerde londra'da yaşanan ve 100.000'e yakın kişiyi götürenidir. kraliyet ailesinin bile londra'dan kaçtığı bu veba salgınından sonra veba britanya adasında bir daha görülmemiştir. veba dünya üzerinde en son 1950'lerde madagaskar'da görülmüştür. işin korkutucu yanı, burada görülen veba mikrobunun elimizdeki antibiyotiklere bağışıklı yeni bir tür olduğunun farkedilmesidir.
  • edebiyatta hakkında bir külliyat olan ikinci hastalıktır.
    (bkz: verem)
  • esasen kemiricilerin ve buyuk bas hayvanlarin hastaligi olan veba; kemirici pirelerin isirmasi ile insanlara bulastirilan yersinia pestis (y.pestis)’in, oncelikle isirilan bolgeye ait lenfatiklerde, daha sonra da tum sistem ve organlarda olusturduğu doku nekrozlari ve supurasyonlarla kendini gosteren, bakteriyel endotoksine baglı belirtilere ek olarak organ yetmezliklerinin on plana ciktigi hastaliktir.
  • (bkz: dieu noir)
  • 1300'lü yıllarda avrupa nüfusunun aşağı yukarı üçte birini yok eden hastalık. floransa nüfusunun %50'sini viyana nüfusunun %60'ını yok etmiştir. geriye kalanların en büyük ödülü hayatta kalmak olmuştur, bunun yanı sıra salgını izleyen yıllarda nüfusun azalmasıyla birlikte ortaya çıkan üretim fazlası, avrupa genelinde tüm tüketim mallarının fiyatlarının düşmesine neden olmuştur. böylece avrupa'da yeni bir talep anlayışı ortaya çıkmıştır, halkın salgından önce alım gücünün yetmediği lüks mallar kolay ve ucuz bir şekilde temin edilmeye başlamıştır.
  • klasik kitaplarimizda vebadan korunmanin yontemi su sekilde tarif olunur:

    taun olduğu vakit okuyalar:

    bismillahirrahmanirrahim yasin ve’l-kur’an deyip kıbleye üfüreler.
    bismillahirrahmanirrahim sad ve’l-kur’an sağ cânibe üfüreler.
    bismillahirrahmanirrahim kaf ve’l-kur’an deyip ardına üfüreler.
    bismillahirrahmanirrahim nun ve’l-kur’an soluna üfüre.
    vallâhu min verâihim muhît.
    bel hüve kur’an-ı mecîd.
    fî levh-i mahfûz deyip göğsüne üfüre, mücerrebdir.

    fetva mecmuası, aşir efendi 444/4. s. 46b. sene h. 1006 (m. 1597).