*

şükela:  tümü | bugün
  • reseptörleri iç kulakta bulunan , vücudun göz hareketleri,denge,postür,kas tonusu ve dikkatten sorumlu sistemi.bu sistemdeki sorunlar çeşitli rahatsızlıklara yol açabilir:

    (bkz: duyusal işlemleme bozukluğu)
    (bkz: meniere)
    (bkz: vestibüler nörinit)
  • son yıllarda bilim adamlarınca beş duyuya ilave edilmiştir. organizmanın duyu dengesini sağlar, başın hareketi ve pozisyonu hakkında bilgi verir.
  • diğerleri arasında ihmal edilse de algı sistemimizin çok kritik bir parçasıdır. denge/hareket algımız olmazsa dünyayı eksik algılar, yanılsamalara kapılırız.
  • vestibüler, duyu dengenin sürdürülmesindeki ana duyu olup başın hareketi ve pozisyonu hakkında vilgi verir. beş duyuya ilave edilmiştir.
  • vestibüler sistem ile cochlea arasındaki bağlantıyı kuran kanala ductus reuniens denir.

    3 tane yarım daire kanalı içerir ve bunların utriculus'a açılma yerlerine ampulla denir.

    ampullaların içinde crista denen yapılar var. bunun içinde ise hairycell'ler var. buradaki hairycell'lerin üzerini örten yapıya cupula denir. baş açısal olarak ivmelendiği zaman, küçük siller uzun olanın üzerine doğru yatarlar ve potasyum kanalları açılır.

    utriculus horizontal ivmelenmeyi algılarlar. yani öne-arkaya, sağı-solu algılarlar.

    sacculus ise lineer ivmelenmeleri algıılar. yani bir asansörün aşağı mı yukarı mı gittiğini anlarız.

    otolitler sacculus ve utriculus'un içinde bulunurlar. bu taşlar kalsiyum karbonat yapısındadır.

    bazen bu otolitler yerinden oynarlar. ve bu duruma benign paroksismal pozisyonel vertigo denir. bu taşları dix hallpike manevrası ile yerine yerleştirilir.

    edit: bilgi eklendi.
  • ses dalgası dalızdan sonra vestibul kanala geçer ve burada bir basınç dalgası oluşur.
    bu yönüyle vestibular sistem duyma olayında çok önemli bir sistemdir.
  • iç kulakta salyangoz adı verilen yapının üstünde yer alır ve farklı açılarda yerleştirilmiş üç tane kanaldan oluşur. kanalların her biri başımızın duruşuna uygun hareket eden bir sıvıyla doludur ve ayrıca bu kanalların içinde sıvının hareketine tepki veren sensörler de bulunur. vestibuler sistem başın duruşunu hissetmeyi, başı dik tutmayı ve dengeyi sağlar. bu yüzden iç kulakta oluşan iltihaplanmalar baş dönmesi, mide bulantısı ve denge kaybına yol açabilir. iç kulakta oluşan iltihaplanmadan kaynaklandığı düşünülen bir diğer hastalık ise meniere hastalığıdır. bu rahatsızlık vertigo adı verilen hastalık gibi kanalların hatalı çalışmasından dolayı ortaya çıkar. her ikisininde belirtileri arasında ani baş dönmesi, mide bulantısı, kusma ve baş ağrısına neden olan kulak uğultusu yer alırken kesin tedavileri yoktur. sadece belirtileri azaltmak için ilaç kullanılır. vestibuler sistemin bilmediğimiz bir yönü ise taşıt tutmasından sorumlu olmasıdır ve vestibuler sistemden gelen bilgilerle diğer duyulardan gelen bilgilerin uyuşmamasından kaynaklı oluştuğu düşünülür. yani başımız sarsılırken gözlerden gelen bilginin çevrenin sabit durduğunu söylemesidir. 2-12 yaş arasında bu duyarlılık artış gösterir ve araştırmacılar duyarlılığı genlerin belirlediğine inanır. taşıt tutmasının belirtilerini azaltan ilaçlar ve davranış eğitimi programı bulunur. bu programda ise gevşeme egzersizleri, olumlu düşünme ve belirtiler oluştuğunda zihinde sakinleştirici görüntüler canlandırma teknikleri yer alır.