şükela:  tümü | bugün soru sor
  • katkı için yazdığım makalelerin aylar boyunca incelenmediği özgür ansiklopedi.
  • diğer dillerde müthiş işleyen fakat gel gelelim türkçe'de takılan özgür ansiklopedi.

    takılmasının birçok sebebi var elbette, uzun yıllar vikipedi'de vakit geçirmiş, sayfalar eklemiş, yüz binlerce değişiklik yapmış birisi olarak yazıyorum bunları. bırakmaya yaklaşık bir yıl önce karar verdiğim site hakkında burada bilgi paylaşımında bulunmak istedim.

    öncelikle, siteye yeni katılan bir kullanıcının kesinlikle yönlendirildiğini düşünmüyorum. mesaj sayfasına basit bir "hoş geldin" mesajı ile küçük araçları önüne fırlatarak onu siteye alıştıramazsınız. çünkü, siteye yeni katılmış adam ne yapacağını bilmiyor. dışarıdan bakınca vikipedi üstünde istediğim oynamayı yaparım zannediyor ama öyle değil. buz dağının görünmeyen kısmı tamamen kodlardan oluşuyor ve siz " | , *, -" şu tarz vikipedi araçlarını kullanmayı unutursanız, atıyorum bilgi kutusu ekliyorsunuz, bütün biçim bozulur. yeni kullanıcılar bu tür durumlarda panik yaparlar. bir devriyenin veya hizmetlinin (vikipedi modları) böyle durumlarda yapması gereken şey, sakince kullanıcının yapmış olduğu değişikliği geri alıp, kullanıcının mesaj sayfasına uygun bir mesaj bırakmasıdır. bakın uyarmasıdır demiyorum. çünkü kasıtlı yapılmış bir hata, bir vandalizm değil kesinlikle ama öyle olmuyor. daha değişikliğin nasıl yapıldığını bilmeyen, bir şeyler yapmaya çalışan adamın mesaj sayfasına "uyarı!" diye mesaj metni fırlatılıyor. vikipedinin ne olduğunu çözemeyen kullanıcı sıkılıyor ve bırakıyor. bu adamın uzman olduğu birçok konu var, pes edip gidenlerden bir tanesi sporla ilgilidir, bir tanesi tıpla ne bileyim. bir tanesi çok dil biliyordur çeviri yapar. ama öyle olmuyor. adamın şevki kaçıyor. vikipediyi merak edip kayıt olan birçok kullanıcı var. fakat ayda 500 kişi üye oluyorsa emin olun bunlardan bir tanesi ya tutunabiliyor, ya da tutunamıyor. son değişiklikler sekmesinde değişiklik yapan kişiler hep aynı kişiler. bir başka durumda şu; yeni üye olmuş kullanıcı atıyorum sağ görüşlü değişiklikler yapıyor. alparslan türkeş hakkında, devlet bahçeli hakkında atıyorum. sol görüşlü bir mod bu adamı vikipediden atmak için çırpınıyor resmen. bir harfi yanlış yazmış olsun, kaynağa bakmaksınız değişikliği geri alıyor. uyarı üstüne uyarıda bulunuyor. bu şekilde kullanıcı kazanamamak normal ve belirli kişilerin yaptığı değişiklikler ile de gelebildiğimiz nokta maalesef burası.

    bir diğer konu tartışmalar değil direkt kavgalar. her sayfanın tartışma sayfası olur. türkçe vikipedide bu sayfalarda tartışma olduğunu görme olasılığınız çok azdır çünkü direkt kavga edilir. kullanıcılar birbirine saldırır. normal bir olay değil bu. özellikle hendek operasyonları, şırnak çatışmaları ve komünist maddelerde çok fazla başımıza geldi bu. türkçü/milliyetçi kullanıcılar ile pkk destekçisi, komünist kullanıcılar arasında çok ciddi kavgalar oldu. hizmetliler bu konuda çok yetersiz ve taraf tutuyorlar. hatta hizmetlilerin çoğu yok bile, aktif olan hizmetli sayısı çok çok az. hizmetlilerimiz sanırım "hizmetli oldum yeter bu kadar" gözüyle bakıyor siteye. bir tanesi 5 yıl önce değişiklik yapmış, bir tanesi 5 ay önce. olası ağır tartışmalarda, vandal saldırılarda maalesef 2-3 hizmetli müdahalede anca bulunabiliyor. onlarda her yere yetişemiyor. hatta bazıları sıkılıp eline mısır alıp izliyor tartışmaları, ağır hakaretleri, bazıları ise siyasi görüş yüzünden taraf tutuyor. böyle bir yerin gelişme şansı var mı?

    vandalizme gelirsek, toplumumuzun öğrenmesi gereken çok şey var. liseli çocukların ünlü sayfalara gelip "zeynep xx ile evlidir." yazması, kadın ünlülerin sayfalarına "orospudur" gibisinden çirkince şeyler yazılması. bunlara dur diyebiliyoruz elbette fakat neden vaktimizi çalıyorsunuz? bunu yapacağımıza bir sayfa ekleyebiliriz. 300 bin sayfası yok türkçe vikipedinin, ingilizce vikipedide bu sayı 5 milyon. yazık. vandalizmin diğer boyutu ise engellenmiş kullanıcıların yaptığı vandalizm, bunlar vikipediyi biliyor, çok seri vandalizm yapıyorlar. her maddeyi bozuyorlar neredeyse. maalesef bunlara alabileceğimiz bir önlem de yok. aksine bunları kazanmaya da çalışmıyoruz. haklı-haksız engellenen birçok kullanıcı oldu. bazıları ısrarla geri dönüp güzel değişiklikler yapmaya çalıştılar, katkı vermek istediler. denetçiler hepsini teker teker engelledi. evet, bu bir kural fakat 5 milyon değişiklik yapılmış ingilizce vikipedide de böyle bir kural olmasına rağmen, aklını başına alıp dönmüş olan kullanıcı engellenmiyor. "yok olma hakkını kullandı." diyip geçiliyor.

    yani uzun lafın kısası, elleriniz acıyana kadar değişiklikte yapsanız, sayfa da açsanız bir zaman sonra bir işe yaramadığını düşündüğünüz zaman pes ediyorsunuz.

    bu site kesinlikle gelişmeli, bildiğimiz ansiklopedi, bu çok güzel bir şey fakat inanılmaz zor, yönetim kadrosundan en ufak üyelerine değişiklik yapan halkına kadar sıkıntılı. bir çözümü de yok, maalesef.
  • kayıtlı olmayan veya yeni kayıt olan herkesin düzenleyebildiği, ancak yapılan düzenlemelerin yayınlanmadan önce inceleme gerektirdiği e-ansiklopedi. eğer bir şeyler eklemekten ve ortamı geliştirmekten hoşlanıyorsanız, yöneticilere mesaj yazarak beyaz liste kullanıcı grubuna girmek isteyebilirsiniz. beyaz liste'deki kullanıcıların yazdıkları direkt onaylanıyor, bir inceleme gerektirmiyor.
  • "bir deli kuyuya taş atmış, kırk akıllı çıkaramamış." sözünün internete dökülmüş halidir. en azından türkiye versiyonu için bunu söylüyorum çünkü tarihi konular karışık çorbadan farksızdır.
  • yanlış bilgiler de içeren online ansiklopedi. birkaç gün içinde düzeltiyorlar tabi.
  • ıcerigi genis, dillere gore tamamiyle zit bilgiler icerebilen, genellikle ingilizce dil kismina tikladiginizda dogru bilgiye ulasabileceginiz ve anlik bilgileri haber sitesi gibi hemen yayinlayabilen bilgi kaynagi. dilerseniz tartisma bolumune girip dusuncelerinizi paylasabilirsiniz.
  • 7'den 70'e herkesin bilgi kaynağıdır.
  • türkçe olanı düzen adı altında 2000 harflik yapıcı katkıları* bir çırpıda geri alan devriyemsilere sahip, madde gelişiminden çok yetki elde eden kullanıcıların ego savaşlarına odaklanmış bir şey.
  • turkce sayfalarinda yazan hicbir sey dikkate alinmamalidir. ingilizce sayfalardaki ozenin yuzde onu yoktur turkce sayfalarda.
  • yukarıda da bahsedilmiş, türkçe olanı özellikle son dönemde, bir şekilde devriye denen yetkiye sahip olmuş kişiler tarafından ego tatmin etme yerine döndürülmüştür.

    adamın profiline bakıyorum vikipedi'ye üye olalı daha 1-2 sene bile olmamış ama ne şekilde aldıysa devriye yetkisini almış ve eskiden türkçe forumlarda moderatörlerin yaptığı gibi ufacık bir yetkiyle kendini bir halt zannedip insanları katkı yapmaktan soğutuyor. bu yetkileri de kim neye göre veriyor anlamış değilim. artık forumlar tarih olunca oralardaki egoist mod tayfası buraya akmaya başladı herhalde.

    ingilizce wikipedia'ya da arada yanlış gördüğümde ya da eklemek istediğim bir şey olduğunda katkı yapıyorum böyle bir olay yok. gayet düzgün işliyor sistem böyle egolarını tatmin etmeye çalışan moderatör kafasında adamlar yok. eskiden tr vikipedi de bu kadar kötü değildi ama son zamanlarda yapılan katkıları reddettikçe, geri aldıkça kendini çok büyük bir yetki sahibiymiş de çok büyük bir halt becermiş gibi hisseden adamlar doldu maalesef.

    yukarıda dendiği gibi olay vandalizmi önlemekten çıkmış durumda. gayet güzel, yapıcı, kaynaklı katkıları otomatiğe bağlamış bir şekilde geri alıp duruyor bazıları. adamın tarihçesine bakıyorum, reddettiği değişikliklere bakıyorum çoğu gayet güzel, vandalizm ile alakası olmayan yapıcı katkılar. ama paşam sırf yetkisini kullanmış olmak için, sırf egosunu tatmin etmek için otomatiğe bağlamış şekilde ne geldiyse önüne reddediyor her gün.

    1 sene sonra gelen edit: bir göz attım da bu bahsettiğim tarzda siteyi ego tatmini için kullanan devriyelerden bazıları süresiz olarak banlanmış vikipedi'den. geç de olsa güzel bir gelişme ama bu kadar uzun süre terör estirmelerine izin verilmesi ve bu sırada katkı yapmaktan soğutup kaçırdıkları insanlar ile yeteri kadar zarar vermişlerdir zaten siteye. umarım devriye alımında daha dikkatli davranırlar önüne gelene yetki vermezler artık.