şükela:  tümü | bugün
  • 24 ekim 1648 tarihinde roma ve fransız krallığı arasında imzalanan baris antlasması
    okumak için http://www.yale.edu/lawweb/avalon/westphal.htm
  • otuz yil savaslarinin protestanlarin zaferiyle sonuclanmasinin akabinde yapilmis baris antlasmasidir
    bu barisi hazirlayan konferans avrupanin ilk buyuk konferansi sayilabilir, nitekim savas ve iktidar sorunlarinin muzakere edildigi ilk laik konferanstir
  • westphalia konferansinda kutsal roma imparatorlugunun hukuk bakimindan parcalanmis oldugu kabul edilmistir
  • westphalia barisi ile 300 kadar alman devleti ozerkligini kazanmislardir. artik imparatorluklar bunyelerindeki devletlerin rizasi olmadan onlardan vergi, asker toplayamayacak, kanun koyamayacak, savas ilan edemeyecekti...
    bu baris ile avrupanin diger devletlerindeki monarsik yapi guclenirken almanya karmasik bir feodal yapi icine itilecekti
  • ama en onemli etkilerinden bi tanesi westphalia barisinin katolik habsburg hegemonyasi tehdidine son vermesidir
  • westphalia barisinin en büyük özelligi ilk ulus devlet kavraminin ortaya çikmasidir. artik savaslar ve rekabetler bir monarkin çevresinde sekillenmis zümrelerce degil ulus bilincine varmaya baslamis ulus devletin ilk temellerini atmistir.
  • avrupa'da otuz yıl savaşları bitiren barış antlaşması. bu savaşları bitirecek olan konferans, avrupa'nın ilk büyük konferansı sayılabilir.
    en önemli özelliklerinden biri, daha önceki uluslararası toplantılar dini nitelikteyken, westphalia'nın devlet, savaş ve iktidar sorunlarının tartışıldığı laik bir konferans olmasıdır. o kadar ki, papalık temsilcisi dinlenmediği gibi, papa'ya da imzalattırılmamıştır.
    ikinci olarak kilisenin gücü sınırlandırılmış, augsburg barışı'nın hükümleri yenilenmiş ve almanya'da katoliklik, protestanlık ve calvinizm geçerli dinler haline gelmiştir. üçüncü olarak, uluslararası hukuk bakımından da kutsal roma imparatorluğunun parçalanmış olduğu doğrulanmıştır. hollanda ve isviçre üzerinde herhangi bir hak iddiası kalmamış, isviçre bağımsızlığını kazanmıştır.

    westphalia barışı ile 300 kadar alman devleti hemen hemen hükümran siyasal birimler oldular. üye devletlerin rızası olmadıkça imparatorluğun vergi ve asker toplamayacağı, kanun koyamayacağı, savaş ilan edemeyeceği ve barış antlaşması imzalayamayacağı hükme bağlandı. böylece, avrupa'nın öteki devletleri mutlakiyetçi monarşi altında birleşir ve güçlenirken, almanya ömrü çoktan tükenmiş olan feodal bir karışıklık içine itilmiş oldu. bundan sonra avrupa, kendi yasalarına göre hareket eden, kendi siyasal ve ekonomik çıkarlarını izleyen, serbestlik içinde ittifaklar kuran ve bozan, savaş ile barış arasında, güç dengesi kurallarına göre durum değiştiren, elçi gönderip kabul eden bağımsız ve özgür devletlerden oluşacaktır.

    belirli kurallara göre hareket eden ve aralarında düzenli ilişkiler bulunan parçaların oluşturduğu bütün, uluslararası sistem westphalia ile doğmuş sayılabilir.*
  • (bkz: westfalen)
  • antlaşmanın müzakereleri osnabrück ve münster şehirlerinde yapıldığından literatürde bu isimlerle de anılan antlaşma.

    ayrıca bu antlaşma sonucu ulus-devlet kavramı değil, egemen devlet kavramı doğmuştur. (ikisi farklı şeylerdir ve ulus-devlet için fransız devrimi'ni beklemek gerekecektir.) bu ne demektir? kutsal roma imparatorluğu'nu oluşturan devletler artık imparatora bağlı değiller ve kendi başlarına buyruk yönetimsel araçlar kurup onları yürütebilirler demektir.
  • bu anlaşma neticesinde monarklara kendi tebalarının dinini (veya mezhebini) belirleme hakkı verilmiştir. dolayısıyla monark hangi kiliseye mensupsa tebası da o kiliseye mensup olmuş oldu. zannımca anlaşmanın en önemli maddesi budur. (bkz: tahsin görgün)