şükela:  tümü | bugün
  • ozan kolunu kesmiştir (geçmiş)

    ozan kolunu kesendir (şimdi)

    ozan kolunu kesecektir (gelecek)

    burada ne vardır: faili işaret eden bir cümle yapısı vardır. ilerleyelim.

    ozan kolunu kesmiş (kişi)dir.

    ozan kolunu kesen (kişi)dir.

    ozan kolunu kesecek (kişi)dir.

    ya da şöyle bakılabilir:

    kolunu kes-miş/en/ecek : iki parçadan mürekkep bir ögedir. adı “a” olsun.

    ozan: “b” ögesi olsun.

    dir: yardımcı fiildir. burada “c” olsun.

    ozan kolunu kesmiş-tir = b + a + c

    b+a+c = a+b+c ise,

    ozan kolunu kesmiştir = kolunu kesmiş ozan’dır.

    ozan kolunu kesendir = kolunu kesen ozan’dır.

    ozan kolunu kesecektir = kolunu kesecek ozan’dır.

    neticeten, bu tür cümle yapısı faili/özneyi niteleyen cümle kurar; fakat fiili anlatan cümle kurmaz.

    ali arabaya bindi = ali has gotten into the car. ali got into the car.

    ali arabaya binmiştir = ali (is the one) who has gotten into the car.

    ali arabaya binendir = ali (is the one) who gets into the car.

    ali arabaya binecektir = ali (is the one) who will get into the car.

    şimdi, adam diyor ki “ recep tayyip erdoğan almanya’nın bonn kentini ziyaret etmiştir.” halbuki, bu cümle erdoğan’ı tanıtıyor, haberci/devlet sözcüsü bize eylemlerden söz etmek istiyorken eylem anlatan bir cümle kuramıyor. “mıştır/miştır” kipinin terkibini hiç düşünmediğinden ötürü kipi anlayamamış ve türkiye’nin belki yüzde doksan dokuzu gibi bu kipli cümleleri daha resmî bir kullanım zannediyor. eylemi anlatan cümle için “recep tayyip erdoğan almanya’nın bonn kentini ziyaret etti.” denmelidir.

    “ali oraya gidecek.” misal, bir eylem anlatır. sorusu “ali ne yapacak?” dır. gelgelelim, “ali oraya gidecek-tir.” bir kişinin niteliğini anlatır; sorusu “ali kimdir?” olmalıdır.

    ali kimdir? : ali oraya gidecek (kimse)dir.

    düşüncelerinizi işitmek isterim.

    arz.