şükela:  tümü | bugün
  • bir i$in yapilmasini saglamak icin konulan kural/ceza silsilesi..
  • bir kisi, kurum veya kurulusun, bazi konulari uygulattirma ve bazilarini da cezalandirma gucu / yetkisi.
  • yasalarin cogunda mueyyide olarak gecer.
  • toplumun, belli davranışların yapılması ya da yapılmaması için uyguladığı baskı.
  • dünyamızda, bir hukuk sisteminin verimli biçimde işlemesi için gerekli en önemli öğelerden. ne kadar istesek de leges imperfectae ile bir yerlere varamayız.
  • baskinin kendisi degildir baskiyi yaratacak etkenlerdir. bu birseyden yoksun kilmak da olabilir. isteneni yapma, özügrce yürüme, davranma hakkından men etme - e tipi cezaevi gibi.
  • istenmeyen davranista israr eden kisiye,istemedigi durumlarla karsi karsiya getirmek.
  • (bkz: müeyyide)
  • ambargonun hafifletilmiş halidir. şu an amerika ve dolayısıyla pek çok ülke iran, sudan,kuzey kore ve suriye gibi ülkelere yaptırım uygulamakta ve finansal işlemlerinde, ihracat/ithalat işlemlerinde kısıtlamaya gitmektedir. ingilizce'de de "sanctions" olarak geçmekte.

    amerika'nın modern dünyadaki savaş taktiği ki bunu rusya'ya uygulattırdığı yaptırımlarla çok iyi görüyoruz.
  • yaptırım
    a.ceza
    olum cezasi
    hapis
    adli para cezasi
    disiplin: uyarma, kınama, aylıktan kesme, kademe ilerlemesinin durdurulması ve devlet memurluğundan çıkarma
    kamu haklarından men cezası memur olamama, seçme ve seçilme hakkını kullanamama gibi yaptırım türleridir.

    b. tazminat
    manevi (hakaret vb.)
    maddi (somut veya vucut butunlugune saldirida)

    c. cebri icra zorla yerine getirmek. askerlik, vergi, haciz, nafaka vs cebri icra örnekleridir.

    d. iptal, genellikle kamu hukukuna gore yapilmamasi sonucunda olusur. iki kişi arasında yapılmış olan sözleşmenin ortadan kaldırılmasına fesih denir. iptal işleminde ise ortada devlet vardır.

    e. hukumsuzluk
    yokluk (alacakli borclu edim(satis konu ise buzdolabi bir edimdir.) bir yok olsa olmaz, gelin damat nikah memuru biri eksik olsa yokluk oluyor.)
    butlan hukuken işlem var, doğmuştur ama sakattır.

    mutlak butlanhukukta bir işlemin başından itibaren geçerlilik şartlarından yoksun olduğu durumdur. gecersizlik. evliyken diger bir 2.kisiyle evlenmeye calismak. sozlesme mutlak butlan oluyor. akıl hastası bir kimsenin evlenmesi.
    medeni hukukta daha cok gorulur.

    nisbi mutlan irade sakatladiginda gerceklesir. birini alkolluyken evlenmek. irade eksik, hile ve korkuyla yapilan islem. ya da sozlesmenin genelinde memnun olup bir kismindan memnun olmama durumu. sozlesmenın en altina kucuk yazilarla %30 faiz uygulanir vs. yazmasi durumu gibi.

    tek taraflı bağlamazlıkyapılan hukuki işlemin taraflardan birisi için geçerli olmaması halidir.

    toparlarsak
    ceza : suc
    cebri icra : devlet eliyle zorla
    tazminat: zarar, maddi-manevi para
    iptal: devlet hatali
    hukumsuzluk turleri:
    yokluk: kurucu unsurlardan biri eksik
    mutlak butlan: kanuni hukumlere aykiri, akil hastasi
    nispi butlan: gecici irade sakatligi, alkol
    tek tarafli baglamazlik: kanuna aykiri islem, 18 yasindan kucuklerin kendi baslarina hukuki islem yapmasi.