• aklımda kaldığı kadarıyla ulaşılabilen en eski türkçe belgelerdir. 5.yy'a ait olması lazım.

    not: ukte imiş.
  • orhun abideleri 8. yy, yenisey yazıtları 6. yy kırgızlar tarafından yazılmıştır. kırgızlar türk olduğuna göre neden en eski yazılı türk eserleri orhun abideleri olarak anlatılıyor çözemedim. aslında en eski yazılı türk eserleri bu yazıtlardır.
  • bugünkü hakas ve tuva cumhuriyetleri sınırları içinde kalan köktürk alfabesiyle yazılmış yazıtlardır. dikiliş tarihleri net değildir. köktürk veya orhun yazıtlarını çözen thomsen, bunlardaki alfabenin daha ilkel olduğunu, o yüzden daha eski olduklarını iddia etmiştir.bugün çoğu araştırmacı bazin'in tarihlendirmesini kabul eder. bu da 9.-10 yüzyıldır. yazıtları ilk yayımlayan radloff'tur.
  • alfabesi köktürk alfabesi olarak değil yenisey alfabesi olarak bilinen, doğal olarak yenisey alfabesiyle yazılmış olan yazıtlardır.

    mantık kuralları dahili içerisinde incelendiğinde ilkellikten ziyade, yazıtların muhtemel yönüne bağlı olmak üzere aşırı şekilde benzer ve pek çok harfte simetrik olduğu görülmektedir. yani köktürk alfabesi en büyük kanıt olarak orhun yazıtları nedeniyle kabul edilir ama o alfabe yenisey alfabesinin hemen hemen aynısıdır ve yeniseyden sonra dikilmiştir.

    köktürkçe kavramının sorgulanmasına nedendir.