şükela:  tümü | bugün
  • hz ebubekir zamanında yapılan savaşlardan biri.
  • 636 senesinde yermuk nehri yakınlarında yapılan savaş. balkanlardaki avar ve slav akınları ve doğudaki sasani akınları ile uğraşan bizans, arabistandan gelen islam ordusunun gücünü en başlarda bilmiyordu. halid bin velid ırakı sasanilerden fethettikten sonra islam ordusu yönünü bizans topraklarına dikmişti. bunun üzerine toplanan bizans ordusu ile islam ordusu yermuk nehrinin yakınlarında karşılaştı. yermuk nehri derin bir vadide akmakta idi, üzerinden geçilebilecek çok az geçit bulunmakta idi.

    savaşa gelirsek, tam 6 gün sürmüştür. orduların güç oranının bizans lehine olduğunu söylemem gerekmiyor sanırım, bizans ordusu ermeni, slav ve hristıyan araplardan da destekli bir şekilde sahneye çıkarken islam ordusu sayıca çok daha azdı, süvarisi daha az zırhlı ve silahlı ama çok daha seri idi.*ordular 3 kola ayrılmış bir şekilde takriben aralarında 1kmden daha az şekilde pozisyon aldılar ki, bir bizans generali halid bin velidi çağırdı. tamam işte düello çıktı diye sevinen halid bin velid, generalin "neden sana seyfullah diyorlar?" sorusuna cevap veredursun, general çoktan müslüman olmuştu bile. ilk gün bizanslılardan ve müslümanlardan seçilen yüksek dereceli askerlerin düelloları ile başladı. hz ebubekirin oğlu abdurrahman 5 bizanslıyı düelloda yendi. sonrasında iki taraf arasında savaş başladı; ama bugün savaş hafif düzeyde oldu.

    söylemeyi unuttuk bu arada, bizans ordusunun sol kanadının generali ön saflardaki askerlerinin kaçmasını önlemeki düşmanı tırstırmak için bu askerleri zincirlerle ayaklarından bağlamıştı. bu bilgi ileride ne işimize yarayacak diye sormayınız.

    savaşın ikinci günü hızlı başlamadı, çünkü savaş daha şafak sökmeden başladı, bizans ordusu sabah baskını yapıp işi bitirelim derken, halid bin velidin iyi yerleştirdiği gözcüler sayesinde islam ordusu pijamalarla yakalanmadı. islam ordusunun sağ kanadı çok kayıp verdi, hatta o dereceki bir süre sonra kaçmaya başlayanlar oldu, ancak karargahta bekleyen kadınların taş yordamı ile verdikleri tepki sonucu karşı hücuma geçildi; halid bin velid ise süvarileri ordu kollarının arasında açılan gediklere yetiştirerek ordunun kuşatılmasını engellemek ile meşguldü.

    3. gün özellikle sağ kanadına çok hücum yiyen islam ordusu gerilemeye başladı, lakin halid bin velid hücum eden bizans ordusuna yedekteki süvariler ile dış taraftarn saldırarak geri çekilmelerini sağladı. karşılıklı hücumlar sonuç vermeyince ordular ilk pozisyonlarına çekilerek günü bitirdi.

    4.gün ise oldukça kanlı oldu. dünkü çarpışmalar sonucu islam ordusunun sağ kanadının zayıfladığını gören bizans ordusu bu kanada hücum etti. bu bölgedeki ermeni ve hristıyan araplar islam ordusunu geri çekilmeye zorladıktan sonra, islam ordusunun ortasında da geri çekilmeler başlayınca, ordunun dağılmaya başladığını gören halid bin velid yedekteki süvarileri açılan boşlukları doldurmaya ve saldıran birliklere hücuma yolladı. bu hücum sonucu, ermeniler slavlarda yeterli destek alamayınca geri çekilmeye başladılar, müslümanlar kovalamaya başladılar derken, merkez bölgeden gelen inanılmaz bizans okçusu desteği bu saldırıyı imkansız kıldı, bir çok müslüman oklarla şehit oldu, bir çoğunun ise tek gözü kör oldu. ebu süfyan taif savaşında bir gözünü kaybetmişti, bu gün ise diğer gözünü de kaybetti. 400 asker ise ölmüne hücum ederek bizanslılardan bir çok askeri öldürdü. bu günün sonucunda taraflar gene eski hatlarına dönerken, bir çok değerli askerini kaybeden islam ordusu karşısında bizans zafere daha yakındı.

    5.gün ise bizans elçi yollayarak ateşkes istedi. amr bin abdullah buna razı olurken, halid bin velid karşı çıktı. ateşkes yapılmadı. ancak artık bizans ordusunun savaşmaya niyetinin kalmadığını anlayan haldi bin velid tüm süvarileri toplayarak, bizans süvarisini savaş dışı bırakmayı ve desteksiz piyadeyi de kuşatmayı planlıyordu bile.

    6. gün ise bizans sol kolu generali ile amr bin abdullahın düellosu ile başladı, ancak bizanslı general uzun bir dövüş sonucu yenilince, islam ordusunun morali iyice arttı.
    hızlı bir saldırı ile bizans sol kanadına hücum eden müslüman süvariler, ve ön taraftan geken piyadeler sonucu arada kalan bizans sol kanadı tost oldu; bizans ağır süvarisinin yardıma geleceğini gören halid bin velid kendi süvarisinin yüksek manevra kabiliyeti ile bu saldırıyı başlamadan engelledi, bizans süvarisi çekilmeye başladı, bunun üzerine düşman ordusunun sol kanadının yanından dolaşıp, ana orduyu arkadan kuşattı. geri çekilmek zorunda kalan bizans piyadesi, yermuk nehrine doğru gidiyordu ama derin bir vadinin içinde akan nehir onlara belli başlı geçit noktalarında başka kaçacak yol bırakmamıştı. tabi bunu da hesaba katan halid bin velid 500 atlı ile geçitleri de tutunca, bizans piyadesi sarıldı ve teslim alındı. kaçan ağır bizans süvarisi ise çok geçmeden yakalandı ve bizans generali mahan öldürüldü. bunun da gazı ile aynı gün halid bin velid şama girdi.

    savaş sonucunda suriye islam devleti topraklarına katılırken, bizans imparatorluğu mısırı nasıl savunacağını düşünmeye başlamıştı bile.
  • islam ordusu ordugahındaki bir avuç kadının orta doğunun kaderini belirlemesine neden olan savaş. savaşın ikinci gününde ordunun her iki kanadı da geri çekilmişken bu kadınlar taşlarla ve hakaretlerle kocalarını savaşa geri yollamayı başarırlar. eğer bu askerler savaşa dönmese islam ordusu her iki kanattan kuşatılıp neredeyse tamamen yok edilecek. bu da islam ordularının, anadolu'yu falan bir kenara bırak, belki yüzyıllarca arabistan dışına bile çıkamamasına neden olacak.

    ayrıca savaşın dördüncü günü, yoğun bizans okçu ateşinde gözünü kaybeden müslüman sayısının çokluğu nedeniyle, day of lost eyes (kaybedilen gözler günü?) olarak anılmakta.

    savaşın taktik özeti için http://www.theartofbattle.com/…le-of-yarmuk-636.htm
    halid bin velid'in oldukça başarılı bir iş çıkardığını söyleyebiliriz.
  • imparator herakleios bu savaştan sonra “ey suriye, sana selam olsun. sen düşman için ne güzel bir ülkesin.” demiştir.