şükela:  tümü | bugün
  • haşlanmış yumurta yaparken yumurtaların çatlamaması için yapılan bir uygulamaymış. işe yarayıp yaramadığını henüz denemedim ancak işe yaradığı ile ilgili bir çok bilgi var internet aleminde. sözlük ahalisinden bir bilim insanı çıkıp şunun bilimsel nedenini izah edebilirse çok mutlu olacağım. sabah sabah derdini sikeyim dediğinizi duyar gibiyim ancak her sabah kızıma yumurta haşladığım ve yumurtalar çatlarsa kızımdan fırça yediğim için bu konu benim için son derece önemli.
  • (bkz: işe yarıyorsa at kurtul be paşam)
    şaka bir yana ben tuz döküyorum bir babaanne yöntemi olarak ama yine çatlıyor. fırça atan bir kızım olmasa da o konuda ben de yumurtalara feci kırgınım.

    bu arada gözümde mutlu sıcak bir aile tablosu canlandı sabah sabah. dünya tatlısı kızıma yumurta soymak ve fırça yemek. hmm sounds good.

    son olarak minik prensesle sağlıklı, mutlu, huzurlu bir hayatınız olsun.
  • yani öğrenmek ve pekiştirmek için 3 yumurta 3 kürdan 3 cezve ve takribi 7 dakika yeterliyken buradan teyit istemek daha uzun zaman almıyor mu? :)

    lakin yine de kız babaları candır ve şöyle bir öneri yapan bir yumurtacı mevcut...

    yumurta haşlarken kabuğunun çatlamaması için haşlamadan 30 dakika önce buzdolabından çıkarın. haşlama suyuna 1 tatlı kaşığı kadar sirke ekleyerek de çatlamasını önleyebilirsiniz. yumurtaların çatlamaması için, pişireceğiniz kabın içine ters çevrilmiş bir fincan tabağı koyarsanız çatlamalarını önlersiniz.
  • çare poached egg
  • yumurtanın içindeki hava uçlarındaki tip noktalarına toplanır (bkz: alışkanlar mekaniği). eğer ki yumurta suyun sıcaklığına alıştırılmadan direkt olarak kaynar suya bırakılırsa bu noktalarda biriken havalar çok hızlı genleşir ve uç noktalardaki stresi daha da arttırır. zaten bu uç noktalar stresin en yüksek olduğu bölgeler olduğundan ekstradan genleşen havadan gelen basınçla yumurta kırılır.

    olayın mekanizması bu olduğundan en temiz yollardan birisi o tip noktalarını pişirmeden önce delmektir ve yumurtayı birden kaynar suya atmamaktır. suya atılan kürdanın ısı kendi üzerine bir miktar ısı almasıyla yumurtanın daha yavaş ısınmasına sebep olacağından küçük de olsa olumlu etkisi olabilir.
  • kürdanı bilmem de yumurta haşlarken suyuna biraz sirke dökerseniz yumurtalar çatlamıyor.
  • kürdan işe yarıyor mu yaramıyor mu bilmiyorum (annem hep kürdan atar) ama bazı markaların ki ne yaparsan yap su kaynamaya başladığı an çatlayıp darma duman oluyor. çatlamasa bile kabuğu inanılmaz zor soyuluyor.

    bazı markaların ki ise hiç çatlamayıp üstüne bir de aşırı kolay şekilde soyuluyor ve bu her seferinde aynı oluyor.

    sanırım kabuğun kalınlığı ile ilgili bir durum. kabuğu ince olanlar çabuk çatlıyor, kalın olanlar sağlam kalıyor ve kolay soyuluyor. azıcık çatlasa bile kabuk dağılmıyor yumurta bir arada kalıyor.
  • gerçekten işe yarayıp yaramadığını merak ettiğim buluş. bir zamanlar çay bardağı kırılmasın diye içine kaşık koyun derlerdi, bu da onun bir benzeri olsa gerek.
  • elimizde çatlamaya sebep olan iki ana etmen var.
    - yumurtanın içerisindeki hava
    - kaynama anında yumurtaların çarpışması

    yumurtanın içindeki hava içinde bulunduğu ortamın sıcaklığı arttıkça genleşmeye çalışır. genleşen hava yumurta kabuğuna basınç uygulayarak çatlamasına neden olur.
    yumurta kabuğu esasen çok az da olsa hava geçirebilecek yapıda gözeneklidir. eğer yumurta yavaş yavaş ısıtılırsa bu hava genleştikçe yumurtanın kabuğundan dışarı çıkacaktır. hızlı ısıtıldığında çıkmaya fırsat bulamadan aniden genleşip kabuğu çatlatacaktır. diğer bir yandan kaynama esnasında buhar kabarcıklarının etkisiyle yumurtalar hareketlenip birbirlerine çarpıp kırılabilirler.

    kısacası yumurtaları biraz daha kısık ateşte haşlamaya çalışın ve direk sıcak su ile başlamayın. bir diğeri ise yumurtalar arası mesafe ya fazla olsun ya da çok dar olsun ki bir birlerine çarpıp durmasınlar.

    sirke ve kürdan mevzusu aslında bu iki konu ile alakalı. sirke asitik bir yapıda olduğu ve kabuk da carbonat tabanlı bir yapıda olduğu için sirke asidi kabuk üzerindeki delikleri (porları) aşındırarak biraz daha genişletir ve bu sayede içerideki hava yüksek basınca ulaşmadan tahliye olabilir. kürdan ise diğer durum ile alakalıdır. yumurtalar arasına girerek birbirlerine ve kaba çarpıp kırılmalarını önleyen bir yastık görevi görür.

    bir yumurta için neden bu kadar bilimsellik kastım bilmiyorum ama olayın genel hatları budur.