şükela:  tümü | bugün
  • zamansal olmaklık. zamana ait olmaklık. cümle içinde kullanım:

    -zamanasallığımı kaybettim. artık zamandan beriyim. siz dünyalılar gibi zaman içinde akmıyorum.
    -mekansallığım zamansallığıma ağır basıyor. nerede olduğum günün hangi vaktinde orda olduğumdan daha önemli.
    -aşkın zamansallığı linç edici özelliğini hiç bilmezdim. belki de aşk zamansallık sınırlamasına tabi olmayan tek şey. kimbilir belki tanrı'nın zamandan münezzeh oluşu o'na ancak aşkla gidilebileceğine işarettir.
  • kaan h. ökten'in "heidegger'e giriş" kitabında; varlık ve zaman'a referansla, "dasein'ın" "bilinçlenme'si" için gerekli olduğunu söylediği olmaklık (bkz: zamansallık/@nimurkolat).

    ökten, yukardaki paragrafı, "dasein'ın gayrisahih varolma imkanını kırıp, sahih imkan-olarak-varolma niteliğini geri kazanabilmesi" olarak ifade etmektedir.

    felsefe okumamış insana, bu konuda, ökten'in, son yardımı şudur: "zaman, dasein'ın varlık anlayışının ufkudur". yani şöyle: bir ovaya (ufukta belki deniz) hafifçe yüksek bir tepeden bakıyorsunuz; daha somut olsun, anavarza yüksekliğinden çukurova'ya bakıyorsunuz, oralısınız, kafanızda binbir hatıra, binbir hikaye, binbir tanıdıkla dolaşıyorsunuz, ne genç ne de yaşlısınız, ama birden anlıyorsunuz ki, zihninizdekiler o kadar fazla ki, arazi o kadar geniş ki, yazacaklarınız için bir ömür yetmez. ama bunu geçen ay buraya geldiğinizde anlayamamıştınız. gerçi o zaman da onu şöyle yaparım, bunu böyle yaparım diyerek bazı planlarınız bazı taslaklarınız vardı; onların hepsi yapılablir şeylerdi, beş senede, on senede, bilemediniz yirmi senede. ama anavarza'dan çukurova'ya bakış size zamanın gücünü gösterdi. tadını kaçırmadan burada duralım. kahramanımız olabildiğince yazacaklarını yazmaya başlar.

    zamansallık sadece ölümü hatırlatmaz, hayatın değerini ortaya koymaz. zamansallık hayata anlam verir. "dasein'ın" yaptığı da bu değil midir. "dasein" böylece, sırtındaki "yükleri" "yararlı" işlere koşmaya başlar: "bilinçlenmiştir".

    (bkz: zamansallık/@invulnerable)
    (bkz: ölümsüzlük/@invulnerable)
    (bkz: dasein/@invulnerable)
    (bkz: varolmanın minvalleri/@invulnerable)

    edit: matbaa hatası
  • "(...) martin heidegger'e göre, "zaman" öncelikle ve esasen bir şeyi yapmak içindir; bir şeyi yapmaya ayrılır ve bu da geçmişten veya şimdiden ziyade bünyesinde ilkin geleceği barındırır. "gelecek" sözcüğünün almancası "zukunft'tur" ve buradaki temel fikir de hadiselerin bize gelecekten gelmeleri veya yaklaşmalarıdır. heidegger ise buna farklı bir yorum getirir: "dasein" kendi ölümüne doğru ilerler ve sonra da gelecekten "kendine doğru gelir". dasein yalnızca "şimdi'ye" de geri dönmez; gelecekten, kendi kendi ölümünden geçmişe geri gelir. günlük almancada "geçmiş" sözcüğünün karşılığı "vergangenheit'tır". fakat heidegger'e göre, bu, geçmişin ölü ve bitip gitmiş olduğu izlenimini verir. dasein'ın geri sıçradığı geçmiş ise şimdide yaşamağa devam eden bir geçmiştir ve bu geçmiş de onun şimdiki durumuyla ve olasılıklarıyla ilgili bilgi verir. o nedenle, heidegger buna "gewesenheit" , yani "oradaki, olmuş olmaklık" demeyi tercih eder. dasein'ınki, ardında hiçbir şey bırakmadan yitip gitmiş bir geçmiş değildir. bağıntılı, yani şimdiki durumuyla ilişkili olan geçmiş de gelecekten doğar. dasein da geçmişten şimdiye geri sıçrar ve işte tam o noktada eylem kararını oluşturur. günlük almancada "şimdi'nin" karşılığı gegenwart'dır ve kelime anlamı da "-e doğru beklemek"tir; fakat heidegger bunu bir başka fiille birleştirir ve ortaya gegenwaertigen, yani "şimdikileştirmek" çıkar: "kararlılık ancak eğer "şimdi" şimdikileştirme anlamında kullanılırsa kararlılık olabilir: yani, eyleme geçerken kavradığı şeyin açık ve gizlenmeden karşılaşılmaya bırakılması (vz, 326)". geçmiş için "muhafaza etmek" ne ise, şimdi için de "şimdikileştirmek" odur ve gelecek gelecek için de "beklemek" veya ummaktır bu (...)"

    heidegger, michael inwood, nursu örge, s/133-134.

    (bkz: zamansallık/@invulnerable)
    (bkz: ölümsüzlük/@invulnerable)
    (bkz: dasein/@invulnerable)
    (bkz: varolmanın minvalleri/@invulnerable)