şükela:  tümü | bugün soru sor
  • iq seviyesi 30un altındaki insanlara verilen zihinsel yetersizlik tanısı
  • (bkz: debil)
    (bkz: embesil)
    (bkz: idiot)
  • ana rahminde yeterli miktarda temel aminoasit alamayan ceninin beyin cortexinin çok ince kalması sonucunda ortaya çıkan durum.
  • (bkz: oligofreni)
  • dereceleri:

    hafif (eğitilebilir) mental retardasyon 55 - 70

    orta (öğretilebilir) derecede mental retardasyon 40 - 55

    ağır mental retardasyon 25-40

    ileri derecede mental retardasyon 0-25
  • kromozom defektleri ve anormallikleri, obigofreni, endokrin sistem hastalıkları, konjenital infeksiyonlar, annenin gebelik sürecinde aldığı ilaçlar, radyasyon, alkol, sigara; konjenital ya da edinsel sendromlar, mikrosefali, genetik kökenli nörolojik hastalıklar, metabolizma bozuklukları, doğumsal kökenli santral sinir sistemi hastalıkları, prematürelik, doğum travmasına bağlı beyin kanamaları, preeklampsi, doğum sırasındaki asfiksi, virüs ve bakterilerin oluşturduğu ensefalitler, annenin ve bebeğin beslenme bozuklukları gibi faktörlerin neden olabildiği, zeka seviyesinde değişik düzeylerdeki azalma ile karakterize, zeka yaşının 15 üzerine çıkamamasıyla karakterize tablo
  • yaygın olarak insanları aşağılamak için kullanılan bir sağlık sorunu ve tedavisi yok.
    çocukluk çağlarından itibaren herhalde en çok kullanılan 'hakaret' gerizekalıdır. hakaret olması aslında ilginç. çünkü gerizekalı olmak ne ahlakla ne terbiyeyle alakalı. kaldı ki, insanlar gerçekten zeka geriliği olan birine değil de, kendileriyle aşağı yukarı aynı zeka katsayısına sahip kişilere gerizekalı diye hakaret etmekte daha çok. gerçekte aslında sorun bir zeka geriliği değil, var olan zekayı kullanmamak. ama insanların birbirlerine 'gerizekalı' demelerindeki sebep daha çok karşısındakini aşağılayarak üstünlük kurma çabası. olgunlaşma yolunda atacağım adımlardan biri de, 'gerizekalı' kelimesini bir hakaret amaçlı olarak kullanmamaktır. alışkanlıkları bırakmak kolay değil ama, çaba göstereceğim.

    tabi, zeka geriliği olan insanların kendi haklarını savunma gibi bir durumları da yok ki, 'gerizekalı' artık hakaret olmaktan çıksın diyebilsinler. sosyal hayatın içinde çok zor yer alabiliyorlar, kayıplar bir bakıma. dolayısıyla 'gerizekalı' sonsuza kadar bir hakaret olarak hemen her kültürde kalacaktır. çünkü öylesi bir duyarlılığa ulaşmak insan ırkı için imkansız.
  • hafif derecede zeka geriliği: normal zeka yüz olarak kabul edilmektedir.hafif düzeyde zeka geriliği olanların zekaları 50- 70 arasındadır.gelişimleri normal çocuklardan daha yavaştır.kendilerine bakım ve pratik ev işlerini yapabilirler.okuma yazmada güçlükleri vardır.akademik olarak altıncı sınıf düzeyini geçemezler.akademik yetenek yerine, fazla beceri gerektirmeyen pratik el işlerini yapabilirler.

    orta derecede zeka geriliği: testlerde zeka düzeyleri 35- 50 arasında çıkar.kendilerine bakım ve motor becerileri geridir.okul öncesi çağda konuşmayı ve iletişim kurmayı öğrenebilirler.bazıları yaşam boyu denetim gerektirir.okulda ilerleyemezler.bir bölümü okuma, yazma, sayı saymayı öğrenebilirler.eğitim programları ile sınırlı yetenekleri geliştirilebilir, temel bazı becerileri kazanabilirler.akademik olarak en fazla 2. sınıf düzeyini geçemezler.yetişkin çağda denetim altında bazı basit , pratik işler, yapabilirler.

    ağır derecede zeka geriliği: zeka düzeyleri 20-35 arasındadır.organik nedenler söz konusudur.bu nedenle bazı motor bozukluklar, sinir sisteminde önemli zedelenmeler bulunur. temizlik ve kendilerine bakabilmeyi sınırlı düzeyde yapabilirler.7-8 yaşında sınırlı düzeyde konuşmayı öğrenebilirler.ömür boyu başkasının bakımına muhtaçtırlar.

    çok ağır derecede zeka geriliği : zeka düzeyleri 20’ nin altındadır.bunlarda da organik nedenler bulunur.motor bozukluk nedeni ile çoğu hareket edemezler.idrar ve dışkılarını tutamazlar. ilkel düzeyde sözsüz iletişim kurabilirler. bazıları çok hareketlidirler, sürekli ağlar, anlaşılmaz sesler çıkarırlar, sağa sola vururlar.bazıları hareketsiz ve sessizdirler.tamamen başkasının bakımına muhtaçtırlar.
  • zeka geriliğinin başlıca iki nedeni vardır. bunlardan biri kalıtım, diğeri sonradan oluşan organik bozukluk ya da hastalıktır. kalıtımsal faktörde hastanın aile bireylerinde de genellikle zeka geriliği söz konusudur. organik bozukluk ya da hastalık sonucu oluşan zeka geriliğinin ise beynin zedelenmesi; annenin gebelik sırasında zehirli maddelerin etkisinde kalması, kızamık vb. hastalıklar geçirmesi gibi nedenleri vardır. zeka geriliği olanlar, yalnızca zeka bölümleri dikkate alınarak yapılan bir sınıflandırmada üç gruba ayrılır:

    sürekli bakıma gereksinimi olanlar (idiot, zeka bölümü 0-24 arası) : zeka geriliği olup bakıma muhtaç olanlar, ortalama olarak iki yaşındaki bir çocuğun zeka düzeyini geçemezler. gereksinimlerini kendi başlarına gideremezler ve çoğunlukla bir sağlık kurumunda bakılırlar.

    eğitilebilir olanlar (embesil, zeka bölümü 25-49 arası) : bu zeka geriliği grubunda olanlar, öğretilirse basit işler yapabilirler. ancak sorumluluk duygusundan yoksundurlar. ülkemizde bu zeka geriliği grubunda olan çocuklara bazı il merkezlerindeki özel okullarda eğitim verilmektedir.

    öğretilebilir olanlar (moron, zeka bölümü 50-69 arası) : öğretilebilir düzeyde zeka geriliği olanlar, zeka geriliği olan hasta grubunun %85'ini oluştururlar. moronlar, normal zekalı bireylerden daha yavaş öğrenirler.