şükela:  tümü | bugün
  • yapay zeka'nın günümüz türkiye'sinde alabileceği isimlerden biri. osmanlıca bir kurgusu var, zekai derken artificial intelligence göndermesi var...

    ilgili bir yazı: zeka-i yapay

    ---yazının tamamı---

    ulaştırma bakanı ahmet arslan, dünya güvenli internet günü için düzenlenen bir programda konuşurken, sözünü bir kaç kere kesen robota müdahale edilmesini istedi.

    allah’tan robotlara insanların hâlâ hükmedebildiği zamanlardayız ve sorumlu arkadaşlar hemen gereğini yaparak robotu susturdu. sonrasında format mı attılar, yoksa devrelerini zemzemli madeni yağla mı yıkadılar bilmiyoruz, robot bakandan özür diledi. robotların böyle davranmasına bir isim aranacaksa tavsiyem “robiat” olacaktır. yerli ve millî robiat işlemine de “rabiat” diyebiliriz.

    robotun tamamen yerli ve millî olduğunu sanmıyorum. öyle olsa, ya büyüklerinin yanında edebiyle bekler hiç konuşmaz ya da yapımında “kurtlar vidası” kullanılmışsa sözünü kestiği için kızan bakana “ben adamın sözünü kesmem, iflâhını keserim” diye karşılık verirdi.

    eskiden robotlar sadece belli işleri yapmak üzere programlanırken artık yapay zekâ ile öğrenebilme yeteneğine sahip robotlar geliştiriliyor. zekâ-i yapay ile donatılmış robotlar ve bilgisayarların gelecekte tıptan hukuka, mühendislikten bankacılığa pek çok meslekte kullanılacağı ve bugün insanların ifa ettiği çoğu işi devralacağı konuşuluyor. ileride muhtemelen “falanca işi kim yapıyor?” sorusuna da “zekâ-i yapay” cevabı vereceğiz. hatta kısaltıp “zekâi” bile diyebiliriz kendisine. daha şimdiden, araba kullanmaya başladılar ve aralarında google gibi ehliyet alan da var. “ne yapmak, nereye varmak istemekte” olduğu bilinmeyen bazı ülkeler robotlara vatandaşlık bile verdi.

    bu senaryolar, alanında otorite sahibi pek çok bilim adamını korkutmaya başladı. insan ırkının varlığını tehdit etmeye başlarsa ne yapacağız? öyle ya, ülkemizde söz kesme ile kendini gösteren “zekâi”, nişan ve ateş etme süreçleri ile devam edecek mi?

    bilim kurgu türünün önde gelen ismi olarak bilinen ısaac asimov, üç temel kuraldan oluşan bir robot anayasası öngörmüştür:

    • bir robot, bir insana zarar veremez ya da zarar görmesine seyirci kalamaz.

    • bir robot, birinci kuralla çelişmediği sürece bir insanın emirlerine uymak zorundadır.

    • bir robot, birinci ve ikinci kuralla çelişmediği sürece kendi varlığını korumakla mükelleftir.

    iyi de, çılgın bir robot çıkıp da “bu anayasayı tanımıyorum, saygı da duymuyorum” derse ne yapacağız? şimdiden bunu kestirmek zor görünüyor.

    yerli ve millî zekâ-i yapayımızın gelişme aşamaları hakkında öngörülerim şöyledir:

    1. aşama: “muhterem zekai efendi hazretleri” bu aşamada yapay zekâ bir cazibe merkezidir. herkes saygı duyar ve öğrenmeye çalışır.

    2. aşama: “aynı menzile giden farklı yollardan biri olarak gördüğümüz yapay zekâ” kendisi hakkında ufaktan çekince bildirenler çıksa da, artık devlet destekli olarak kullanılmaya başlandığının resmî yollarla ifade edildiği aşamadır.

    3. aşama: “insanlık beynini temizliyor” düşünme ile ilgili bütün işleri yapay zekânın devralması eleştirilince devletin tepesinden gelecek açıklama.

    4. aşama: “zekâ-i yapay bütün işleri ele geçirmiş, buna kargalar bile güler” düşünmenin yanı sıra, fizikî bütün işleri de robotlar deruhte etmeye başlar, resmî kanallar bunun tehlikeli olabileceğini düşünmez.

    5. aşama: “birileri yapay zekâ ile aramıza fitne sokmaya çalışıyor” yapay zekâ ile kavga başlar!

    6. aşama: yapay zekâyı besleyen alternatif güç kaynakları kapatılmaya çalışılır.

    7. aşama: “en az 400 tb disk alanlı eski bilgisayarlarınızı verin, bu iş huzur içinde kapansın”, “yapayalel” işletim sistemleri ile mücadele için halk desteği aranır.

    8. aşama: “515tem (sistem) format girişimi” yapay zekâ, ana sistem sunucularındaki eski işletim sistemlerini formatlamaya kalkışır.

    9. aşama: “ne istedi de vermedik?” bütün sistem kaynaklarının yapay zekâya tahsis edildiğinin itirafıdır.

    10. aşama: “yapay zekâtö” yapay zekâ ile ilgili tanımlama artık tamamen değişir.

    11. aşama: “önce rabbim, sonra halkım bizi affetsin!”
  • tubitak projesi ismine benzeyendir.
  • (bkz: zekai tunca)
  • zek-ai müşerref denebilir, dişi olanlar için ai-dan şener denebilir mesela.