şükela:  tümü | bugün
  • bir astronom.
  • (78-139) çin'de doğmuş bir matematikçi, gökbilimci ve coğrafyacı. yer sarsıntılarını ölçen basit sismografı icat etmiştir, çin takvimini mevsimlere uydurmuştur ve dünyanın düz değil küre şeklinde olduğunu iddia etmiştir.
  • hakkında sadece 2 entry girilmiş, okuduğum “bilim kitabı (kolektif)” adlı kitaptan kendisi hakkında geçen bazı kısımları yazayım:

    *zhang heng, han hanedanı do¨neminde s¸imdi henan eyaleti denilen yo¨rede xie kasabasında ms 78'de dogˆdu. 17 yas¸ında edebiyat okumak ve yazar olmak ic¸in evden ayrıldı. zhang yirmili yas¸larının sonunda yetenekli bir matematikc¸i oldu ve ı·mparatoran-ti'nin sarayına c¸agˆrıldı; ms 115'te ı·mparatorun bas¸ astrologu olarak atandı.

    zhang, bilimde hızlı ilerlemelerin oldugˆun bir zamanda yas¸adı. astronomiyle ilgili c¸alıs¸malarının yanı sıra, suyla c¸alıs¸an halkalı bir ku¨re (go¨k cisimlerinin bir modeli) yaptı ve ms 138'de 400 kilometre uzaktaki bir depremi bas¸arılı bir bic¸imde kaydedene kadar dalga gec¸ilen du¨nyanın ilk sismometresini icat etti. tas¸ıtla gec¸ilen uzaklıkları o¨lc¸mek ic¸in ilk yol sayacını ve at arabası bic¸iminde, manyetik olmayan ve gu¨neyi go¨sterin bir pusula da icat etti. zhang, zamanın ku¨ltu¨rel yas¸amına ilis¸kin canlı ic¸go¨ru¨ler sunan saygın bir s¸airdi.

    -
    **
    ms 120'de c¸inli bilge zhang heng ling xian, yani evrenin ruhsal bu¨nyesi bas¸lıklı bir eser c¸ıkardı. bu eserde "go¨k bir tavugˆun yumurtasına benzer ve bir arbalet topu gibi yuvarlaktır; yer ise bir yumurthnın sarısı gibidir, merkezde tek bas¸ına yatar. go¨k bu¨yu¨ktu¨r, yer ku¨c¸u¨k" diyordu. bu, hipparkhos ve ptolemaios'ta oldugˆu gibi, merkezinde yer olan bir evren'di. zhang 2.500 "parlak" yıldız ve 124 takımyıldız katalogladı; "c¸ok ku¨c¸u¨k yıldızlardan 11.520 tane var" diye ekledi.

    **
    s¸o¨yle yazmıs¸: "gu¨nes¸ ates¸ gibidir ve ay da su gibi. ates¸ ıs¸ık sac¸ar, su ıs¸ıgˆı yansıtır. bu yu¨zden ay'ın parlaklıgˆı gu¨nes¸in ıs¸ımasından kaynaklanır.

    o¨nemli eserleri
    ms y.120 evrenin ruhsal bu¨nyesi
    ms y.120lingxian'ın haritası*