şükela:  tümü | bugün
  • divan edebiyatında şarap yerine kullanılan farsça tamlamadır.

    bint, kız demektir. ineb ise üzüm tanesi. terkibin anlamı üzümün kızıdır. şairlerin bu terkibi "şarap" olarak nitelendirmesi ise üzümü, şarap kıvamında tesirli kılabilecek etkiyi yalnızca kadınlarda görebilmelerinden ileri gelir. bu sebeple bir çok gazelde güzel, hülyalara daldıran tılsımlı bir şaraba benzetilir. câm yani kadeh ise aşık olandır. güzel kadındır kadehe dolan, aşık efsunlanır ve mest olur. kimi zaman da güzelin gönlü meyleder yakışıklıya. bu durumda da kadının dudağı (câm-ı leb), gamzeli çenesi (câm-ı sîm) ya da sinesidir (cam-ı şîr) kadeh. yakışıklı genç mey olup akar güzele...

    sgn : gelen bir mesaj üzerine eklemek isterim ki şîr, kelime anlamı itibariyle meme demektir, doğru. lakin bu metaforu gazelde kullanırken kadeh gibi meme denmez. ya da 'dudakların değdiği/emdiği bir meme' olarak nitelendirilemez.* "güzelin gönlü kadehtir, yâr bu gönle mest olmaya gelir." estetik bir bakış, böyle yorumlamayı gerektirir. aksi halde fuzulî'nin kahtalı mıçı'dan bir farkı kalmazdı. *
  • “ben duhter-i rez severem sofu dânesin
    zira kimi kızın sever kimi ânesin” necâtî bey.