isvec surubu

  • çılgın (147)
  • 778
  • 58
  • 14
  • 0
  • dün

endülüs emevileri

diğer batı avrupa ülkelerinin tersine sicilya ve ispanya'da, doğrudan müslüman kültürü ve müslüman yönetimi derin izler bıraktı. 652'de arapların sicilyaya yaptığı ilk sefer gerçekleşti.

#112389934

bundan yaklaşık yarım yy sonra 711'de bir berberi şefi olan tarık bin ziyad, afrika ile ispanya arasındaki boğazı geçti. cebelitarık(tarık'ın dağı) boğazı adını ondan almıştır. bu olayın ardından yapılan savaşla vizigot kralı devrildi.

zamanla ispanya'da, müslüman orduları çabucak pirenelere ulaşıp hristiyan ispanya'yı yönetenleri kuzey ve kuzeybatıdaki vadilerde bulunan müstahkem yerlere sürdüler.

756'da bir emevi prensi, hanedanının düşüşünü kabul etmeyerek kendini kordoba emiri ya da valisi ilan etti(kısa sürede onu fas ve tunus'ta taklit edenler çıktı). daha sonra 10.yyda, arapların ispanyol topraklarına verdiği adla endülüs ,kendi halifesi tarafından yönetilmeye başlandı. daha önceki yöneticiler 'emir' olarak görev yapmıştı ancak endülüs bundan önce siyasi açıdan fiili olarak bağımsızdı.

emevi ispanyası sorunsuz bir yer değildi. islam, iber yarımadasının tamamını ele fethedemediğinden, kuzeyde her zaman arap yönetiminden ayrılmak isteyenleri kışkırtmaya hevesli hristiyan kralları mevcuttu. hristiyanlara yönelik oldukça hoşgörü politikası, ayaklanma tehlikesini ortadan kaldırmamıştı. ms. 1000 yıllarında hristiyan orduları katalonya'nın ebro nehrine kadar olan bölümünü geri alırken, navarra ve eski kastilya da tekrar hristiyan yönetimine girdi.

buna rağmen endülüs zenginleşti. emeviler donanmalarını güçlendirerek hristiyanlarla savaşma pahasına kuzeye doğru büyümeyi değil diğer müslüman güçlerle savaşarak afrika'ya yayılmayı tercih etti. bu süreçte bizansla ittifak görüşmeleri bile yaptılar. ironik bir şekilde, kordoba halifeliği 11. ve 12. yüzyılda gerileme sürecine girdiğinde, ispanya'nın islami uygarlığı en olgun düzeyine ulaşmıştı. bu uygarlık, yaratıcı güzelliğinin içinde bulunduğu altın çağı sayesinde, abbasilerin elindeki bağdat'a rakip olmuştu. büyük anıtların yapıldığı endülüs'ten büyük bilginler ve filozoflar çıktı.

10.yy'da kordoba'da bulunan 700 camii içinde bir tanesi olan kurtuba camii hâlâ tartışmasız dünyanın en güzel yapılarından biridir. arap ispanya'sının âlim ve filozofları, hristiyan aleminin doğunun uygarlık ve bilimini öğrenmesinde kılavuz oldu.

toprak ve iş gücü kaynakları için verilen onca mücadeleye rağmen, hristiyan ve müslümanlar ispanya'da birbirleriyle maddi ürünlerin alışverişini de yaptılar. batı hıristiyanları araplardan yeni tarım ve sulama tekniklerinin yanı sıra portakal,limon ve şeker gibi yeni ürünler öğrendi. arapların ispanya'da bıraktığı iz, daha sonraları hıristiyan ispanya'daki pek çok öğrencinin belirttiği gibi çok derin olmuştu.

ayrıca arapların ispanyadaki müzik kültüründe ve ispanyol dilinde belirgin bir izleri var (ispanyol dili ve kültürüyle ilgili biri olarak söylüyorum).

devamını okuyayım »