mr hollands opus

  • hırçın golcü (293)
  • 657
  • 0
  • 0
  • 0
  • 4 yıl önce

ön çapraz bağ yaralanması

(eng: aterior crucial ligament) yani on capraz bag, vucudumuzdaki en buyuk ve en karma$ik eklem olan diz de bulunur. diz in sorunsuz bir $ekilde gorev gormesi dort ana bagin yanisira diz cevresi kas ve tendonlarin uyumlu bir $ekilde cali$masina baglidir. dizin yanlarinda ic yan bag ile di$ yan bag ve merkezinde on capraz bag ile arka capraz bag olmak uzere toplam 4 adet ana bag vardir. on capraz bag tibia kemiginin ust kismi ile femur kemiginin alt kismina yapi$arak dizin alt kisminin one kaymasini engeller.
-on capraz bag nasil yaralanir?
on capraz bagin en sik yaralanma mekanizmasi, futbolda oldugu gibi dizin di$ tarafina direkt darbenin gelmesidir. boyle bir pozisyonda diz bir veya daha fazla diz baginin yirtilmasina sebep olan zorlanmaya maruz kalir. bununla beraber, bazi durumlarda ise on capraz bag diz ile ba$ka bir nesne arasinda temas olmadan yirtilir. bu gibi temas olmayan sakatliklar, sporcu ayagini yere saplarsa, dik bacak uzerine du$erse, veya ani bir vuru$ yaparsa meydana gelebilir. bu gibi hareketler kayak, basketbol ve hentbolda yaygindir.
-on capraz bag yirtiginin belirtileri nelerdir?
on capraz bag yirtildiginda, dizden gelen bir patlama sesi duyulabilir. yaralanma genellikle yuksek derecede bir aciyla birliktedir ve surekli hareket genellikle mumkun degildir. ileriki birkac saatten sonra diz cok $i$er, yurumek zorla$ir ve aci genellikle ilk iki gun en kotu hali alir ve daha sonra daha sonra azalmaya ba$lar.
-on capraz bag yirtigi nasil te$his edilir?
on cabraz bag yirtigi genellikle yaralanan ki$iye tibbi bakim aratacak kadar rahatsizliga neden olur. doktorunuz dizinizi muayene edecek ve bircok vakada, hangi bagin yaralandigini anlayabilecektir. bununla beraber te$his edilmesi zor olan ekrem kikirdaginda da (meniskus) yaralanmalar olabilir. buna ek olarak dizde birikecek sivi ($s$lik) yirtigi te$his etmeyi zorla$tirabilir. yaralanmanin boyutunu degerlendirmek icin manyetik rezonans (bkz: mr) veya artroskopi gibi ayrintili incelemelere gerek duyulabilir.
-ameliyata gerek varmidir?
on capraz bag sakatlandiktan sonra en cok sorulan soru , "ameliyata gerek var mi?" dir. verilecek cevap ki$iye ozgu olacaktir. tedavinin $ekline karar verirken bircok etken hasta ve doktor tarafindan degerlendirilmelidir. bu faktorler aktivite seviyesini ve birlikte olu$an yaralanmalar olup olmadigi gibi hasta beklentisini ve dizde anormal bo$luk miktarini veya gev$ekligini icerir.
tekrar kompetitif sporlarina donmek ve muayene sirasinda dizi cok gev$ek olan bir hastanin ameliyat ile tedavi ihtiyaci, dizinde az duzeyde gev$eklik olan ya$li birine gore daha fazladir. eger tedavi icin ameliyat secenegi tercih edilmezse, dizin eski hareket duzeyine ula$mak icin fizik tedavi ve rehabilitasyona ba$lanir. bu tedavi diz cevresi kaslarinin guclendirilmesini ongorur. spora donmek icin izin ancak, bacagin gucunu, dengesini ve koordinasyonunu normale yakin bir $ekilde kazaninca verilir. (bu hicbir zaman gercekle$meyebilir)
on capraz bag yaralanmalari icin bircok amaeliyat teknikleri denemi$tir. yillarin getirdigi deneyim, bagin yirtilan kisimlarinin basitce dikilmesinin yararli olmadigini gostermi$tir. bu yuzden $u anda tercihedilen yontemler, diz etrafinda ba$ka tendonlardan veya kadavradan alinan dokuyu kullanarak on capraz bagin yeniden yapilmasini icerir. bu doku, kemik icinden bir delikten gecirilerek, yeni bir on capraz bag yapmak icin yerine baglanir. zamanla on capraz bag kendi beslenmesini ve hucrelerini yeniden kazanir ve iki kemik ucu arasinda demirlenmi$ yani ya$ayan bir bag meydana gelir.
on capraz bagin yeniden yapimindan sonra dizin rehabilitasyonu, zaman ve siki cali$ma gerektirir. i$ten uzak kalma, o i$in tipine baglidir. masa ba$i i$lerinde cali$anlar iki veya uc haftada i$lerine donerken, in$aat i$lerinde cali$anlar i$lerine alti aydan once donemeyebilirler. ayni $eyler, sporcular icinde gecerlidir. mesela golf oyuncusunun spora donmesi futbolcudan daha hizlidir. on capraz bag ameliyatlarinin genel ba$ari orani cok iyidir. yapilan ara$tirmalar gostermi$tir ki yuzde doksan oraninda hast dizde gev$eklik olmadan spora ve i$ine donebilmi$tir. bazi hastalar ameliyat sonrasi diz sertligi ve ameliyattan yakinmalarina ragmen, bu sorunlar $u andaki ameliyat teknikleri ve yogun rehabilitasyonla en aza indirilmi$tir.

devamını okuyayım »