şükela:  tümü | bugün
  • anaplastic lymphoma kinase veya alk tirozin kinaz reseptörü olarak bilinen genin kısaltması. alk beyin gelişiminde önemli rol oynar ve belli sinir hücreleri üstünde etkisini gösterirmiş. lökosit tirozin kinaz ile büyük aminoasit dizi benzerliğne sahipmiş.

    alk geni 3 şekilde onkojen olabiliyormuş: bazı başka genlerle birlikte füzyon (birleşim, kaynaşma) geni oluşturarak; ek gen kopyaları ortaya çıkararak; gen içindeki dna kodlamalarında değişinimler( mutasyon) yoluyla.

    anaplastik büyük hücreli lenfoma ile ilintili, akciğer adenokarsinomuyla ilgili.
    abhl'da 2-5 kromozom dislokasyonuyla alk'yi ilgilendiren füzyon geni oluşabiliyor. nükleofosmin-alk gen füzyonu onkojenikleşiyor.

    küçük hücreli olmayan akciğer adenokarsinomlarının %3-5'inden eml4-alk füzyon geni sorumluymuş. böyle olup olmadığı in situ hibridizasyonda floresans (fish testi) yöntemiyle genin saptanmasıyla test ediliyor. bu tip kanserlere alk(+) deniyor. alk (+) akciğer kanseri tüm yaşlarda görülebilir, ortalama yaş daha genç olma eğilimindedir. az sigara içiçilerde veya hiç içmeyenlerde daha sık görülür. bir kısmı ya sigara içmekte veya geçmişte sigara içmiştir.

    sağaltımda akıllı ilaç olarak alk inhibitörleri (ketleyici) kullanılabiliyor. örneğin;

    crizotinib (tr. krizotinib, ticari xalkori): 2011'da geç (ileri) evre akciğer kanseri sağaltımında fda onayı almıştır. faz i çalışmalarının erken sonucu olarak % 57 iyileştirme oranı, 8 haftada %87 sayrılık denetim oranı, 6 ayda %72 sayrılık ilerlememe oranı bildirilmiş.

    ceritinib: 2014'te alk (+) metastazlı küçük hücreli olmayan akciğer kanseri sağaltımında fda onayı almış. kullanım alanı krizotinib sağaltımında karsinomu ilerleyen veya krizotinibe katlanamayan hastalar.

    entrectinib: seçici bir tirozin kinaz inhibitörüdür. nanomol derişimler kadar ince duyarlıkla 3 tirozin kinaz proteinine, ros1 ve alk reseptör tirozin kinazlara özgüldür. ilaç deneme ve araştırmaları sürmekte.