şükela:  tümü | bugün
91 entry daha
  • 1960'lar ile 1970'lerde kırık türkçe ile türkçe pop söyleme furyasına kapılıp soluğu türkiye'de alan israil asıllı sanatçı.

    dönemin türkçe sözlü hafif batı müziği (krş. türkçe sözlü ağır batı müziği) guruları olan durul gence, fecri ebcioğlu, atilla özdemiroğlu ile çalışıp üstüne bir de 1968'de quen sera'dan aranjman yazık sana adlı bir lp çıkarıp sonsuzluğa kadem basmış. aynı dönemin türkçe söyleyen yabancı şarkıcılarından olan salvatore adamo, dario moreno, marc aryan, petula clark, juanito iyi kötü bir şekilde hatırlanıp adları günümüze kadar geldi ama mercedes niyeyse bütünüyle unutulmuş. naim dilmener'in hafif türk pop tarihi'ni, murat meriç'in pop dedik'ini falan karıştırdım ama onlar da farketmemişler mercedes'in varlığını. gerçi bunlar, gözlerinin önündeki spotify'ın satılık müzik listelerini bile farkedemediler, kaldı ki mercedes'i farkedecekler! türkiye popuna ilişkin bir iki yabancı dilde yazılmış akademik çalışmada da mercedes'e sadece ismen değinip geçmişler ve hiçbir ayrıntı vermemişler. ne bir fotoğraf ne de bir haber. ilginç bir durum!

    iş başa düştü ve ekşi sözlük magazin servisi, arşivden sorumlu yazı işleri müdürü olarak mercedes ile ilgili bir iki ipucuna ulaştım. muhtemelen tek fotoğrafı, "durul gence 5 ile yıldızları ziyaret" adlı şu albüm kapağında bulunuyor. ajda pekkan'ı, rüçhan çamay'ı ve gönül yazar'ı çıkarırsak, evet bingo: kapağın tam ortasındaki kısa saçlı kadın, mercedes ya da albümde yazdığı şekliyle mersedes.

    nihayet bir fotoğrafını bulduk ama iz sürmeye devam edelim. bu albümde seslendirdiği "içelim arkadaşlar" (kime kaldı bu dünya) adlı şarkının arisan'a ait olduğu yazılmış. sakın bu arisan, gerçek adı aristides saisanas olan yunan asıllı ama israil'de ünlenen ve 1967’deki altı gün savaşından sonra new york'a gidip orada sirocco isimli bir bar açan aris san olmasın? new york adlı derginin 1985 tarihli nüshasındaki reklam sayfasında sirocco adlı gece kulübünde aris san ve mercedes adlı sanatçıların da yer aldığı bir ekibin sahne alacağı ve hatta bellydance gösterisinin de olacağı yazılmış. öyleyse doğru iz peşindeyim.

    şimdi bu karmaşayı özetlersem; aris san, 20'li yaşlarındayken 1960 civarında tel aviv'e gider ama hem araplarla girilen savaşlar hem de israil'deki casus paranoyası yüzünden pılı pırtıyı toplayıp 1960'ların sonunda mercedes'le birlikte türkiye'ye gelir. dönemin türkiyesi aranjmanlarla çoşmaktadır ve aris san'da da çoşturmaya yetecek kadar malzeme ve yetenek vardır. orijinali yunanca ve ibranice olup türkçe sözlerle dönemin pop starları ersan erdura, ajda pekkan, semiramis pekkan tarafından okunan eserlerinin listesi için (bkz: #16885165). tabi mercedes de boş durmaz ve o inanılmaz güçlü sesiyle yukarıda bahsettiğim yazık sana albümünü çıkarır. türkiye'deki hayatlarına ilişkin daha da fazla bir bilgi yok. muhtemelen buralarda fazla da kalmayıp new york'a gitmişler.

    aris san'ın 70'lerde mercedes'le gittiği newyork'ta açtıkları sirocca adlı gece kulübü o kadar ünlenir ki anthony quinn, louis armstrong, frank sinatra, dean martin, sammy davis jr. falan müdavimleri olur. şöhret, para, uyuşturucu, mafya, fbi falan derken aris san 1992'de gizemli bir şekilde budapeşte'de ölür. 2007'de aris san'ın hayatı hakkında çekilen belgeselin ismi de bu zaten: the mystery of aris san. izlemek için bkz.

    peki mercedes'e ne oldu? o da gitti mi macaristan'a yoksa new york'ta mı kaldı? öldü mü yoksa yaşıyor mu? bilgi yok! yaşıyorsa muhtemelen 80'lerinde olan mercedes'in 1976'da, henüz 20'li yaşlarında seslendirdiği ve net görüntüsünün de yer aldığı bir kliple entrimizi sonlandıralım.