şükela:  tümü | bugün
  • finans icin ilk matematik modeli gelistirmis olan insan. bunu doktora tezi olan théorie de la spéculation da aciklamistir. fiyatlari random walk modeli uzerinde, stok fiyatlarini da brownian-motion olarak aciklamistir.
  • 1870 doğumlu fransız matematikçi.

    "insanın şans faktörünü ve bunun sonuçlarını anlayabilmesinin yolu, kumarı anlayabilmesinden geçer.olasılık kalkülüsünün doğuşu kumara bağlıdır.insanın kumarı anlamaya çalışması gerekir; ama bunu felsefi bir şekilde algılamalı, yüzeyselliğinden arındırarak kavramalıdır.*
  • brownian hareketi, 1827 robert brown tarafından bulunsa da bunu matematik tanımlara oturtan bu abimiz olmuştur.
  • tez danismani henri poincaré* olan 1910 yilinda yazdigi théorie de la spéculation adli teziyle finansal matematigin oncusu kabul edilen matematikci.
  • 1900'de kaleme aldığı théorie de la spéculation* başlıklı doktora teziyle albert einstein'dan 5 sene önce davranarak brown hareketi'nin fizikten önce finans teorisine girmesini sağlamıştır kendisi. ancak doktora tezi tam 60 yıl boyunca yeniden keşfedilmeyi beklemiştir.

    bu mantık üzerinden ilerleyen black-scholes-merton üçlüsünden ömrü yeten scholes-merton ikilisi 1997 senesinde nobel iktisat ödülünün sahibi olmuştur. aynı ikili teoriyle yetinmeyip long term capital management'ta işi pratiğe döküp milyar dolarlarla bu teori üzerinden oynamışlardır. ancak her teori gibi altta yatan varsayımlar zayıflayınca, bu teori de zayıf karnından vurulmuştur. sorun piyasaların kriz döneminde bizim işler yolunda giderken öne sürdüğümüz varsayımları çat diye ezmesidir. örneğin kriz anında piyasadaki rastsallık azalmaktadır. normalde aşırı düşük korelasyona sahip finansal varlıkların korelasyonu bile birden yükselmekte böylelikle hedging olayı yalan olmaktadır. dağıtılan risk tekrardan yoğunlaşmaktadır. bundan dolayı asya'da 1997 yılında patlak veren daha sonra rusya'ya da yayılan ekonomik kriz ltcm'yi 1998 yılında fena çarpmış ve 2000 yılında da dağılmasına neden olmuştur.

    kısacası finans öyle bir deryadır ki teorisini yazanları bile boğabilir dalgalarıyla. işte bunun içindir ki finans'ı ne kadar keşfedersek keşfedelim hep bir şeyler eksik kalacak. biz yeni modeller geliştirirken üzerinde çalıştığımız değişkenler değişmeye devam edecek ve bu değişkenleri farkında olmadan değiştirenlerden birisi de biz olacağız. içine dahil iken ve yaşıyorken anlamaya çalıştığımız gerçeği anlamanın imkansızlığı... işte bu belirsizlik finans'ın en büyük cazibesi, imkansızın peşinden koşup en iyi için uğraşmak...

    ps: quantitative finance'in tek solukluk tarihi.