anahita

  • 1378
  • 0
  • 0
  • 0
  • geçen yıl

ayasofya

dünyanın 8. harikası kabul edilen ayasofya m.s. 6.yy’a aittir ve yapıldığı tarihin en büyük yapısıdır. ancak 1000 yıl sonra bunun kadar büyük bir yapı inşa edilebilmiştir. mimarları artemderos ile izedor’dur. yapımı bizans dönemine denk gelir. bu sırada batı orta çağ yaşamaktaydı, avrupa’ya barbar kabileler hakimdi.

ayasofya ile bizans’ta ilk kez çok katlı sosyal yapılar ortaya çıkmıştır. en eski restorasyonunu mimar sinan yapmıştır. yapı 100 yılda bir istanbul zelzelesi olduğu için yenilenmektedir. arkeolog bir dalgıç, ayasofya’nın içindeki bir kuyuya dalarak temelin tamamen suyun içerisinde olduğunu ortaya çıkarmıştır. su depremlere karşı zararı önleyici bir unsur olduğundan tercih edilmiştir.

yapı doğu batı yönünde uzayıp ortadan kesiliyor. promidal bir yapısı vardır –aşağıya doğru kalınlaşır-. sol ve sağdaki yarım ve çeyrek kubbeler temele indirgenmiştir, böylece ağırlık ve yer çekimine karşı direnç kazanmıştır. iki büyük sütuna benzeyen payanda adında iki kuvvet kubbeyi destekler. ayrıca kemere benzeyen yapılar binayı sararak ağırlığı kenarlardaki büyük sütunlara bindiriyorlar. bu payandalar yapının dış mimarisinin estetiğini bozmuştur.

bizans imparatoru kendi ihtişamı için ayasofya’yı olabildiğince görkemli yaptırmıştır. özellikle iç mekanın insan psikolojisi üzerindeki etkisi büyüktür. yapının iç kısmında büyük yuvarlak biçimdeki apsisler vardır ve bu kısımlara sadece rahipler girebilmekteydi.

yapının iç kısmında tonozlar vardır ve fatih sultan, istanbul’u aldıktan sonra, müslüman halkın tepkisini çekmemek için hristiyanlık temalı mozaikleri alçı ile kapattırmıştır. mozaikler cam küplerden yapılmıştır ve halen bugün daha temizlenmektedir. üst kat galerileri vardır, buralara rampa ile çıkılır.

dış kısımlardaki sütunlar mermerin oyulmasıyla, ajur tekniği ile, süslenmiştir. böylece günün değişik saatlerinde sütunların üzerinde ışık oyunları olur.

devamını okuyayım »
01.06.2004 21:18