şükela:  tümü | bugün soru sor
  • kötü sıfatının insanın genel durumunu direkt açıklayabileceğinden emin değilim. ben kötü derim açıkçası ama dümdüz bir bakış açısı olur. bu konu felsefenin ilgi alanına giriyor ve sonsuz sayıda görüş var ama bebekler üzerinde yapılan bazı psikoloji deneyleri biz sıradan insanların birbirlerini kötü olarak damgalamasına neden olan birçok özelliğin aslında hepimizde ve doğuştan olduğunu ispatlamaya çalışmış.

    bebeklerde iyi ve kötü algısının olup olmadığının test edildiği deneylerden çıkan sonuç zamanla çeşitli ahlaki düzeylerde gelişsek bile aslında hepimizin bazı şeytani ayrıntılarla dünyaya geldiği gerçeği.

    örneğin kendimize benzeyen, kendimizle aynı görüşteki kimselere iltimas geçmek ve farklı görüşlerin acımasızca cezalandırılması gerektiğini düşünmek.

    bu durum ahlaki gelişim basamaklarında (kohlberg'in kuramı) orta ve alt düzey ahlaka sahip insanların yaptığı bir şey. ama bebeklerde bile izlerine rastlanıyor. örneğin önce bebeğin iyi ve kötü davranışları (okşama, gülümseme, yardım etme, vurma, bağırma gibi) ayırt edip etmediği belirleniyor. ardından bebeğin önünde iki kukla oynatılıyor. birinci kukla bebeğin önceden sevip oynadığı ya da bebekle aynı yemeği vesaire seven bir kukla. bebek onunla kısa süreli bir empati geliştirmiş. diğeri ise ona karşıt bir görüşte ya da en başta tercih edilmeyen bir kukla. bu ikisi bir senaryo eşliğinde oynatılıyor ve sempati beslenen ve beslenmeyen kuklalara sırayla haksızlık yapılıyor. onlara zarar veriliyor.

    bebeklerin neredeyse tamamı hoşlandıkları kuklaya yapılan haksızlığa tepki gösterirken diğeri umurlarında bile olmuyor hatta hoşlanmadıkları kuklaya kötülük yapana sevgiyle yaklaşıyorlar.

    kötülük diye bir şey var onlar için evet ama işlerine geldiği şekillerde. iyilik kendisi için ya da gönül ve çıkar birliği ettiği kişiler için var. diğerleri onun doğal düşmanı. aslında insanın bu güdüsü yıllar geçse de değişmiyor. sadece yaşantılar ve eğitim gibi unsurlarla törpüleniyor.

    dolayısıyla kötü mü desek bilmiyorum ama insan duruma göre değişen ve kavramları kendine uyarlayan fırıldak bir varlıktır diyebiliriz bence.
  • insanın doğası iyidir. onu kötü yapan aslında devlet, toplum,din ve ailedir.

    (bkz: proudhon)
  • tüm insanlık adına yorum yapamam ama ülkemizde ki bu ak totoşlar adına katılabilirim...

    dini duyguları sömürülen ama aslında vatanını milletini seven kimseyi inancından dolayı ayırmayan akp seçmenini tenzih ederim... onlar zaten kim halkın adamı kim halkına düşman gördüler...

    daha bugün rastladığım ve iş gereği sohbet etmek zorunda kaldığımı düşünürken onlar artık yeter demeye başladılar...tokatı bizi son 16 yıl kandıranlara vuracaz sandıkta diyorlar....

    fetöyle bir olup bizi vatanımıza düşman edenlere artık oy yok dediler...
  • sizi bilmem ama ben kötüyüm lan. 40 yaşına geldim. çevremde hiç kimsem yok. ailem bile yok. iyi biri olsaydım çevremde insanlar olurdu.
  • doğru söylem, ancak eksik. insan kötü değil, içinde kötülükle yaratılmış bir varlıktır. insan, tüm hayatı boyunca bu kötülüğü baskılamaya çalışır. baskılayanlara iyi insan, baskılayamayan zayıflara ise kötü insan deriz. insanın içindeki kötülük yazımda bu konuyu derinlemesine inceliyorum, ancak şimdiden uyarayım, yazı biraz uzun.