şükela:  tümü | bugün
  • islami anlamda özgürlük iyi kötü, doğru yanlış denkleminde bunlardan birini seçebilme olanağı olarak tanımlanıyor. özgürlüğün tek tanımı iyi ve kötünün seçiminde kişinin davranışı. işte bu davranış da özgürlüktür şeklinde tanımlanıyor.

    islamın bu anlayışı karşısında özgürlük sorununa seçme hakkı ve irade bağlamında bakan 3 okul bulunmaktadır. cebriye, mutezile ve ehli sünnet.

    cebriye:yazgıcı düşünce. cebriye yandaşlarına göre her şey tanrının iradesi tarafından belirlenmiştir. gelecek de onun iradesine tabidir. kulların edimleri doğrudan doğruya tanrı iradesinin görünümleridir. kişisel ve toplumsal davranışlarda insanın en ufak rolü olmaz. dolayısıyla kişilerin irade özgürlüğü de olmaz.

    batılı yazarlar cebriye okulunu kör yazgıcılık anlayışına örnek olarak gösterirler.

    mutezile:cebriye karşısında yer alan bir akımdır. köklü bir rasyonalizmi temsil eder.

    insan toplumsal ve kişisel yaşamda yaptıkları tüm hareketlerde tam bir bağımsızlığa sahiptir. edimlerinin iyiliğine ve kötülüğüne göre tanrı ceza verecektir.

    ehli sünnet: cebriye ve mutezile akımları arasında yer alır. orta yolu temsil eder. bu okulun temsilcileri olayların bağımsızlığına inanırlar. olaylar yüce irade dışında oluşur. seçenekler tanrı tarafından önceden takdir edilmiştir ancak oluşumları kulun arzu ve iradesine bağlıdır. bu okula göre yani tanrı kullarına kısmi bir seçme özgürlüğü tanımıştır.