şükela:  tümü | bugün soru sor
  • samuel taylor coleridge’nin bir şiiri.
    bu siiri, 1816 yilinda, kitap okurken daldigi uykuda gordugu bir ruyada yazmis, fakat tam da uyandiktan sonra gelen bir ziyaretci yuzunden eksiksiz olarak kagida gecirememistir.
    douglas adams'in kutsal dedektiflik burosu adli kitabinda da rastlanabilinecek bu siirin turkce tamami asagidadir.

    kubla han, buyurdu yapila,
    gorkemli bir zevk kubbesi, xanadu’da,
    alph’in, o kutsal irmagin,
    ucsuz bucaksiz magralardan gecerek
    gun gormeyen bir denize aktigi yerde.

    iki kere bes millik verimli toprak
    duvarlar ve kubbeler sarildi;
    bahceler vardi, dereleri parlak,
    ciceklenmis bir cok gunluk agaci;
    guneslicayirlari kucaklayan,
    daglar kadar yasli ormanlar vardi,

    fakat o derin ve hulyali ucurum
    yesil dagdan sedir ormanina inen
    vahsi bir yer! her zaman kutsal ve buyulu.
    bir kadin hayaletin dolasip durdugu
    soluk ay isiginda sevgilisi seytani cagiran.

    ve bu ucurumdan, sonu gelmez bir kaynasmayla,
    sanki topragin hizli ve derin nefes alislariyla,
    bir an icinde guclu bir kaynak fiskirdi:
    onun hizli ve kesintili patlamalariyla
    devasa parcalar firladi, sicrayan dolu gibi,
    samanli tahil gibi harman dovenin altinda.

    ve bu dans eden kayalarin arasinda
    bir an icinde savruldu kutsal irmak.
    saskinca bes mil boyunca medreseler yaparak
    orman ve vadiden akıp gecti kutsal irmak,
    sonra ucsuz bucaksiz magralara ulasti
    ve bir gumburtuyle cansiz okyanusa karisti:

    kubla, bu gumburtunun ortasinda, duydu uzaktan
    atalarin seslerini savas kehaneti yapan!
    zevk kubbesinin golgesi
    dalgalarin ortasinda yuzuyordu;
    orada kaynak ve magralarin
    karismis nagmeleri duyuluyordu.
    buzdan magarali, gunesli bir zevk kubbesi,
    nadir gorulecek bir mucizeydi.

    santurlu bir genc kiz
    duslemistim bir zaman:
    habesli bir genc kiz,
    santurunu calan,
    soyleyerek abora daginin sarkisini.
    icimde yeniden canlandirabilsem
    onun muzigini ve sarkisini
    bana oyle derin bir haz verebilirdiki,

    o gur sesli ve uzun soluklu muzikle
    o kubbeyi havada kurabilirdim,
    o gunesli kubbeyi, o buz magralarini!
    duyanlarin hepsi onlari orada gormelidir,
    hepsi haykirmalidir, amann! dikkat!
    simsek cakan gozleri, ucusan saclari!
    onun cevresinde uc kere dolas
    ve gozlerini kapa kutsal bir korkuyla,
    cunku o cicek ozuyle beslenmis,
    ve cennet sutu icmistir...
  • rivayet odur ki, coleridge afyon sonrasi uykularindan birinde bir ruya gormus. siir okuyan bir ses, garip bir muzik akabinde bir cin sarayinin insaati. velhasil sarayi insa eden muzikmis. saray da kubilay han'in sarayiymis, bunu da anlamis arada. akabinde uyanir uyanmaz yazmaya baslamis mevzuyu. ve lakin afyonun etkisinden midir, araya baska bir seyler mi girmistir bilinmez unutmus ruyanin sonunu ve yazabildigi ilk 50 dizeyle kalakalmis.
    ilginctir, daha sonradan kubi kisisinin de sarayini, rüyasinda gördügü bir plana göre yaptirdigi anlasilmis. bu ne garip bir tesadufmus, oyleymis, boyleymis..
  • tim powers'ın ithaki yayınları'ndan çıkan anubis kapıları (bkz: gates of anubis) adlı kitabında, yazılışına dair alternatif bir hikaye anlatılan ünlü coleridge şiiri.
  • bu sene final sınavından cok cok yuksek aldıgım şiirdir kendisi. ama vizem dusuk olunca cok da fazla hava atamamıstım
  • bu siirin psikanalitik ve feminist cozumlemeleri bulunur, hatta daha da varmis.
  • sabah uykudan kafamdan ilk dizelerini söyleyerek uyandığımda (in xanadu did kubla khan a stately pleasure dome decree) huzur ve bahar hissi yaşatmış olan coleridge şiiridir. kendisi bu şiiri için "a vision in a dream" (düşte görülen hayal) tanımlamasını yapmıştır; sürrealist şiirin ilklerinden sayılır.
  • hikayesi 2000 yapimi pandaemonium filmine konu olan coleridge siiri.

    orijinali asagidaki sekildedir:

    in xanadu did kubla khan
    a stately pleasure-dome decree:
    where alph, the sacred river, ran
    through caverns measureless to man
    down to a sunless sea.

    so twice five miles of fertile ground
    with walls and towers were girdled round:
    and there were gardens bright with sinuous rills,
    where blossomed many an incense-bearing tree;
    and here were forests ancient as the hills,
    enfolding sunny spots of greenery.

    but oh! that deep romantic chasm which slanted
    down the green hill athwart a cedarn cover!
    a savage place! as holy and enchanted
    as e'er beneath a waning moon was haunted
    by woman wailing for her demon-lover!
    and from this chasm, with ceaseless turmoil seething,
    as if this earth in fast thick pants were breathing,
    a mighty fountain momently was forced:
    amid whose swift half-intermitted burst
    huge fragments vaulted like rebounding hail,
    or chaffy grain beneath the thresher's flail:
    and 'mid these dancing rocks at once and ever
    it flung up momently the sacred river.
    five miles meandering with a mazy motion
    through wood and dale the sacred river ran,
    then reached the caverns measureless to man,
    and sank in tumult to a lifeless ocean:
    and 'mid this tumult kubla heard from far
    ancestral voices prophesying war!

    the shadow of the dome of pleasure
    floated midway on the waves;
    where was heard the mingled measure
    from the fountain and the caves.
    it was a miracle of rare device,
    a sunny pleasure-dome with caves of ice!

    a damsel with a dulcimer
    in a vision once i saw:
    it was an abyssinian maid,
    and on her dulcimer she played,
    singing of mount abora.
    could i revive within me
    her symphony and song,
    to such a deep delight 'twould win me
    that with music loud and long
    i would build that dome in air,
    that sunny dome! those caves of ice!
    and all who heard should see them there,
    and all should cry, beware! beware!
    his flashing eyes, his floating hair!
    weave a circle round him thrice,
    and close your eyes with holy dread,
    for he on honey-dew hath fed
    and drunk the milk of paradise.
  • kendisine düşünsel olarak tam anlamıyla katılmasam da sıkı bir hayranı olduğum kenneth anger'in inauguration of the pleasure dome adlı filmine ilham veren şiir.

    "the title of the film comes from the poem "kublai khan" by the english romantic poet samuel taylor coleridge. coleridge claimed that the poem came to him during an opium dream. the poem tells the story of the mongol general and statesman who built a pleasure dome. the film. subtitled "lord shiva's dream" is a complex meditation of ideas that anger absorbed from his interest in the occultist aleister crowley.

    "a convocation of magicians assume the identity of gods in a dionysian revel. lord shiva, the magician, awakes. the scarlet woman, whore of heaven, smokes a big, fat joint; astarte of the moon brings the wing of snow; pan bestows the grapes of bacchus; hecate offers the sacred mushroom, yage, wormwood brew... the orgy ensues - a magick masquerade at which pan is the prize. lady kali blesses the rites of the children of light as lord shiva invokes the godhead with the formula force and fire." - kenneth anger

    (bkz: http://www.subcin.com/anger.html)
  • 2011 yapımı sanctum filminin önemli yerlerinde geçen şiir.
  • neil peart,bu şiirden etkilenerek xanadu adlı şaheserin sözlerini yazmıştır.
    (bkz: rush)
    (bkz: a farewell to kings)