pati

  • azimli
  • mülayim ama sempatik (533)
  • 2843
  • 0
  • 0
  • 0
  • 2 yıl önce

öğrenilmiş çaresizlik

koşullanma teorilerinden, depresyonu ve sosyal tepkileri açıklayabilecek olan bir kavramdır.
kavram farklı bilim adamlarınca (seligman,skinner veya pavlov) ve farklı deneylerle açıklansa da -örneklense de- temelinde şu fikir vardır: öğrenme, koşullanma yoluyla olur. bir davranış ödülle cevaplandığında onun iyi olduğuna inanır, yapmayı sürdürür ya da eyleme geçeriz -ya da köpekler geçerler- bir davranışa tepki olarak ceza geldiğinde de o davranışı keser ya da -cezayı önlemek için- farklı bir eyleme geçeriz. köpeklere bir hareket sonrasında elektrik verildiğinde o hareketi yapmamayı -ya da başka bir hareket yapmayı- öğrenirler. ancak her koşulda elektrik verilen bir köpek, sonuçta öğrenilmiş çaresizlik adı verilen davranışsızlık tepkisini geliştirir. yani hiçbir şey yapmaz. pes eder. elektrikten kaçmak için de harekete geçmez, ne kadar elektrik verseniz de artık hareketsizdir. önceden ufacık elektrik şoklarıyla davranış değişikliği sağlanabilen canlı artık en büyük cezada bile doğru-yanlış kavramlarını yitirdiği ve kendi etkisizliğine inandığı için tepki vermez.
bu deneyi insan ilişkilerine yorumladığımızda ne yaparsa yapsın kendini ebeveynine beğendiremeyen bir çocuğun hiçbir şey yapmaması ve pes etmesi, sevdiğinden aynı davranışa çelişkili tepkiler alan insanın eylemsizleşmesi ve depresyona sürüklenmesi bu kavramla bağlantılı olarak düşünülebilir.
hiçbir iyiliğinizin ödüllendirilmediği, kötülüklerinizin cezalandırılmadığı bir ortamda değerlerinizi yitirirsiniz. seven sikilir siken sevilir tarzı ilişkiler yürütemeyenlerin öğrenilmiş çaresizlik içinde depresif olmaları doğaldır. doğru ve yanlışlar işlememektedir. her koşulda elektrik verilen köpek gibi, boşverirler, bırakırlar, pes ederler..
araştırmalar -deneyler ve deneyimler- göstermektedir ki sonrasında düzelmesi, değiştirilmesi çok zordur -en zorudur- bu gruptaki köpeklerin de kırılan kalplerin de...

devamını okuyayım »
16.01.2005 20:08