şükela:  tümü | bugün
  • (bkz: kapitalist)
  • paramı arttıracağım diye koşa koşa borsaya gidip üç kuruşluk rızkını kaybeden adamdır. "abi noldu senin borsa işi" diye sorunca başını öne eğip "o iş yattı be hocam" diye üzülür. adı üstünde yatırımcıdır, battı balık yan gider hesabı daha da yatırır durur.
  • (bkz: batırımcı)
  • yatırım yapan kişi, kurum veya kamu kuruluşu. değer odaklı yatırımın kurucusu benjamin graham’in yatırım tanımı dahilinde faaliyet gösteren kimseler yatırımcı olarak nitelendirilir. graham yatırımcıları temkinli ve girişken olarak iki grupta inceler.

    nasıl yatırımcı olabilirim? sermaye piyasalarında çoğunlukla bir yatırım aracı alan herkes ne ürün aldığına, hangi sebeple aldığında, ne süreyle aldığına bakılmaksızın yatırımcı olarak adlandırılır. yatırım aracı edinen herkesi yatırımcı olarak nitelemek doğru değildir. yatırımcı olmak için öncelikle kişiye özel bir finansal plan hazırlanmalı, hedef ve sınırlamalar tespit edilmeli, belirlenen koşul ve gereksinimlere uygun yatırım araçları edinilmeli, ilerleyen süreçte de yatırımların başarısının gözlem ve ölçümlemesi yapılmalıdır. finansal plandan bağımsız edinilen yatırım aracı kişiyi yatırımcı kılmaz.

    iş hayatında yüksek başarı göstermek ya da varlıklı olmak kişiyi doğrudan yatırımcı yapmaz. yatırımcı unvanı servetten bağımsızdır. mütevazı kaynaklara sahip kişiler yatırım tanımı dahilinde hareket ettikleri sürece yatırımcı olabilir.

    tasarruf sahibi olmak yatırımcı olmak anlamına gelmez. yatırımcı olmak için yatırım yapmak gereklidir. yatırım aracı olarak addedilmeyen mevduat benzeri finansal ürünler tasarruf için uygunken yatırım için münasip değildir. kişi yatırım tanımı dahilinde hareket etmiyorsa yatırımcı olarak sınıflanamaz.

    yatırımcı türleri demiştik. onlar nedir? iki tür yatırımcı bulunur: temkinli ve girişken. yatırımcının türü kişi, kurum veya kamu kuruluşu olmasına göre belirlenmez. örneğin, sınırlı tasarruflara sahip bir bireysel yatırımcı girişken yatırımcı olarak yatırım yapabilirken, yüklü kaynaklara sahip bir hayır kurumu kuruma özgü sınırlamalar nedeniyle temkinli bir yatırımcı olabilir. yatırımcı türünü belirleyen esas etmen yatırımcının doğasıdır.

    temkinli yatırımcı genellikle gerekli eğitimleri edinmemiş, yatırıma karşı özel merak ve ilgisi bulunmayan, vaktini piyasaları sürekli takip etmeye ayıramayacak, riskleri tespit ve takip edecek bilgiye vakıf olmayan kişileri betimlerken girişken yatırımcı ise konuya ilişkin mesleki eğitim edinmiş, yatırıma karşı alaka gösteren, piyasaları sürekli takip kabiliyetine sahip, riskleri belirleme ve yönetme becerisine hakim kişileri ifade eder.

    pek çokları girişken yatırımcı tanımına girmez. birçok kişi çoğunlukla sınırlı bilgi ve kaynakla yatırım yapmak durumundadır. ancak bu bir olumsuzluk olarak algılanmamalıdır. amatör hatalardan kaçınıldığı sürece temkinli yatırımcının (kaynakları sınırlıysa küçük yatırımcı olarak da anılır) hedeflerine ulaşmasını sağlayacak getirileri elde etmemesi için bir neden yoktur. temkinli yatırımcı risk almaz gibi bir yanılgıya düşülmemelidir. yatırım vadesi yeterince uzun olduğu ve finansal planında engelleyici etmen bulunmadığı takdirde temkinli yatırımcı da portföyünde riskli yatırımları rahatlıkla barındırabilir.

    hem temkinli hem de girişken yatırımcının meşru yatırımcı türleri olduğunun altı önemle çizilmelidir. graham’ın yatırım tanımı dışında bıraktığı spekülasyon faaliyetinde bulunan kişiler ise spekülatör olarak anılır. spekülatörün finansal faaliyetleri yatırım olarak nitelenemeyeceği için spekülatör yatırımcı olarak addedilmez. yatırımcının temel hedefi cazip fiyatlarla edindiği uygun kıymetleri uzun vadeli olarak tutmakken spekülatörün gayesi piyasa dalgalanmalarını öngörerek kısa vadede kar elde etmektir. yatırımcı kıymetleri uzun vadeli olarak tutma eğilimindedir; kıymetlerin günlük fiyatlarını öğrenmeyi lüzumlu görmez. spekülatör ise her an akan veriye muhtaçtır. veri akışı kesildiği an işlemler durur. yapılan işlemlerden alınan komisyonlarla gelir elde eden finansal kuruluşlar finansal medya vasıtasıyla sürekli veri sağlayarak kişileri sık sık işlem yapmaya teşvik eder. bu sayede finansal kuruluş sürekli para kazanırken yatırımcı kaybeder. açıkçası, finansal medya tarafından sağlanan haber ve verilerin neredeyse tamamının spekülatörlere yönelik olduğunu söylemek abartı olmaz. finansal plandan bağımsız, anlık fırsatlara dayalı, en basit değerlendirmelerden yoksun işlemler kişileri yatırım disiplininden saptırarak yatırımlarını adeta bir oyuna indirger. yatırım sıkıcı denecek kadar pasif olmalıdır. yatırımla ilgisi dahi olmayan faaliyetler neticesinde hüsrana uğrayan kişi çoğu zaman sermaye piyasalarına küserek hedeflerine ulaşmanın altın anahtarı uzun vadeli yatırım fırsatına da böylelikle veda eder.

    bunlar çok ince ayrıntılar değil mi? yatırımcı veya değil ne fark eder? yatırımcı türü finansal plan doğrultusunda yatırım stratejisini, beklenen getiriyi, risk yüklenimini, yatırım ufkunu, kişiye özgü sınırlamalar ile denetim sıklığını belirler. yatırımcının türü belirlenmeden yatırım yapılması sakıncalıdır.

    pek çok kişi yatırım aracı sahibi olmasına rağmen farkında olmadan yatırımcı değildir. uzun yıllar büyük fedakarlıklarla edinilen kaynaklar yatırım altına dahi girmeyen işlemlerle heba olur. yatırımcı, planına uygun şekilde belirli finansal adımları münasip yöntemle uygun vakitte atmalıdır. plandan sapmak yatırımcıyı anlık, duygusal kararlar vermeye sevk eder. yatırımcı süreksiz, kesintili, rastgele fırsatlara dayalı yatırım kararlarından her koşulda imtina etmelidir. tutarlılık ve süreklilik yatırımcıyı hedeflerine ulaştırmada bu noktada ciddi önem taşır.

    yatırımcı kimliği belirlenmeden yapılan rastgele yatırımları makul bir ölçütle karşılaştırmak mümkün olmadığından çoğunlukla yatırımcının başarısının tespiti sağlıklı olarak yapılamaz. pek çok kişi yaptığı yatırımlarda başarılı olup olmadığını bilmediği gibi sıklıkla elde ettiği getiriyi dahi bilmez. yatırımcının hedeflerine ulaşma yolunda yatırımlarının performansının ayırdında olması önemlidir. bu noktada temkinli ya da girişken sıfatı kişiye bir yatırımcı kimliği kazandırır. bu sayede kişinin izleyeceği yatırım stratejisi belirlenebilir, yönetilebilir ve emsalleriyle karşılaştırılabilir. ayrıntı gibi gözükse de kişinin ne tür bir yatırımcı olduğunun tespiti yatırım hayatındaki en önemli adımlardan birini teşkil eder.

    temkinli ve girişken diyorduk? temkinli yatırımcı için en ideal yöntem yatırım fonları vasıtasıyla yatırım portföyünde azami çeşitlendirme sağlarken riskini azaltarak getirilerini artırmaktır. pek çok değişkenden etkilenen yatırım araçlarının getirilerinin önceden tespiti mümkün olmadığından bu yatırım yöntemi, tutarlı bir şekilde sürdürüldüğü surece, yatırımcıyı hedeflerine ulaştırmanın en kesin yöntemidir. bu noktada esas olan portföy oluşturma sürecinde varlık dağılımının yatırımcının kimliğine uygun olarak belirlenmesidir. her tür yatırımcının erişimine açık yatırım araçları ile böylesi bir portföyü asgari maliyetle oluşturmak mümkündür. portföyde seyrek yapılan değişiklikler, ödenen komisyon ve vergileri azaltırken yatırımlardan elde edilen getiriyi de pekiştirir.

    girişken yatırımcı ise sık sık kıymet alım satımı yapan, edindiği bilgilere göre yatırımlarını sıklıkla yenileyen, piyasanın genel getirisinin önünde bir getiri sağlamayı hedefleyen yatırımcıları ifade etse de bu faaliyetlerin hatırı sayılır maliyetleri bulunur. sık sık alım satım yapmak yüksek komisyon ödemeleri gerektirdiği gibi kıymetlerde vergilendirmeye de neden olur ki bu getirileri önemli ölçüde azaltabilir. bu maliyetler doğru yönetilmediği sürece girişken yatırımcının temkinli yatırımcıdan uzun vadede daha az getiri elde etmesi neredeyse kaçınılmazdır. bu nedenle girişken yatırımcı tipi yatırımı bir meslek olarak sürdüren kişiler için daha uygundur.

    nasıl başarılı bir yatırımcı olabilirim? başarılı yatırımcı en yüksek getiriyi elde eden değil, finansal planı ışığında kendi için belirlediği hedeflere uygun yatırım araçları vasıtasıyla makul sürede ulaşan kimsedir. yatırımcı yatırımlarının getirisini önceden kestiremez ancak belirsizlikler karşısında nasıl bir yatırım stratejisi izleyebileceğini belirleyebilir. bu husus başarılı yatırımcıyı başarısız yatırımcıdan ayıran en önemli husustur.

    yatırımcı bilmediği, anlamadığı, kısa vadede yüklü getiri vadeden yatırım araçlarından uzak durmalıdır. yatırımcı gayrimenkul edindiğinde nasıl hızlıca zenginleşmeyi beklememeliyse sermaye piyasalarında yatırım yaptığında da tatminkar getirilerin çoğunlukla ancak uzun vadede gerçekleşeceğinin bilincinde olmalıdır.

    yatırımlardan kısa bir süreliğine yüksek getiri elde etmiş olmak zorunlulukla başarılı olmuş olmayı ifade etmez. bu yatırımcının çoğunlukla başarılı değil, o dönem için şanslı olduğunu ifade eder. kısa vadede ciddi getiriler elde etmiş kişi uzun vadede benzer neticelere ulaşacağı yanılgısıyla yatırım disiplininden sapıp ihtiyatsız yatırım kararları vererek çoğunlukla hüsrana uğrar. eforsuz kazanılan yüklü para kuvvetli bir uyuşturucu gibidir; müptelasını kısa vadede memnun, uzun vadede mahveder.

    kısaca bir toparlarsak? yatırımcı finansal planında belirtilen gayeleri gerçekleştirmek için yatırım araçları vasıtasıyla yatırımda bulunan kişiyi ifade eder. yatırımcılar temkinli ve girişken olarak ikiye ayrılır. pek çokları temkinli yatırımcı tanımına girer. yatırımcı anapara karşılığında bir varlıktan uzun vadeli olarak nakit akışı elde etmeyi amaçlarken spekülatör varlık fiyatlarındaki değişimden kısa vadeli olarak kar elde etmeyi hedefler. yatırımcı spekülatif işlemlerden her halükarda kaçınmalıdır. her varlık bazılarının elinde meşru bir yatırım aracıyken bazılarının elinde ise bir spekülasyona dönüşür: bu nedenle ne alındığı değil neden alındığı kişinin yatırım mı yoksa spekülasyon mu yaptığının belirleyicisidir. yatırımcıya özel olarak oluşturulmuş finansal plan doğrultusunda uzun vadeli hedefler tespit edilir, getiri beklentisi somutlaştırılır, risk iştahı belirlenir, uygun fiyatla münasip yatırım araçları edinilir, sıklıkla işlem yapmaktan kaçınılır ve vergiyle komisyonlar olabildiğince azaltılırsa yatırımcı hedeflerini gerçekleştirme yolunda önemli ölçüde başarılı olma fırsatı yakalar.

hesabın var mı? giriş yap