şükela:  tümü | bugün
  • vahdet-i vücud metafiziğinin önemli bir anahtar kavramıdır.

    var edici tarafından var edilmiş her şeyin var edici'nin ilmindeki sabit, değişmez hakikatlerine denir.

    her şey ilahi ilimdeki bu aslî haline göre hariçte var edilir.

    bir şeyin ayn'ı ne ise o ayn'a uygun vasıflar ve yeteneklerle var olur.

    denilebilir ki, ayan-ı sabite bir yüzüyle hakk'a bakar diğer yüzüyle de hakikatini oluşturduğu eşyaya.

    hakk'a baktığı yüzüyle hem varlık hem de sıfatlar yönüyle hakk'tan beslenir. eşyaya bakan yüzüyle de asıllarını meydana getirdiği eşyayı besler.

    bir kimse kendi ayn-ı sabitesine nazar edecek olsa sonunun ne olacağını bilir. zira evvelde kendisi için ne takdir edilmişse ahiri de o olacaktır.

    ayn'lar istidadları ölçüsünde var edicinin kendilerine varlık vermesi isteğindedirler.

    ne bu istek biter ne de onlara sürekli gelen ilahi inayet.