lantirn161

  • 438
  • 3
  • 0
  • 0
  • 3 hafta önce

p-51

akrobasi pilotu ali ismet öztürk tarafından ingiltere'den satın alınıp (bkz: the aircraft restoration company) sivrihisar'da kendisi tarafından kurulmuş olan sivrihisar uluslararası sportif havacılık merkezi'ne getirilen uçaktır.

ali ismet öztürk'ün satın aldığı p-51'in geçmişini araştırdım biraz. uçağın kuyruğunda yazan 413704 numarası bu uçak için doğru olmayan bir sayı. uçak, ac2378 kontrat numaralı siparişle 1944 yılında 73149 seri numarası ile inglewood, kaliforniya'daki north american aviation factory'de üretilmiş (uçağın üretim numarası 122-39608). uçağın usaaf'a kabulü 27 şubat 1945'de yapılmış. 1 ay sonra ingiltere'de bulunan 8'inci hava kuvvetine yollanmış ve yeniden amerika'ya dönene dek 11 ay boyunca buralarda uçmuş. ocak 1947'ye kadar kenarda bekletilen uçak daha sonra rcaf'e yani kanada kraliyet hava kuvvetlerine 18 nisan 1947'de 9568 seri numarası ile katılmış. 1953 yılına kadar yalnızca 433 saat uçurulan uçak bu tarihte winnipeg'de, mcdonald brothers aircraft'da overhaul görmüş ve sıfır motor+pervane takılıp yeniden storage durumuna alınmış (uçakları storage'a yani türkçesi stokaja alınması uçağın belirli kısımlarına bazı koruyucu bakımları uygulayıp bir köşeye atmak ve kullanmadan beklemek demek). carberry, manitoba'da 1957 yılına kadar bekleyen uçak ilk satışını görmüş ve yeni sahipleri olan james defuma ve fred ritts'e satılmış. uçağın yeni registration numarası n6340t olmuş. bu süreçte bir şekilde el değiştirip farklı bir şirketin kontrolüne geçen uçak 1962 yılında önce 3950 dolarlık bir borç karşılığı kiralanmış ve bunun ardından 1962 yılında henüz 511 saatlik gövde ve 86 saatlik motor uçuş seviyesindeyken 5400 dolares'e yeni sahibinin, dr. ernest m. beehler, olmuş. bu ve bu fotolarda tam satış karmaşasının olduğu o dönemde rcaf/9575 numaralı uçakla birlikte nakledilmek üzere hazırlanırken görülüyor. ilk fotoda net değil ama ikinci fotoda arkadaki gövde görülüyor ancak hangisi 9575 hangisi 9568 belli değil. bu arada kanatlar sökülmüş durumda ve bir ihtimal 9575 ile 9568'in kanatları karışmış olabilir deniliyor.

1974 yılınd dr. james mcfarlane'e satılan uçak (1974 nisan ayındaki fotosu bu) aynı yıl reno'da yapılan bir hava yarışına "candyman" koduyla 7 numaralı formayı giyerek olarak katılmış ve neredeyse hiçbir ek modifikasyon görmeden yani stok haldeyken 384 mph ortalama hız ile yarışmayı üçüncü olarak tamamlamış. bu sırada uçağın rengi kırmızı ve görüntüsü şöyle. 1975 yılında yine aynı yarışa katılmış uçak ve bu defa biraz makyajlanmış.

dr james mcfarlane, nisan 1980'de uçağı yeniden satmış ( the fighter collection şirketine) ve uçak 35 yıl sonra ingiltere'ye tekrar dönmüş. heatrow'da yeniden boyanan uçağın burnunun bir yanına candyman yazılırken diğer tarafına da moose ismi eklenip bir geyik kafası çizilmiş. bu yeni boyaması ile ilk defa 1981'de biggin hill'de görücüye çıkmış ve ofmc yani old flying machine company şirketinin kurucusu ray hanna tarafından uçurulmuş. bu dönemde uçağın registration numarası hala n6340t ancak uçak üzerinde görünen numara 463221/g4*s (bu fake bir numara). uçak zeytin yeşili renginde, kuyruk ve kanatlarında d-day şeritleri çizili (fotolar).

1986 yılında duxford'daki fighter collection'a kiralanan uçak 6 mayıs 1986 yılında yeni registration numarasını almış ve n51jj olmuş. bu dönemde ilk sinema deneyimini yaşayan uçak 1987 yılında 583 kuyruk numarası/"my dallas darlin" burun ismiyle empire of the sun filminde rol almış (bu sahnede 1.16'dan itibaren low-pass yapan "tugboat" kodlu uçak değil. sahneyi izleyin, az ilerleyince hangara bomba atan uçak rolünde, hangar patlamadan hemen önce kuyruğundaki 583 rakamı okunuyor). ekim 1987'de yine eski boya şemasına zeytin yeşili-candyman/moose burnuna geri dönmüş. 1989 yılında biraz makyajlanıp aj*s koduyla meşhur savaş filmi memphis belle'in çekimlerine katıldıktan sonra yine the fighter collection tarafından detaylı bir overhaul işleminden geçirilmiş ve bir süre daha uçurulmuş. geçirdiği ufak bir kazanın ardından süratle yenilenmiş ve muhtemelen leasing süresi bitince uçağın tam sahibi olan fighter collection 1 kasım 1991'de registration numarasını g-btcd olarak değiştirmiş ancak eski boyama şemasına sadık kalarak, 463221/canyman/moose/g4*s halinde uçurmaya devam etmişler.

1999 yılında uçak yeni sahibi olan the aircraft restoration company'ye satılmış ve vintage fabrics'de 463221/e2-z olarak yeniden boyanmış ve breitling fighters team altında uçmaya devam etmiş. son haline ise turweston'da dönüştürülmüş ve 361'inci fighter wing'de uçan lt col wallace e. hopkins'in uçağı "ferocious frankie" (413704/b7-h) haline sokulmuş. bu dönemde savaştan sonra takılan merlin 724 motoru daha güçlü ve overhaul görmüş bir packard v-1650 ile değiştirilmiş(1, 2, 3).

benim ulaşabildiğim kayıtlara göre uçağın iki tane hafif hasarlı kazası var:
* 16 nisan 1965'de lexington, missouri'de motor sorunu nedeniyle havaalanı dışına inmiş ve bundan dolayı hasarlanmış.
* 9 ağustos 1990'da stapleford'da iniş sırasında hasarlanmış. kaza raporu burada.

uçaktan "the aircraft-spotter’s film and television companion" ve "canadian warbird survivors: a handbook on where to find them" isimli kitaplarda da bahsediliyor.

gerçek "ferocious frankie" ise 44-13704 seri numarası ile üretilen farklı bir p-51. bu uçak 9 kasım 1944 tarihinde gövde üzerine inmek zorunda kalmış ve bundan sonra amerika'nın georgia eyaletindeki warner robins afb'de sergilenmeye başlanmış.

1918 yılında washington, georgia'da doğan wallace e. hopkins 1939 - 1968 arasında usaaf'de uçmuş. 2.dünya savaşında 4'ü kesin toplam 6 kill alan birisi. yerde de imha ettiği 4 uçak olduğu belirtilmiş. 2. dünya savaşından sonra kore'de de f-80'lerle uçmuş. 26 nisan 1992'de de ölmüş. 2. dünya savaşında aslında 2 tane p-51 ile uçmuş. "ferocious frankie" ikinci uçağı ve bir p-51d. ilk uçağının adı da aynı ama o bir p-51b ve seri numarası 42-106655. bu uçakla 17 temmuz 1944'de bottisham'a inerken bir cletrac traktörü ile çarpışmış ve muhtemelen uçak kullanım dışı kaldığından ikinci uçağı kendisine verilmiş.

netice itibariyle bu harika uçağı ülkemize kazandırdığı için ali ismet öztürk'e de çok teşekkür etmek lazım.

edit: uçağın kanada kraliyet hava kuvvetlerindeyken çekilmiş bir fotosunu da buldum. soldan üçüncü uçak, 9568 numaralı olan.

devamını okuyayım »