şükela:  tümü | bugün
  • bazı camilerde padişahlar için ayrılmış bir ibadet bölümü vardır. hünkar mahfilleri süslü püslü olur. padişahın şanına layık olması gerektiği için bu bölümlere çok özen gösterilmiştir.
    (bkz: ayasofya)
  • genelde ayrı bir girişten girilen, halka karışmadan çıkılabilen genellikle oldukça yüksek asma kat. ayasofya'nın topkapı sarayına açılan en süsülü kapısı, aslında arka kapıdır, doğrudan hünkar mahfili girişine açılmaktadır.
  • sadece (bkz: selatin) camilerinde bulunan bölümlerdir. selatin camileri padişahlar tarafından yaptırılan ve birden fazla minaresi olan camilerdir. bu camilerde bulunan hünkar mahfilleri ise padişahların güvenliği içindir. mahalle camilerinde hünkar mahfili bulunmaz.
  • camii inşaatı esnasında yapılan ya da sonradan eklenen ve yapıların içersinde bulunan hünkâr mahfilleri hükümdarların, maiyetlerinde bulunanlarla birlikte namaz kılmaları için özellikle tasarlanıp inşa edilmiş yerlerin adıdır. cuma ve bayram namazlarını, ayrıca kandil ve kadir gecelerinde yatsı namazlarını, bulundukları şehirde selatin camilerinden birinde eda etmeleri söz konusu olduğundan hünkâr mahfilleri daha ziyade osmanlı başkentlerinin camilerinde karşımıza çıkmakta ve özellikle istanbul'daki cami mimarisinin önemli bir parçasını oluşturmaktadır. ama hünkâr mahfillerinin sadece selatin camiilerinde var olduğunu söyleyemeyiz.

    hz. ömer ile hz. ali'nin camide şehit edilmeleri üzerine, "emirü'l-müminin" olan kişinin hayatını emniyete almak amacıyla başlatıldığı, ilk olarak üçüncü halife hz osman'ın medine'deki mescid-i nebevi' de, "maksure" olarak adlandırılan, zemini yükseltilmiş bir mahalde namaz kılmayı âdet edindiği anlaşılmaktadır. emeviler döneminden daha da güçlenen bu gelenek daha sonra islam dünyasında egemenlik kuran diğer hanedanlarca da devam ettirilmişmiş.

    baha tanman hoca'nın istanbul ansiklopedi'sinde ifade ettiği kadarıyla anadolu türk mimarisinde bu geleneğe bağlanan ve özgün biçimi ile günümüze gelebilmiş olan en eski örnekler divriği'de mengücüklü ahmed şah'ın 6267 1228-29'da inşa ettirdiği ulu camii ile 13. yy'ın sonlarına ait beyşehir'deki eşrefoğlu camii'nde tespit edilebilmektedir.

    osmanlı döneminde tespit edilebilen en eski tarihli hünkâr mahfili ise bursa' daki yeşil cami'de bulunmakta imiş. istanbul'da ii. mehmed (fatih) dönemine (1451-1481) ait hünkâr mahfilleri ortadan kalkmış bulunduğundan osmanlı mimarisi tarihinde, bursa'daki yeşil cami' dekinden sonra bilinen en eski hünkâr mahfili edirne'deki bayezid camii'nde yer almaktadır. bu mahfil daha sonra istanbul'daki hünkâr mahfillerine örnek teşkil etmişmiş.

    18. yy'ın ortalarına kadar inşa edilmiş olan selatin camilerinin tamamında, 18. yy'ın ikinci yarısına ait olanların ise çoğunda yer alan hünkâr mahfillerinin özellikleri şöyle özetlenebilir: istisnasız hepsi fevkani konumdadırlar. harimin güneybatı veya güneydoğu köşesinde, başka bir deyimle mihrabın sağında veya solunda bulunurlar. lentolarla veya kemerlerle birbirine bağlanan sütunlar üzerine oturmakta ve korkuluklarla kuşatılırlar.

    istanbul'daki selatin camilerinde, özgün biçimiyle günümüze ulaşabilmiş ilk hünkâr mahfili, bayezid camii'nde (1505) karşımıza çıkar. fakat malum, o da geçenlerde yandı kül oldu. (bkz: 19 şubat 2011 bayezit camii yangını/@hidrellez)

    istanbul'da hünkâr mahfili bulunan camiler şöyle listelenebilir:
    bayezid camii (1505)
    sultan selim camii (1522)
    şehzade camii (1548)
    süleymaniye camii (1557)
    sultan ahmed camii (1616)
    yeni cami (1663)
    yeni valide camii (1710)
    nuruosmaniye camii (1755)
    laleli camii (1753)
    fatih camii (1771)
    eyüb sultan camii (1800)
    hekimoğlu ali paşa camii (1734)
    ayazma camii( 1760)
    beylerbeyi camii (1778),
    selimiye camii (1805),
    küçük mecidiye camii (1848),
    hırka-i şerif camii (1850),
    büyük mecidiye camii (1852),
    dolmabahçe camii (1853),
    pertevniyal valide sultan camii (1874)
    hamidiye camii (1885) (burada harimin doğu duvarına alınmıştır)
    ayasofya (sultan abdülmecid tarafından 1847-1849 arasında gerçekleştirilen büyük onarım sırasında, fossati tarafından tasarlanan bizans üslubundaki, çokgen planlı hünkâr mahfilidir)

    diğer taraftan özellikle de sultan ikinci mahmud döneminde (1808-1839) birtakım eski tarihli camilere, çoğunlukla ahşap olan hünkâr mahfilleri eklenmiş. mahmud paşa camii(1463) ile atik valide camii'nde (1582) bu camiilerden. her ikisinin de hinkâr mahdili yapıldıkları dönemle pek alakası olmayan uslubdadır. bu arada padişahların uğrağı olan önemli tarikat yapılarına da 19. yy'da hünkâr mahfilleri eklendiği görülür. yenikapı mevlevîhanesi ile selimiye tekkesi(şimdilerin çiçekçi camii) , galata mevlevîhanesi, aziz mahmud hüdaî tekkesi, hasırîzade tekkesi ve ertuğrul tekkesibu yapılara örnektir.
  • modern versiyonu ataşehir mimar sinan camiinde yer alan vip salonudur.
  • islam öğretilerine tamamen ters düşen, buna rağmen bazı camilerde bulunan mahfil tipi. düşünsene, aynı allah'ın birer kulusunuz, aynı ibadeti gerçekleştireceksiniz, ama buradaki adam sizden daha önemli.

    hünkar mahfilinin varlığının doğru olduğunu savunanlar, gün gelir "mühendisler doktorlar en önde olsun, çöpçüler en arkada, beyazlar önde, zenciler arkada" gibi ayrımcılık da yapar. hiçbir farkı yok.
  • http://gorselgurultuler.com/…i-sizlatacak-uygulama/

    süleymaniye camii'nden bulunan kısmı restoran olarak kullanılmakta imiş..
  • daha önce de böyle miydi bilmiyorum ama bursa ulu camide halkın kullanımına açıktır. belki de sadece cuma namazına özeldir. bilemedim onu..
    (bkz: padişahımla cuma keyfi)
  • bugün sülemaniye cami'nde gerçekleşen eski bakan kemal unakıtan'ın cenazesinde cumhurbaşkanı erdoğan'ın cenaze namazını kıldığı bölümdür.