şükela:  tümü | bugün
  • üzerine düşünülmesi ve kafa yorulması gereken bir soru. düşünüp cevap, alternatif üretenler de olmuş, (bkz: venus project)

    --- spoiler ---

    dünyadaki problemlerin en büyük sebebi sanal kıtlık yaratan paradır. dünya üzerinde yeterince kaynak vardır ancak bu kaynaklar verimli dağıtılamamakta ve israf olmaktadır. dünyaya bir göktaşı çarpacak olsa tüm uluslar birleşir ve bilim adamları ile teknik ekipmanları ile bu yok oluşu durdurmaya çalışır. peki kaynakların açıkca israf edildiği ve verimsiz kullanımı nedeniyle dünyanın yavaş yavaş yok edildiği bu düzene karşı neden tüm insanlık bir araya gelip bir çözüm aramamaktadır ? bu mudur dünyanın en gelişmiş en harika ırkı ?

    --- spoiler ---

    edit:

    düşünmeyip, alternatif üretmeyip sadece hayır diyen arkadaşlara öncelikle bir selam ederim. tartışma, okuma, öğrenme vb. konuların kültürümüzde yeri olmamasından mütevellit bu yaklaşımları da anlayışla karşılıyorum ama aynı zamanda kızıyorum da. neyse belki de düşünerek , derin bilgi sahibi insanlar bu cevapları üretmişlerdir, bilemem. neticede ben kıt hayat bilgimle sorunlarımı çözmeye uğraşan bir bireyim.

    bu sorunun altında yatan isyanlardan biri de yaşamış olduğumuz kölelik düzeni. ortaokulda öğretmenlerimiz bize kölelik düzeninin olduğundan, bazı insanların alınıp satıldığından ve bu insanların sahipleri ne derse onu yaptığından bahsederdi. ben de o yaşlarda bunun nasıl mümkün olduğunu, herhalde ben olsam asla böyle bir şey yapmayacağımı falan düşünürdüm. okullar bitti, eğitimler alındı vs. ve bilin bakalım ne oldu ? yıllardır o lanet düzenin içine girmiş, sistemin bir parçası olarak hayatıma devam ediyorum. para diye isimlendirilen anlamsız şeyden ihtiyacımı karşılayacak, biraz da birikim yapmamı sağlayacak şeyden bana veriyorlar ben de bunun karşılığında ne söylerlerse onu yapıyorum. yeri geldiğinde yalan bile söylüyorum ki, inanın düzgün yalan söylemeyi ben iş hayatında öğrendim çünkü normal hayatımda buna neredeyse hiç böylesine ihtiyacım olmamıştı. neyse, konumuza dönersek mevcut sistem bir şekilde parayla veya değil bir kölelik yaratıyor, yarattığı bu kölelik düzenine bir kez girdiğinde ise asla çıkış yolu bulamıyorsun. zaten öyle çok zeki, her şeyi çözen bir insan olmadığım belli ama bunun yanında çok zeki ve her şeyin uzmanı olduğu halde yeni fikirlere daimi kapalı, yok yea o iş olmaz, öyle şey mi olur ? e o zaman ne yapacağız vb. argümanlarla karşı çıkan insanların direncini gördükçe hayat daha da zorlaşıyor.

    bu durumda çözüm bulmak, tartışmak en azından fikirsel mastürbasyon yaparak kendimi rahatlatmak istediğim bir konuyu size de sormak istiyorum, bu yanına koyduğumun kölelik düzeni nasıl biter ? yerine nasıl bir alternatif olabilir ?
  • cevabı hayır olan sorudur.

    para bir değer birimidir. parayı ortadan kaldırmak için değeri ortadan kaldırmak gerekir ki insanlar değişik şeylere değişik değerler verirler.

    bunu düşünmeden parayı ortadan kaldırmaya kalkışmak fazla kilolu olduğumuz için terazi ve kilogramın kullanımını kaldırmaya çalışmakla eşdeğerdir. para kıt değildir. kullanımı sorunlu olabilir ama parasız bir uygarlık biçimi düşünülemez. üretim, mal ve hizmet değişiminin olacağı her yerde değer kavramı ortaya çıkacaktır ve adına para demeseniz bile bir değer birimi söz konusu olacaktır.

    bu nedenle böyle şeylerle uğraşmaktansa nasıl araştırır, geliştirir, üretip kalkınırız, buna odaklanmalı.
  • enerjinin bedavaya yakın maliyetle üretildiği, tüm ihtiyaçların otomasyon ve robotlarca üretileceği bir ütopya veya distopya'da olabilecek durum. bu istiklamette tam gaz gidiyoruz 2040'larda ciddi konu bu olacak. 23 yıl daha dayanın
  • "dünyadaki problemlerin en büyük sebebi sanal kıtlık yaratan paradır. dünya üzerinde yeterince kaynak vardır ancak bu kaynaklar verimli dağıtılamamakta ve israf olmaktadır." denmiş de merak ediyorum para olmasa verimliliği neyle ölçeceksiniz? hayır bunun tartışması 1920-30'larda iktisatçılarca bolca yapıldı, hayır dendi bitti gitti.* yahu para olmadan sen üretim yaparken neyi ne kadar kullanman gerektiğini, hangi metodun daha verimli olduğunu, kaynakları nasıl kullanacağını neyi baz alarak hesaplayacaksın? patatesi mi? bu venüs project, zeitgeist movement siksoklar da iyice moda oldu, insanlar da sosyal bilimciler dışında herkesin peşine takılıyor.
  • para değişim aracıdır, takas yöntemi kullanılabilir ama ressam ve sanatçılar için iş zor. ressam ekmek için tablo satacak bir fırıncı veya ısınmak için oduncu bulmak zorundadır.uzatmayayım olabilir ama çok çok zor.
  • paranın olmadığı toplumda muhtemelen gönüllü çalışma öngörülecektir. ve gönüllü çalışmaya katılmayıp insanları enayi yerine koyacak o kadar çok insan olacaktır ki böyle bir sistem baştan çöker.
  • gereksiz soru.

    asıl sorun paranın varlığı değil, kölelik ve sömürü düzeni çünkü.

    "dünya üzerinde yeterince kaynak vardır ancak bu kaynaklar verimli dağıtılamamakta ve israf olmaktadır. "

    cevap, sorunun içinde zaten.

    verim, israf gibi nasihatle bağlantılı kelimelere takılmayın. dünyanın nasihate değil, adalete ihtiyacı var.
  • cevabı "mümkündür ama ne gerek var?" olan sorudur. çünkü parayı ortadan kaldırmak demek, bütün iktisat öğretisini ortadan kaldırmak demektir. ya da şöyle söyleyelim, matematik olmadan da bilim yapılır ama matematiğin yerine alternatif metotlar geliştirilmek suretiyle olabilir bu ancak.

    ekonomi dünyasının ulaştığı bugünkü son noktayı da hesaba katarsak, şu anki sisteme bir alternatif bulmanın ne kadar zor olduğu da aşikardır.

    elbette paranın (sadece banknot olarak değil, kavramsal olarak paradan bahsediyorum) tedavülden kalkacağı günler de olacak. ancak bu zorlamayla ya da alınan bir kararla olmayacak kanaatindeyim. yukarıdaki arkadaşın dediği gibi, bazı ütopik veya distopik şartlar gerçekleştiğinde para denilen kavram anlamını yitirecek. yani geçirilen evrim sonucu dünya o noktaya ulaşabilecek.
  • "insanin olmadığı bir dünya düzeni mümkün iken, insan icadı olan paranın olmadığı bir dünya düzeni neden mümkün olmasın" diye cevaplanabilecek bir soru.

    paranın olmadığı dünya düzeninin mümkün olmadığı düşüncesi, insanın eylemlerinin faydasının ortak bir değer birimi üzerinden ölçülmek istenmesi anlamına geliyor. oysa fayda odaklı insan iliskilerinin ve dünya düzeninin başarısını bir haber bülteninde bile gözlemlemek mümkün.
  • mülkiyet dediğimiz kavram var olduğu sürece para da var olacaktır. (bkz: #65597660) numaralı entryde arkadaş gayet güzel açıklamış paranın bir değer birimi olduğunu. en değerli varlık da mülkiyet olduğuna göre mülkiyeti ortadan kaldırmalısın ki; değer, ve buna bağlı olarak da para ortadan kalksın.