şükela:  tümü | bugün
  • gazali'nin nedensellik eleştirisinin sonunda sarf ettiği cümle.

    ''akıl, nedenselliği temel alarak çalışır. nedenselliğin ise mutlak geçerliliği yoktur.
    o halde, kuran'ın söylediği şeyler ne denli akılla çelişiyor olsa dahi, o şeyleri takip etmemiz gerekir. çünkü nedenselliğin nedeni olan allah, biz onun istediklerini yaptığımız vakit, nedensellik zincirini kıracak ve iradesi ile akıl dışı olanı, vaat ettiğini var edecektir.''

    buna 'hoşgörü', 'savaşsız bir dünya' örneğini verebiliriz.
    doğa kanunlarınca savaş, sömürü.. canlılığın bir gereğidir. eğer dünyadaki tüm insanlar birbirleri ile savaşmayı bir anda bıraksa ve eldeki kaynakları ile yaşamaya, üremeye koyulsa, öyle bir gün gelecek ki, dünya kaynakları, dünya nüfusunu besleyemeyecek hale gelecek. işte o gün, allahın vaat ettiği güzel dünyadan çok daha farklı bir dünya ile karşı karşıya kalacağız.

    akıl bunu söyler. fakat 'akıl vahiyden üstündür' felsefesince, o günden sonra bir felaket yaşanmayacaktır. allah, emirlerine uyarak akıl'ca felakete uğrama eşiğine gelmiş insanlığı, vahyettiği gibi mucizevi bir şekilde güzelliğe kavuşturacaktır, aklın ön gördüğü felaket günü hiçbir zaman gelmeyecektir.

    celal şengör'ün gazali ve onun nedensellik eleştirisi hakkındaki aydınlatıcı konuşması için bkz.
  • tabi lan, o sebepten batinin burnu boktan cikmiyor, islam alemiyse refahin dibine vurmus.
  • muazzam bilim felsefesiymiş kardeş güle güle kullan
  • celal şengör'ün iddia ettiğinin aksine, islam dünyasındaki akıl hareketini baltalayan en büyük unsurun gazali değil de, o dönemdeki islam devletinin düşmanları olduğunu söyleyen bir hocanın ilgili konuşma kesiti için bkz.