highfly

  • mangal yürekli rişar (509)
  • 685
  • 0
  • 0
  • 0
  • geçen yıl

azerilerin türk olmadığı gerçeği

öncelikle türk nedir, azeri nedir sorularına cevap bulunmalıdır.

türk isminden ifade edilmek istenen eğer türkiye türkleriyse, türkiye vatandaşlarıysa evet 'azeriler' bu kapsama girmezler.

fakat türk devasa bir ağaç olarak kabul edilir geniş kollarından biri olarak oğuzları kabul edersek, azerbaycan, türkiye, gagavuz, türkmenistan türklerini ve ırak ile suriye'deki türkmenleri bu oğuz grubunun birer yaprağı kabul edersek evet hepimiz türküz.

kazaklar, kırgızlar, özbekler, uygurlar ve tatarlar da bu "türk ağacının" başka bir kolunun yapraklarıdırlar.

evet hepimiz farklı ülkeler, farklı coğrafyalar, nispeten farklı kültürler içerisinde yetişip gelişip büyüyoruz fakat tarihî olarak hepimiz türküz. bugünkü ulus kavramından yola çıkarak konuşuyorum.

peki tam anlamıyla "azeri" nedir. azeri aslen iranî bir topluluk adıdır. fakat "azerbaycan" adı verilen "coğrafî" bölgede yaşayan oğuz türkleri bu bölgeden ötürü iran ve daha sonra sovyetler tarafından "azeri" adıyla anılır olmuşlardır. yani aslen oradaki oğuz türkleri, oralı olan bir kavmin adıyla anlılıyorlar.

not: bu şuna benziyor. rusya içlerindeki türkler, moğolların tatar adlı kabilesinin tahakkümüne girerler. daha sonra bu türkler, tatar adındaki bu moğol yöneticileri asimile ederler. bu moğol yöneticiler asimile olup türkleşirler, oradaki türkler de yöneticilerinin isimlerini kavim adı olarak üzerlerine alırlar ve tatar adı ile anılmaya başlanırlar.

azerbaycan adı verilen coğrafi bölge, çarlık rusyası ve iran arasındaki muharebeler neticesiyle imzalanan türkmençayı anlaşmasıyla (sanırım 1821) kuzey ve güney olarak ikiye ayrılır. güney, iran'ın siyasî sınırları içerisinde kalır, tebriz buradadır. 20-25 milyon türk güney azerbaycan bölgesinde yaşamaktadır.

kuzey azerbaycan da çarlık rusya'sına kalır. bu bölge daha sonra bugünkü azerbaycan cumhuriyeti'ni oluşturacaktır. (ermenistan'ın bugün işgal etmiş olduğu karabağ dahil) burada da tahminen 10 milyon azerbaycan türk'ü vardır.

azerbaycan türkçesi, türkiye türkçesinin doğu ağızlarına çok benzer. farklı bir dil demeye utanır insan. tabii ki farklı bir yazı dili oluşunun getirdiği farklı sesler ve harfler vardır ama bu anlaşmaya engel değil.

onun dışında farklı siyasî devletler altında olmak, farklı yakın tarihlere sahip olmak, farklı mezhepler ve farklı çekim merkezlerine yakın olmak (türkiye-avrupa, azerbaycan-rusya gibi...) nedediyle biraz farklı bir kültürümüz olmuş olabilir. bu iki devlet tek millet olduğumuz gerçeğini değiştirmiyor.

fakat bu popüler lafzun altını temellendirmek içini doldurmak için kültürel ve siyasî ilişkileri genişletmek ve geliştirmek gerekiyor. ermenistan'ın rus desteği ile karabağ'ı işgalinin en büyük sebeplerinden biri bu bağları koparmak ve uzaklaştırmakdır.

(bkz: ebulfez elçibey)

(bkz: mehmet emin resulzade)

devamını okuyayım »