şükela:  tümü | bugün
  • sonsuz + 1 = sonsuz

    olduğu için çelişkili olmayandır.
    sonsuz bir şeye yeni bir şey ekleyebilirsiniz ve gene sonsuzluk elde edersiniz.

    not: bu arada bu spesifik soru ile doğrudan alakalı olmasa da hatırlatmak istediğim bir husus da, sonsuzluk (infinity) ve sınırsızlığın (unbounded) arasındaki fark genelde karıştırılıyor.
  • bir kağıt, kalem ve demir para alın. para yardımıyla kağıdın üzerinde saat yönünde çember çizmeye başlayın. aynı çember üzerinde aynı hızda defalarca dönün. yaptığınız hareket harmonik salınıma örnektir ve ideal şartlarda sonsuza kadar devam edebilir.

    bu sefer daha büyük bir demir para alıp etrafında daha büyük çemberler çizmeye başladığınızda yaptığınız hareket de yine harmonik bir salınımdır ve yine ideal şartlarda sonsuza kadar devam edebilir. sadece frekansı değişmiştir.

    burada sonsuz olan bir hareketi iki boyutlu bir kağıtta genişletmiş oldunuz. şimdi bu genişlemenin kağıt üzerinde değil de, zaman ekseninde ya da başka bir boyutta olduğunu düşünün. genişleme her zaman sizin algılayabileceğiniz/kavrayabileceğiniz bir boyutta olmak zorunda değil. o yüzden indirgeme ve modellemeler konunun daha rahat anlaşılmasında size yardımcı olabilir.
  • sınırsız internette nasıl adil kullanım kotası oluyorsa aynen öyle oluyor.

    bkz: oluyor efendim durduramıyoruz.
  • evrenin sonsuz olduğu varsayımı ile ortaya çıkmış akıl karışıklığı bildiren sorudur.

    evren sonsuz değildir, bunu uzun zamandır biliyoruz. zaten bu sayede genişlemektedir.

    gelelim evrenin bir şeyin içinde olup olmadığına... bu konu ciddi ciddi tartışılmaktadır. içinde bulunduğumuz evren başka bir üst evrenin elemanlarından biri olabileceği gibi onun tek elemanı da olabilir. bu kavram multiverse kavramı içinde tartışılmaktadır. bu bahsettiğim konuda internette biraz arama yapıp bilgi alabilirsiniz. bizim millet pek araştırmadığı ve araştırsa bile internette yazmadığı için ingilizceniz varsa bu dilde arama yapın.

    gelelim bu multiverse kavramına...

    burada sorunumuz şu; evrenin dışından gelen bir veriyi alamıyoruz. en azından şu an bildiğimiz kadarı ile evrenimiz içinde tanımlı olmayan, yani başka bir evrende veya bir üst evrende var olan bilgi bizim evren içinde tanımlı değilse(ki değil) o zaman biz istesek bile bunu gözleyemeyiz ve bununla etkileşemeyiz. sonuç olarak başka bir evrenin veya başka evrenler ile beraber içinde bulunma ihtimalimiz olan üst evrenin varlığı dahil olmak üzere hiç bir şeyi ispatlayamaz ve bu anlattıklarımla ilgili bilgi edinemeyiz.

    neden etkileşemediğimiz konusunu ise uzun uzun anlatmam gerekir ki ciddi ağır teorik tartışmaları açıp gereksiz lafı uzatmak istemiyorum.
  • evrenin mutlak anlamda reel bir yapı olmayıp bizim için ayarlanmış bir sanal ortam olmasından dolayı, sorun teşkil etmeyen durumdur.

    kaynak:lord rutherford atomaltı deneyleri.
  • evrendeki genişleme, evrenin birbirine uzak kısımları arasındaki mesafenin zaman içinde artmasıdır. misal; uzayı elastik bir cisim olarak düşünelim. yani uzayda hareket eden cisimler, ileriye ya da geriye doğru hareket halindeyken esneyerek uzarlar lakin cisimlerin arasındaki mesafeler artar ancak cisimlerin boyutları değişmez.

    edwin hubble'ın 1929’da yaptığı gözlemler, her uzak gök cisminin dünya’dan uzaklaştığını ve dünya’ya olan mesafe arttıkca uzaklaşma hızının arttığını göstermiştir. bu bağlamda, uzak noktalar arasındaki mesafenin artması, ölçek çarpanı adı verilen bir parametre ile nitelendirilir. zamana bağlı olarak değişen bu çarpanın günümüzdeki değerinin 1 olduğu kabul edilir. şimdiye dek yapılan hesaplamalar, ölçek çarpanının değerinin yaklaşık 13,8 milyar yıl önce sıfır olduğunu ve bu değerin dünya'nın yaşıyla hemen hemen aynı olmasından mütevellit, bilimi referans alarak einstein'ın uzay-zaman formülü ile uyarlandığı zaman bilinebilirliğinini aciklamıştır.

    kısaca evren genişledikçe maddeler arasındaki mesafe artar ve kütleçekiminin etkisi azalır. evrenin genişleme hızındaki artışı açıklayan referans ise karanlık enerjidir. yani kütle çekiminin aksine karanlık enerjinin etkisi evren genişledikçe azalmaz.

    sonuç olarak evren sonsuz değil bilinmezdir.
  • 2017 yılında evrenin sonsuz olduğunu söyleyen mi var? big bang ile oluşan evren sürekli genişleme halindedir.
    bu da genişlediği bir alan olması anlamına gelir. big bang oluşurken yapı taşları sayı ile ifade edemeyecek kadar küçüktü. ama bunlar yine belirli bir alan ya da boyut ifade ediyorlardı. o alan nedir? cevap, yok.

    big bang öyle bir olay ki, zaman da onunla başlıyor. yani öncesinde zaman kavramı bile yok. bu yüzden öncesini araştırmak bilimsel anlamda imkansız, sadece kendince hayali kavramlar ortaya atarsın, ötesi yok.

    big bang üzerine okuma yapan/çalışan kişiler çok net şekilde görebilir ki, big bang adeta konulmuş bir duvar niteliği taşıyor. ötesine geçmek yasak. ötesine geçememek eksik bilimle de alakalı değil, zira dediğim gibi zaman yok. bildiğin önce-sonra kavramı yok. tıpkı eski ateri oyunlarında, oyun karakteri ile geriye doğru gittiğimizde takılmamız gibi. oyunun programcısı öyle dizayn etmiş, kodlamanın ötesine geçemiyorsun.

    bir şeyin ötesi bu denli fiziksel olarak "yasaklı" ise, orada mutlaka gizlenilmesi istenilen bir şeyler var demektir.
  • bunu anlamak zor. geometri bilmek lazım. zamanın 4. boyut olduğunu düşünebilmek lazım.

    ama şöyle söyleyebilirim ki bu soru "kuzey kutbunun kuzeyinde ne var?" gibi bir soru.

    nasıl ki dünyamız 3 boyutlu bir küre. ama biz onu düz gibi algılıyoruz. düz gibi kağıt üzerine çiziyoruz. evren de bir boyut indirgendiğinde küre olan bir 4 boyutlu varlık mı desem cisim mi desem.

    kuzey kutbunun olduğu yerde bir nokta olarak başladı büyük patlamayla. sürekli genişliyor. daha ekvatora bile varmadık.

    sonra daralacak sıkışacak ve güney kutbunda tek bir atomdan küçük boyuta indirgenecek.

    sonra tekrar patlayacak.

    hinduizmin kutsal kitabında yazıyor bunlar. işin enteresan tarafı bunu destekleyen fizik alanında bir sürü delil bulundu ve bulunuyor.

    gerçek hak din hinduizm olabilir. neden yediniz lan o kadar ineği diye bir ahiret sorusuyla karşılaşabilirsiniz. haberiniz olsun.