• ispermeçet mumu
    dostoyevski’nin satırlarında şu şekilde geçen yağ: "baştan sona tümünüz birer gevezeden, farfaradan başka bir şey değilsiniz! küçücük bir acınız olsa, yumurta yapan tavuklar gibi ortalığı velveleye verirsiniz... bu iş için birtakım yazarların sözlerini bile çalıp kullanırsınız. kişisel bir yaşam belirtisi bile yoktur sizlerde! ismerpeçetten yapılmışsınız, damarlarınızda kan yerine ayran dolaşıyor! hiçbirinize inanmıyorum! her durumda sizin için en önemli olan şey, ne yapıp yapıp insana daha az benzemeye çalışmaktır!"
  • hans christian andersen'in 'mumlar' ismiyle anılan bir masalı "yoksul olsun, zengin olsun, çocukların sevinci aynı" dersini veriyor. bu masalda ispermeçet mumu bir yerde şöyle der: "hiçbir mum sevinçli bir çocuğun gözleri gibi ışıldayamaz!"
    evet hâlâ böyle bir ışık icat edilemedi...
  • uğur dündar'dan işittim ilk.

    - ispermeçet mumu gibi sapsarı oldu.
  • dünyanın en pahalı mumunun ispermeçet mumu olduğunu söylemek mümkün. özellikle 18. ve 19. yüzyıllarda ispermeçet mumuna olan talep en yoğun zamanlarını yaşamıştır. muma bu kadar talep olmasının sebebi ise asla isli bir duman oluşturmaması, koku yapmaması ve uzun yanma süresine sahip olmasıdır. bu talep doğrultusunda da balina avcılığı endüstrisi büyük ölçüde önem kazanmıştır. o dönemin balina avcılığına ilişkin en önemli kaynakların başında da herman melville'nin moby dick'i yer almaktadır.

    ispermeçet mumu adını ispermeçet balinasından almaktadır. ispermeçet balinasının baş boşluklarında yağlı bir sıvı bulunmaktadır. bu bölüm trigliserid ve mum esterlerinden oluşmaktadır. ispermeçet organının kapasitesi ise ortalama 1.900 litredir. avlanan ispermeçet balinasının baş bölümüne delikler açılarak yağlı sıvının ayrılması sağlanmaktadır. balinanın boyutu ortalama olarak 20 metre ve ağırlığı 50 tondur.

    mumun pahalılığı nedeniyle sadece zengin ailelerin kullanımı ile sonuçlanmıştır. ancak bir süre sonra sadece amerika kıtası değil avrupa ve diğer kıtalardan da yoğun talep oluşması arz düşüklüğü sonucunda büyük bir krize neden olmuştur. hatta ve hatta ülkeler arasında ciddi üstünlükler kurulmasına, jeopolitik bir sorun oluşturmasına giden süreçler yaşanmıştır.

    osmanlı dönemi'nde de ispermeçet mumları çoğunlukla saraylarda ve konaklarda kullanılmıştır. dönemin çoğunda ithal olarak getirilen ispermeçet mumları 19. yüzyılın ikinci yarısı itibariyle "paşabahçe ispermeçet mum fabrikası" açılarak, üretilmeye başlanmıştır.

    1984 yılında ise uluslararası balina avcılığı komisyonu tarafından ispermeçet balinalarını avlamak yasaklanmış ve tür koruma altına alınmıştır.

    kaynaklar: 1, 2, 3, 4
hesabın var mı? giriş yap