şükela:  tümü | bugün
  • ilk olarak 1870 li yıllarda george brayton tarafından, kendi geliştirdiği yağ yakan pistonlu motorlarda kullanılmak üzere öne sürdüğü cevrimdir. bugün bu çevrimin kullanımı sıkıştırma ve genişlemenin eksenel kompesorler ve turbinlerde oldugu gaz turbinleriyle sınırlıdır.
  • gaz türbini'nin çalışma prensiplerini belirleyen çevrimdir. buna göre güç, çok yüksek sıcaklığa ulaşan gaz-hava karışımının türbinde genişlemesiyle elde edilir.
  • uçak motorlarının ve termik santrallerin çalışma prensibini açıklayan termodinamik çevrimidir.

    bu çevrime göre akışkandan güç elde edilebilmesi için o akışkanın toplam sıcaklığının ve basıncının artırılması gerekmektedir. bu minvalde akışkanın önce sıkıştırılması sonra sıcaklığının artırılması gerekmektedir. çevrim mantığını, yüksek sıcaklıklardaki genleşmenin aynı orandaki düşük sıcaklıktaki genleşmeye oranla daha çok enerji üretmesi gerçeğinden almaktadır.

    önce kompresörde sıkılarak, basıncı artırılan hava daha sonra yanma odasında yakılarak sıcaklığı artırılır. artık genleşerek enerji üretmesi mümkün olan bir akışkanımız mevcuttur. bu akışkan türbine gönderilerek, genleşerek artan hızını türbin kanatçıklarına çarparak türbine aktarır ve türbin ortak bir şaft aracılığıyla kompresörü sürmektedir. türbinden alınan enerjiden kompresörün tükettiği enerjiyi çıkardığınızdaysa net mekanik enerjiyi elde etmiş olursunuz.

    ara soğutucu, ara ısıtıcı (tekrar ısıtıcı) ve ısı değiştirgeci kullanımı gibi uygulamalarla verimi yükseltilmeye çalışarak ekstra elemanlar eklense de, brayton çevrimi temel olarak kompresör, yanma odası ve türbinden oluşur.
  • kompresör'de gazın sıkıştırılması, yanma odasında sıcaklığı yükselen gazın türbinde iş olarak çıkarılması esasına dayanan çevrimdir. ideal bir çevrim olması hasebiyle izantropik sıkıştırma ve genişleme ve sabit basınçta ısı giriş ve çıkış esasına dayanır. ara ısıtma, soğutma ve rejeneratör kullanılarak verimi arttırılır. eğer ara ısıtma ve soğutma yaparken rejeneratör kullanmazsanız aksine verimi düşürürsünüz.

    rejeneratör kullanımında amaç, türbinden çıkan egzoz gazlarındaki ısıyı kompresörden çıkan gaza vererek kompresör işini azaltıp, türbine daha sıcak bir gaz verip türbin işini artırmaktır. yani egzozdan boşa gidecek olan gazdaki ısıyı rejeneratöre bağlayıp çevrime dahil ederek kaybı minimize edersiniz. okuyup anlayan mühendislik öğrencisinin " ulan ne güzel düşünmüş adam be" tepkisi vermesi kaçınılmazdır. genellikle uçaklarda kullanılır.