şükela:  tümü | bugün
  • (bkz: veba)
  • (bkz: dieu noir)
  • ingilizlerin hapşırınca "god bless you" yani "tanrı seni korusun" demesinin nedeni olan salgın hastalıktır aynı zamanda veba, yani black death, yani kara ölüm. çünkü veba başlangıcı tıpkı basit bir üşütme gibi başlarmış hapşırık, aksırık, tıksırıkla. bu yüzden bir insan hapşırdığı zaman, karşısındakiler üzüntüyle, ve daha ziyade dehşetle, hapşıran kişiye "god bless you" diyerek onun için duacı olduklarını vs. iletirlermiş yakında öleceğini bildikleri için.
  • avrupa'da sonuçları yıkıcı oldu. avrupa nüfusunun % 30'unu yok eden hastalığın büyük şehirlerdeki etkisi daha da büyüktü. floransa nüfusunun %50'sini viyana nüfusunun %60'ını yok etmiştir. ancak uzun vadede sonuçları bugünki avrupa'nın temellerini de atmıştır:
    1) kilisenin otoritesi sarsılmış daha bireysel bir din ve seküler bir yaşam anlayışı ortaya çıkmıştır.
    2) başlangıçta tanrının günahkarlara cezası olduğu düşünülen şeyden pratik tedevi yöntemlerine ihtiyaç duyan bir salgın hastalık olduğu anlaşılınca tıp teolojik öğretinin baskısından sıyrılmaya başlayarak klinik gözlemlere dayalı bir bilim dalı olarak algılanmaya başlamıştır.
    3) azalan iş gücü vassalın etkisini de azaltmış, soylular gündelik ihtiyaçlarını kendileri karşılamak zorunda kalmışlar dolayısıyla halka inmişlerdir.
    4) aynı sebeple mekanizasyon ve teknolojik çözümler öncelik kazanmış öncesinde işcilere yaptıırılan pekçok iş için mekanik aletler kullanılmaya başlanmıştır.
    bütün bunların aynı yy. içinde varacağı nokta renaissance ve reform olacaktır.
  • bazı bilim adamları kara ölüm'ün yaygın iddianın aksine hıyarcıklı veba olmadığını savunurlar. bunun sebebi, vebanın bulaşma yolu olan yersinia pestis bakterisini` :alexandre yersin` taşıyan pirelerin üstünde yaşadıkları ve gittikleri yere hastalığı götüren farelerin kara ölüm avrupa'yı kasıp kavururken ortada olmamasıdır.
    salgının en çok can aldığı köylerde o devre ait yapıları inceleyen bilim adamları güvercin ve kumru yetiştirilen kuşlukların fareler sürekli etrafta gezinip salgını yayıyor olsalardı çoktan yıkılmış olacağını buna kanıt gösterirler, çünkü bu yapılar farelerin kolayca en tepeye kadar tırmanmasına olanak sağlayacak şekilde inşa edilmiştir, eğer fareler sürekli ortalıkta geziniyor olsalardı kuşları telef edebilirlerdi diyerek tezlerini savunurlar. ayrıca yine o zamanlar tutulmuş yazılı kaynaklarda fare ölümlerinden ya da farelerin çokluğundan hiç bahsedilmemiştir. alexandre yersin'in bir veba salgınında görev yapmak üzere gittiği çin'de hastalığın sebebini anlamak için kadavraların eklem yerlerindeki şişliklerden aldığı örnekler ise kara ölüm'ün tasvir edildiği eserlerdeki deri üzerindeki şişkinliklere benzememektedir.

    kısaca kara ölüm hala bir muammadır.
  • 14. yüzyılın ortalarında yaşanmış veba salgını.
  • günümüzde'de hala yaşanmakta olan kömür madeni işçilerinin, terki diyarından sonra verilen isim
  • decameron'un yazılmasına sebep olmuş salgın.
  • veba salgını kaynaklı olması tamamen bir teoridir. en güçlü şüpheli veba olarak görülmesine rağmen daha önce hiç bilinmeyen ve sonrasında da tekrarı görülmeyen bir hastalığın sebep olması da son derece olasıdır.